Giáo trình Thực hành biểu diễn tổng hợp
UBND TỈNH LÀO CAI
TRƯỜNG CAO ĐẲNG LÀO CAI
GIÁO TRÌNH NỘI BỘ
MÔN HỌC: THỰC HÀNH BIỂU DIỄN TỔNG HỢP
NGÀNH: NGHỆ THUẬT BIỂU DIỄN MÚA DÂN GIAN DÂN TỘC
Lào Cai, năm 2019
1
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép
dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
2
LỜI GIỚI THIỆU
Thực hành biểu diễn tổng hợp là một trong những môn học nằm trong chương
trình giảng dạy của ngành đào tạo Nghệ thuật biểu diễn múa dân gian dân tộc, là một
bộ môn cung cấp những kiến thức và kỹ năng biểu diễn múa đông người, múa ít người
và tổng hợp các hình thức, thể loại biểu diễn về ngôn ngữ, phong cách múa của một số
dân tộc Việt Nam: Kinh, Tày, Thái, Dao, Mông kết hợp với ngôn ngữ chất liệu múa
khác thông qua các tác phẩm biên đạo, sáng tác mới của biên đạo múa.
Thực hành biểu diễn tổng hợp được đưa vào chương trình giảng dạy nhằm mục
đích giúp cho học sinh làm quen với kỹ năng, kỹ thuật biểu diễn tổng hợp nhiều hình
thức, thể loại biểu diễn, học sinh vận dụng những kỹ thuật, kỹ năng, năng lực múa cơ
bản đã học được ở các môn múa dân gian dân tộc, múa cổ điển Châu Âu và các môn
múa hiện đại vào việc thể hiện tác phẩm múa với cảm nhận cảm xúc âm nhạc để biểu
đạt nội dung, ý nghĩa của tác phẩm múa mà biên đạo muốn truyền tải đến khán giả.
Thể hiện một số tác phẩm múa tập thể, múa ít người được đưa vào hàng tác phẩm tiêu
biểu của múa Việt Nam và một số tác phẩm múa sáng tác của các biên đạo trong thời
kỳ mới.
Thực hành biểu diễn tác tổng hợp là môn học cần học sinh phát huy vai tập thể,
cá nhân và mối liên kết giữa các thành viên trong lớp học, trong quá trình học tập cần
đạt được những kỹ năng múa đồng đều, múa nội tâm, kỹ thuật kỹ xảo cá nhân về tổ
hợp động tác, đội hình tập thể cần mỗi học sinh có ý thức cảm nhận tốt vị trí đứng của
mình với vị trị của những học sinh khác xung quanh mình, luôn giữ khoảng cách đều
đặn, duy trì tuyến múa hợp lý. Đặc biệt rèn cho học sinh có cảm nhận âm nhạc đều
nhau, cảm nhận lắng đọng chi tiết nội tâm, kết hợp hài hòa giữa múa tập thể và múa ít
người để tạo ra những chuyển động cơ thể, những động tác ăn khớp với nhạc và thực
hiện đều nhau trên các tuyến múa và đội hình múa.
Lào Cai, năm 2019
Người biên soạn
Hà Văn Trung
3
MỤC LỤC
4
5
BÀI 1. Tác phẩm múa “Mẹ Việt Nam”
Mục tiêu
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Trình bày được nội dung, ý nghĩa tác phẩm múa “Mẹ Việt Nam”.
- Thực hiện biểu diễn được tác phẩm múa “Mẹ Việt Nam”.
