Blockchain - Lợi thế và rủi ro đối với doanh nghiệp
Phạm Thị Minh Tuệ
Học viện Ngân hàng
Ngày nhận: 03/03/2021
Ngày nhận bản sửa: 08/04/2021
Ngày duyệt đăng: 22/04/2020
Tóm tắt: Chuỗi khối (blockchain), còn gọi là Công nghệ sổ Cái phân tán (Distributed
Ledger Technology - DLT) được xem như công nghệ mới mang tính cách mạng có
thể cho phép tiết kiệm đáng kể chi phí và tăng hiệu quả; chuyển đổi kinh doanh từ
mô hình tin cậy dựa trên con người sang mô hình tin cậy dựa trên thuật toán, tuy
vậy, nó không tránh khỏi những rủi ro tiềm ẩn. Thông qua phương pháp tổng hợp,
phân tích, Bài viết đề cập đến những đặc điểm lợi thế của blockchain, những rủi ro
của công nghệ này, qua đó đề xuất các giải pháp quản lý rủi ro đối với công nghệ
blockchain khi ứng dụng tại doanh nghiệp.
Từ khóa: Blockchain, lợi thế, rủi ro, quản lý rủi ro.
1. Giới thiệu
khối thông tin được thêm vào cơ sở
dữ liệu1. Mỗi khối thông tin đều chứa
thông tin về thời gian khởi tạo và được
liên kết tới khối trước đó, kèm một
mã thời gian và dữ liệu giao dịch. Do
Blockchain là một loại cơ sở dữ liệu
đặc biệt, một blockchain đại diện cho
một chuỗi gồm nhiều khối - là những
Blockchain - advantages and risks for businesses
Abstract: Blockchain or Distributed Ledger Technology (DLT) has been seen a new revolutionary
technology that can allow significant cost savings and increase efficiency; transform business models
from human-based trust model to algorithm-based trust model, although blockchain has some
potential risks, it has lots of noticeable advantages. The article discusses the advantages and risks of
blockchain. Accordingly, the paper proposes blockchain risk management solutions when it it applied
in entities.
Keywords: Blockchain, advantage, risk, risk management.
Tue Thi Minh Pham
Email: tueptm@gmail.com
Department of Accounting - Auditing, Banking Academy of Vietnam
1 https://www.binance.vision/vi/blockchain/what-is-blockchain-technology-a-comprehensive-guide-for-beginners
Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng
Số 227- Tháng 4. 2021
© Học viện Ngân hàng
74
ISSN 1859 - 011X
PHẠM THỊ MINH TUỆ
tính liên kết giữa các khối trong chuỗi nên
blockchain có đặc điểm không thể xóa
hoặc thay đổi dữ liệu theo bất kỳ cách nào,
vì điều này sẽ làm mất hiệu lực tất cả các
khối theo sau. Tên ban đầu blockchain là
một cơ sở dữ liệu phân cấp lưu trữ thông
tin trong các khối thông tin được liên kết
với nhau bằng mã hóa và mở rộng theo
thời gian. Blockchain được thiết kế để
chống lại việc thay đổi của dữ liệu: một
khi dữ liệu đã được mạng lưới chấp nhận
thì sẽ không có cách nào thay đổi được nó.
Blockchain được đảm bảo nhờ cách thiết
kế sử dụng hệ thống tính toán phân cấp
với khả năng chịu lỗi cao. Blockchain phù
hợp để ghi lại những sự kiện, hồ sơ y tế,