Nội dung chính:
I. Lý thuyết
1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm
1.1 Tác giả biên đạo múa NSND Văn Quang
Tác phẩm múa “Mẹ Việt Nam” là một sáng tác biên đạo của Nghệ sĩ nhân dân
Văn Quang, nguyên hiệu trưởng Học viện múa Việt Nam. Từ một diễn viên giỏi trở
thành người nghệ sĩ thành đạt, một thầy giáo và là nhà biên đạo, đạo diễn nghệ thuật
giá trị thẩm mĩ, nghệ thuật, có nhiều tìm tòi sáng tạo mới, được đồng nghiệp và công
chúng, hoan nghênh, ghi nhận. Trong hàng loạt tác phẩn của Văn Quang, có những tác
phẩm nổi bật như tác phẩm múa: “Nguyệt cô hóa cáo“; “Nổi trống đồng lên“; “Ngẫu
hứng triền non“; “Kiếp cầm ca“; “Then cọi gọi trăng“; “Nguồn cội“; “Những chàng
trai cô gái Khơ mú” Đã từng là tổng đạo diễn chương trình sử thi huyền thoại “Đẻ đất
đẻ nước“; “Âm vang cội nguồn” chương trình nghệ thuật Đại hội thể thao học sinh
Đông Nam Á, chương trình sử thi khánh thành tượng đài Bác Hồ và nhiều chương
trình văn hoá, nghệ thuật khác. Song ấn tượng hơn cả, tác phẩm gắn với tên tuổi
NSND Văn Quang là tác phẩm múa đơn “Nguyệt cô hóa cáo” từ sự tích trong Tuồng
cổ Việt Nam, Văn Quang đã sáng tạo rất thành công tác phẩm này. Vốn là giảng viên
múa truyền thống (múa Tuồng) nên nắm và hiểu thấu giá trị, đặc trưng múa Tuồng, đã
là cơ sở quan trọng sáng tác múa “Nguyệt cô hóa cáo“.
6
Với sự tưởng tượng phong phú, sáng tạo mới, độc đáo, thủ pháp kỹ thuật hiện
đại, ngôn ngữ múa dân tộc được hiện đại hóa, đi lên từ cội nguồn dân tộc, phù hợp với
thẩm mĩ thời đại. Tác phẩm rất biến hóa hình tượng, tạo hình, tính triết lý cao, kết cấu
ngôn ngữ mạch lạc, giàu chất biểu hiện, phong phú, đa dạng tính kỹ thuật, là một tác
phẩm múa đặc sắc. Tác phẩm đã phát huy tối đa sức biểu hiện và kỹ thuật của diễn
viên múa đơn. Tác phẩm được diễn viên và khán giả rất yêu thích để tại ấn tượng tốt
Với những kết quả thành tích sáng tạo nghệ thuật, NSND Văn Quang đã nhận
được nhiều huy chương vàng, huy chương bạc, bằng khen qua nhiều đợt hội diễn
chuyên nghiệp toàn quốc. Song vinh dự lớn lao hơn cả là Văn Quang đã được phong
tặng danh hiệu Nghệ sĩ nhân dân năm 2012.
1.2. Tác giả âm nhạc múa NSND Quang Vinh
Âm nhạc tác phẩm múa “Mẹ Việt Nam” là sáng tác của NSND Quang Vinh.
Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Sáng tác tại Nhạc viện Hà Nội năm 1992, ông
chuyển công tác về Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam. Nhiều tiết mục nhạc múa, âm
nhạc cho phim và ca khúc của ông được đánh giá cao xuất hiện trong giai đoạn này.
Về nhạc múa có Những cô gái Việt Nam , Hoa đất nước, Hương quê, sức sống… Về ca
khúc có Tuổi mây, Thu cuối, Người Dao gọi mùa, Sông quê…cùng phần âm nhạc cho
các phim Gặp gỡ sân ga, Lời nói dối chân thành, Hoàng hôn dang dở v.v… Đặc biệt
nhiều chương trình lớn như Khai mạc Tiger Cup 98, Khai mạc Giọng hát vàng
ASEAN 98, chương trình khai mạc và kết thúc Seagame 2003, ông đã được mời tham
gia cùng một số nhạc sĩ nổi tiếng khác. Đáng chú ý, bài hát Vì một thế giới ngày
mai của ông đã được chọn là bài hát chính thức của Seagames 22 được tổ chức lần đầu
tiên tại Việt Nam năm 2003.
Ông đã được nhận nhiều huy chương, bằng khen, kỷ niệm chương của nhiều cơ
quan, ban ngành, đoàn thể về những hoạt động nghệ thuật của mình.
Ông được phong danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2007. Được phong danh hiệu
Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 2015.
7
1.3. Nội dung tác phẩm
1.3.1. Chất liệu múa của tác phẩm
Tác phẩm múa sức sống là tác phẩm múa ở hình thức Solo nữ và tập thể nam
nữ được tác giả biên đạo múa sử dụng chất liệu múa Cổ điển Châu Âu, múa Hiện đại
trên hình tượng người mẹ Việt Nam.
1.3.2. Nội dung tác phẩm
Thể hiện sự hi vinh cao cả của người mẹ Việt Nam trong thời kỳ chiến trang
cứu nước nhằm giải phóng dân tộc khỏi áp bức chiến tranh miền nam Việt Nam, Mẹ hi
sinh lần lượt nhìn các con ra đi nơi chiến trường lòng đau thắt khi các con của mẹ mãi
nằm lại chiến trường hóa thành sông núi. Sự hi sinh của mẹ như tác vào hình hài đất
nước trường tồn cùng thời gian.
1.3.3. Đoạn múa và tuyến, đội hình múa
Tác phẩm múa sức sống gồm có 3 đoạn tương ứng với 3 đoạn âm nhạc: Chậm –
nhanh – chậm.
Sử dụng linh hoạt các tuyến, đội hình múa chủ yếu là tuyến chéo, tròn, ngang
với đặc trưng đội hình đối xứng nam nữ theo cụm góc chéo trên dưới. Nhân vật trung
tâm là người mẹ luôn chiếm vị trí chính giữa sân khấu.
2. Các bước thực hiện
- Bước 1. Chuẩn bị
+ Trang phục
+ Giầy
+ Tự khởi động
- Bước 2. Thực hiện các động tác, tổ hợp múa
- Bước 3. Thực hiện các động tác, tổ hợp múa trên tuyến và đội hình với âm nhạc
8
- Bước 4. Luyện thuần thục các động tác, tổ hợp múa trên tuyến và đội hình với âm
nhạc có sắc thái biểu cảm trên khuôn mặt
II. Thực hành
PHIẾU THỰC HÀNH
PHIẾU THỰC HÀNH
Công việc: Thực hành múa tác phẩm “Mẹ Việt Nam”
Bước công
việc
Trang thiết
bị
Nội dung
Chuẩn bị
Yêu cầu kỹ thuật
Ghi chú
Bước 1
- Đúng, đủ trang Không
phục
Bước 2
Bước 3
Thực hành động Đúng chuẩn
tác đơn lẻ
Không
Thực hiện động - Thực hiện đúng Không
tác trên tuyến, động tác với âm nhạc
đội hình với âm
nhạc
- Thực hiện được
liên tục nhiều lần
Bước 4
Thực hiện động - Thực hiện đúng Không
tác trên tuyến, động tác với âm nhạc
đội hình với âm
nhạc có sắc thái
biểu cảm trên
khuôn mặt
- Thực hiện được
liên tục nhiều lần
- Biểu cảm sắc thái
9
BÀI 2. Tác phẩm múa “Những cô gái Việt Nam”
Mục tiêu
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Trình bày được nội dung, ý nghĩa tác phẩm múa “Những cô gái Việt Nam”.
- Thực hiện biểu diễn được tác phẩm “Những cô gái Việt Nam”.
Nội dung chính:
I. Lý thuyết
1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm
1.1 Tác giả biên đạo múa NSND Chu Thúy Quỳnh
Tác phẩm múa “Những cô gái Việt Nam là một sáng tác biên đạo của Nghệ sĩ
nhân dân Chu Thúy Quỳnh, nguyên Chủ tịch Hội nghệ sĩ Múa Việt Nam. Chu Thuý
đang là chủ tịch Hội Nghệ sĩ múa Việt Nam, nguyên Giám đốc Nhà hát ca múa nhạc
Năm 14 tuổi, bà thi vào Đoàn ca múa nhân dân Trung ương, trúng tuyển cùng đợt
đi công tác dài ngày lên Tây Bắc, về nông thôn biểu diễn trong Cải cách ruộng đất.
biểu diễn ở các chiến trường, biểu diễn ở các sân khấu ngoài nước.
10
nghiệp ở Ấn Độ, bà trở về Việt Nam, giữ cương vị Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc
Nam khoá II, sau này tiếp tục giữ Tổng thư ký Hội khoá III (2000) và chủ tịch Hội
sáng lập và là ủy viên Hôi Cứu trợ trẻ em tàn tật Việt Nam.
Ngoài công tác quản lý, Chu Thuý Quỳnh còn hoạt động trên nhiều lĩnh vực.
Với vai trò biên đạo múa, bà đã cho ra đời nhiều tác phẩm đạt giải thưởng cao của Hội
Nghệ sĩ múa, như Hoa Tràng An, Vũ khúc đàn T'rưng, Hương xuân, Hương quê, Cánh
chim không mỏi, Trống hội, Những cô gái Việt Nam... Bà còn là nhà nghiên cứu phê
bình múa, tác giả của nhiều giáo trình múa và các công trình nghiên cứu. Bà là tổng
đạo diễn, chỉ huy nhiều chương trình lớn như Kỷ niệm 100 năm Ngày sinh chủ tịch Hồ
Chí Minh, Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam 6 -7 - 8, Hội nghị cấp cao các nước nói
tiếng Pháp, Hội nghị cấp cao các nước ASEAN, Cúp Bóng đá ASEAN Tiger 1998, Kỷ
mạc và bế mạc Sea Games 22...
học nghệ thuật.
1.2. Tác giả âm nhạc múa NSND Quang Vinh
Âm nhạc tác phẩm múa “Mẹ Việt Nam” là sáng tác của NSND Quang Vinh.
Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành Sáng tác tại Nhạc viện Hà Nội năm 1992, ông
chuyển công tác về Nhà hát Ca Múa Nhạc Việt Nam. Nhiều tiết mục nhạc múa, âm
nhạc cho phim và ca khúc của ông được đánh giá cao xuất hiện trong giai đoạn này.
Về nhạc múa có Những cô gái Việt Nam , Hoa đất nước, Hương quê, sức sống… Về ca
khúc có Tuổi mây, Thu cuối, Người Dao gọi mùa, Sông quê…cùng phần âm nhạc cho
11
các phim Gặp gỡ sân ga, Lời nói dối chân thành, Hoàng hôn dang dở v.v… Đặc biệt
nhiều chương trình lớn như Khai mạc Tiger Cup 98, Khai mạc Giọng hát vàng
ASEAN 98, chương trình khai mạc và kết thúc Seagame 2003, ông đã được mời tham
gia cùng một số nhạc sĩ nổi tiếng khác. Đáng chú ý, bài hát Vì một thế giới ngày
mai của ông đã được chọn là bài hát chính thức của Seagames 22 được tổ chức lần đầu
tiên tại Việt Nam năm 2003.
Ông đã được nhận nhiều huy chương, bằng khen, kỷ niệm chương của nhiều cơ
quan, ban ngành, đoàn thể về những hoạt động nghệ thuật của mình.
Ông được phong danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú năm 2007. Được phong danh hiệu
Nghệ sĩ Nhân dân vào năm 2015.
1.3. Nội dung tác phẩm
1.3.1. Chất liệu múa của tác phẩm
Tác phẩm múa “Những cô gái Việt Nam” là tác phẩm múa hình thức tập thể nữ
được tác giả biên đạo múa sử dụng chất liệu múa dân gian dân tộc Kinh vùng đồng
bằng Bắc bộ để sáng tác.
1.3.2. Nội dung tác phẩm
Thể hiện sự duyên dáng thùy mị khóe léo của những cô gái vùng quê miền
đồng bằng Bắc bộ, e ấp trong chiếc nón quai thao, đảm đang khéo léo, thêu thùa dệt
vải.
1.3.3. Đoạn múa và tuyến, đội hình múa
Tác phẩm múa sức sống gồm có 3 đoạn tương ứng với 3 đoạn âm nhạc: Nhanh
– chậm – nhanh.
Sử dụng linh hoạt các tuyến, đội hình múa chủ yếu là tuyến chéo, tròn, ngang
với đặc trưng đội hình cụm nữ.
2. Các bước thực hiện
- Bước 1. Chuẩn bị
12
+ Trang phục
+ Giầy
+ Tự khởi động
- Bước 2. Thực hiện các động tác, tổ hợp múa
- Bước 3. Thực hiện các động tác, tổ hợp múa trên tuyến và đội hình với âm nhạc
- Bước 4. Luyện thuần thục các động tác, tổ hợp múa trên tuyến và đội hình với âm
nhạc có sắc thái biểu cảm trên khuôn mặt
II. Thực hành
PHIẾU THỰC HÀNH
PHIẾU THỰC HÀNH
Công việc: Thực hành múa tác phẩm “Cô gái Việt Nam”
Bước công
việc
Trang thiết
bị
Nội dung
Chuẩn bị
Yêu cầu kỹ thuật
Ghi chú
Bước 1
- Đúng, đủ trang Không
phục
Bước 2
Bước 3
Thực hành động Đúng chuẩn
tác đơn lẻ
Không
Thực hiện động - Thực hiện đúng Không
tác trên tuyến, động tác với âm nhạc
đội hình với âm
nhạc
- Thực hiện được
liên tục nhiều lần
Bước 4
Thực hiện động - Thực hiện đúng Không
tác trên tuyến, động tác với âm nhạc
đội hình với âm
nhạc có sắc thái
biểu cảm trên
khuôn mặt
- Thực hiện được
liên tục nhiều lần
- Biểu cảm sắc thái
13
BÀI 3. Tác phẩm múa “Mùa ban nở”
Mục tiêu
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Trình bày được nội dung, ý nghĩa tác phẩm múa “Mùa ban nở”.
- Thực hiện biểu diễn được tác phẩm múa “Mùa ban nở”.
Nội dung chính:
I. Lý thuyết
1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm
1.1 Tác giả biên đạo múa Nghệ sĩ nhân dân Minh Tiến
Tác phẩm múa “Mùa ban nở” là một sáng tác biên đạo NSND Minh Tiến. Ðại
tá, NSND, biên đạo múa Ðỗ Minh Tiến, nguyên Ðoàn trưởng Ðoàn ca múa quân đội,
một trong những con chim đầu đàn của nghệ thuật múa Việt Nam nói chung và ngành
múa quân đội nói riêng đã qua đời. Với 75 tuổi đời và hơn 50 năm tuổi nghề, ông đã
cống hiến những sáng tạo rất đáng kể cho nền nghệ thuật múa của đất nước
Với hàng trăm tác phẩm nghệ thuật múa lớn nhỏ, trong đó có những tác phẩm
khắc họa sự nghiệp chiến đấu oanh liệt của nhân dân ta trong suốt hai cuộc chiến tranh
chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ như: các thơ múa, kịch múa: Ngọn lửa Nghệ Tĩnh
(đồng tác giả), Bão lửa Thăng Long, Mùa xuân bão táp, Cánh chim biên giới, Huyền
thoại nữ biệt động Sài Gòn, Nước non một dải, Khải hoàn ca, Trở lại Ðiện Biên. v.v.
Có người nói: NSND Minh Tiến chiếm kỷ lục về sáng tác những tác phẩm hoành tráng
trong ngành múa, vì từ trước tới nay chưa ai trong số các biên đạo của ngành múa lại
14
có được số lượng tác phẩm lớn như anh. Những tác phẩm đó đều mang lại thành công
cả việc khắc họa nội dung tư tưởng tác phẩm cũng như hình thức thể hiện nghệ thuật.
Mặt khác anh còn có những thành công trong lĩnh vực múa dân tộc, sưu tầm vốn cổ
dân tộc và phát triển nâng cao những tinh hoa sáng tạo nghệ thuật của múa dân gian,
đưa những yếu tố múa cổ xưa vào trong những tác phẩm mang hơi thở thời đại. Một
trong số những tác phẩm đó là: Mùa hoa ban nở, phát triển từ chất liệu múa Nón Thái
(Tây Bắc), múa xòe hoa...
Múa Mùa hoa ban nở, còn tham gia thi múa dân tộc trong các cuộc thi quốc tế
và được tặng nhiều huy chương vàng. Ðó là một tác phẩm đạt kỷ lục về biểu diễn và
được hầu hết các nhà hát, các đoàn nghệ thuật trong nước dàn dựng, biểu diễn, kể cả
một số đoàn nghệ thuật múa nước ngoài như Ðoàn nghệ thuật Phương Ðông, Trung
Quốc. Trong từ điển Bách khoa nghệ thuật thế giới (của Liên Xô trước đây) đã có ghi
tác phẩm và tác giả điệu múa này.
Ngoài lĩnh vực nghệ thuật sáng tạo trên sân khấu múa chuyên nghiệp, anh còn
là tổng đạo diễn của nhiều chương trình biểu diễn mang tính sử thi trong những dịp kỷ
niệm các sự kiện lịch sử của đất nước ở một số địa phương, gần đây nhất là kỷ niệm
Ngày Bác Hồ trở về đất nước ở Cao Bằng, và Chào mừng Ðại hội Ðảng toàn quốc lần
thứ X. Một tác phẩm với hàng trăm người biểu diễn và thu hút sự tham gia của hàng
chục nhạc sĩ, biên đạo có tên tuổi chung sức cùng anh sáng tạo nên, tác phẩm đã được
giới thiệu trên Ðài Truyền hình Việt Nam. NSND Minh Tiến còn là một cây bút lý
luận, phê bình nghệ thuật múa.
Vì sao trong tác phẩm múa của NSND Ðỗ Minh Tiến lại có nhiều thành công
và được sự công nhận của dư luận nhân dân, kể cả trong giới hoạt động chuyên
nghiệp. Có lẽ ngoài tâm hồn nghệ sĩ và tài năng trong sáng tạo nghệ thuật của anh, ta
hãy nghe thêm những điều anh tâm sự khi trả lời Tạp chí Nhịp Ðiệu (Tạp chí chuyên
ngành múa HNSVN số 3-1995): "Trước hết tôi cho rằng, nghệ thuật không phải là sự
tùy hứng của một khối óc thông minh nào, và nó cũng không sinh ra để thưởng thức
giải trí một cách vô nghĩa. Hơn nữa, nếu không kịp thời, nghệ thuật sẽ tách mình ra
khỏi cuộc sống, không đuổi kịp thời gian thì người nghệ sĩ sẽ để trôi đi những cảm xúc
của những sự kiện lịch sử sẽ không bao giờ trở lại...". Ý nghĩ ấy đã trở thành phương
châm và chi phối trong suốt quá trình sáng tạo nghệ thuật của anh.
Trước khi lâm bệnh hiểm nghèo, anh được Hội Nghệ sĩ múa Hà Nội bầu vào
cương vị Chủ tịch Hội đồng nghệ thuật Hội Nghệ sĩ múa Hà Nội. Anh đề xuất nhiều
vấn đề trong việc phát triển nghệ thuật múa của thủ đô và chương trình hoạt động đón
chào sự kiện lịch sử 1000 năm Thăng Long - Hà Nội. Anh đã viết xong đề cương một
kịch bản múa: Người mẹ Thăng Long. Kịch bản này được Ban Tuyên giáo Thành ủy
và Sở Văn hóa - Thông tin Hà Nội chấp nhận. Anh mong muốn sẽ cùng các nghệ sĩ
Nhà hát ca múa Thăng Long dựng trong dịp kỷ niệm Ngày giải phóng thủ đô 10-10-
2006.
Những ngày lâm bệnh, NSND Ðỗ Minh Tiến được gia đình, Bệnh viện Trung
ương Quân đội 108 tận tình điều trị, chăm sóc, bạn bè xa gần đến động viên, thăm hỏi,
15
an ủi, cầu mong cho anh thoát khỏi căn bệnh hiểm nghèo. Nhưng 2 giờ 15 phút ngày
30-9-2006, NSND Ðỗ Minh Tiến đã qua đời, để lại niềm thương tiếc về một người
nghệ sĩ sinh ra, lớn lên trong nghèo khổ, từ tuổi 13 đã tham gia cách mạng, rèn luyện,
nuôi dưỡng ý chí trong cuộc sống chiến đấu và sáng tạo nghệ thuật, được đi du học ở
nước ngoài và trở thành nhà biên đạo nổi tiếng, với danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân, được
tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cao quý (đồng tác giả) và Giải thưởng Nhà nước trong
các tác phẩm múa của đất nước.
1.2. Tác giả âm nhạc múa nhạc sĩ Lê Lan
Âm nhạc tác phẩm múa “Mùa ban nở” là sáng tác của nhạc sĩ Lê Lan. Sinh
ngày 28 tháng 1 năm 1934 ở Thanh Trì, Hà Nội. Là nhạc sĩ của Phòng Văn nghệ Quân
đội thuộc Tổng cục Chính trị. Đã mất tại Hà Nội. Năm 2012 ông được truy tặng Giải
Thưởng Nhà nước về văn học – nghệ thuật
Nhạc sĩ Lê Lan tham gia công tác âm nhạc trong quân đội vào những năm cuối
kháng chiến chống Pháp, là nhạc công đàn violoncelle Đoàn Văn công Trường Lục
quân Việt Nam. Hòa bình lập lại, ông về Đoàn Ca Múa Tổng cục Chính trị, sau đó
theo học và tốt nghiệp Sáng tác tại Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Nhạc viện Hà
Nội ).
Ông là tác giả của những ca khúc như: Chị Mai đi chợ, Sao cô em chưa về,
Đường về Khe Sanh, Tiểu đội ta đoạt ba danh hiệu, Có chiến công em, Kèn tiến công
vang dội bốn phương trời, Giữa mênh mông trời xanh và Chương IV Tổ khúc hợp
16
xướng Tiến lên giành toàn thắng… Ngoài ra, ông còn viết nhạc múa, như các vũ
kịch Thạch Sanh, Ngọn lửa Nghệ Tĩnh (viết cùng một số nhạc sĩ khác).
Lê Lan còn có một số tiểu phẩm khí nhạc. Đã xuất bản Tuyển tập ca khúc Lê
Lan và băng cassette riêng tác giả (Hội Nhạc sĩ Việt Nam và DIHAVINA).
1.3. Nội dung tác phẩm
1.3.1. Chất liệu múa của tác phẩm
Tác phẩm múa “Mùa ban nở” là tác phẩm hình thức múa tập thể nữ được tác
giả biên đạo múa sử dụng chất liệu múa dân gian dân tộc Thái vùng Tây Bắc để sáng
tác. Phần múa nón Thái trắng
1.3.2. Nội dung tác phẩm
Thể hiện nét đẹp trong văn hóa của người Thái giữa núi rừng đại ngàn Tây Bắc.
Những cô gái Thái xinh đẹp duyên dáng e ấp như những bông hoa ban nở khi mùa
xuân về. Những động tác múa nón duyên dáng uyển chuyển và sinh động.
1.3.3. Đoạn múa và tuyến, đội hình múa
Tác phẩm múa sức sống gồm có 4 đoạn tương ứng với 4 đoạn âm nhạc: Chậm -
nhanh – chậm – nhanh.
Sử dụng linh hoạt các tuyến, đội hình múa chủ yếu là tuyến chéo, tròn, ngang
với đặc trưng đội hình cụm nữ linh hoạt.
2. Các bước thực hiện
- Bước 1. Chuẩn bị
+ Trang phục
17
+ Giầy
+ Tự khởi động
- Bước 2. Thực hiện các động tác, tổ hợp múa
- Bước 3. Thực hiện các động tác, tổ hợp múa trên tuyến và đội hình với âm nhạc
- Bước 4. Luyện thuần thục các động tác, tổ hợp múa trên tuyến và đội hình với âm
nhạc có sắc thái biểu cảm trên khuôn mặt
II. Thực hành
PHIẾU THỰC HÀNH
PHIẾU THỰC HÀNH
Công việc: Thực hành múa tác phẩm “Mùa ban nở”s
Bước công
việc
Trang thiết
bị
Nội dung
Chuẩn bị
Yêu cầu kỹ thuật
Ghi chú
Bước 1
- Đúng, đủ trang Không
phục
Bước 2
Bước 3
Thực hành động Đúng chuẩn
tác đơn lẻ
Không
Thực hiện động - Thực hiện đúng Không
tác trên tuyến, động tác với âm nhạc
đội hình với âm
nhạc
- Thực hiện được
liên tục nhiều lần
Bước 4
Thực hiện động - Thực hiện đúng Không
tác trên tuyến, động tác với âm nhạc
đội hình với âm
nhạc có sắc thái
biểu cảm trên
khuôn mặt
- Thực hiện được
liên tục nhiều lần
- Biểu cảm sắc thái
18
BÀI 4. Tác phẩm múa “Nước Thiêng”
Mục tiêu
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Trình bày được nội dung, ý nghĩa tác phẩm múa “Nước thiêng”.
- Thực hiện biểu diễn được tác phẩm múa “Nước thiêng”.
Nội dung chính:
I. Lý thuyết
1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm
1.1 Tác giả biên đạo múa Mạnh Long
Tác phẩm múa “Nước thiêng” là một sáng tác biên đạo múa Mạnh Long. Biên
đạo múa Mạnh Long tên thật là Nguyễn Văn Mạnh. Hiện nay là giảng viên của Khoa
Văn hóa nghệ thuật Trường Cao đẳng Lào Cai. Tốt nghiệp Khoa múa trường Đại học
sân khấu Điện Ảnh Hà Nội về nhận công tác Lào Cai trực tiếp giảng dạy môn múa
Dân gian dân tộc Việt Nam. Ngoài công tác giảng dạy anh đã có nhiều sáng tác góp
phần vào sự phát triển nghệ thuật múa của Lào Cai. Các tác phẩm để lại dấu ấn trong
lòng khác giả là các tác phẩm: “Sen Việt”, “Nước thiêng”…
19
1.2. Tác giả âm nhạc múa nhạc sĩ Hồ Trọng Tuấn
Âm nhạc tác phẩm múa “Nước thiêng” là sáng tác của nhạc sĩ Hồ Trọng Tuấn.
Nhạc sĩ Hồ Trọng Tuấn (sinh năm 1973) đã từng học tập ở Trường Nghệ thuật Quân
đội chuyên ngành Biểu diễn nhạc cụ phương Tây và sáng tác âm nhạc, sau đó ở lại
Trường làm giảng viên cho đến nay. Anh đã tham gia sáng tác, dàn dựng âm nhạc cho
nhiều chương trình lớn thường niên như: Festival Chè (Thái Nguyên), Festival Hạ
Long, Về miền Quan họ, và các chương trình nghệ thuật lớn như 60 năm chiến thắng
Điện Biên Phủ, Đại hội thể dục thể thao Đông Nam Á…
Các ca khúc: Sao anh và Sao em, Thằng Bờm, Thằng Cuội, Mẹ Âu Cơ, Thăng
Long Việt Nam bay lên…
Giải thưởng nhạc sĩ xuất sắc hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quốc năm
2013, Hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp toàn quân năm 2014; trên 20 huy chương
vàng, bạc trong các kỳ hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp.
20
Tải về để xem bản đầy đủ
31 trang
20900
Free
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Giáo trình Thực hành biểu diễn tổng hợp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- giao_trinh_thuc_hanh_bieu_dien_tong_hop.pdf
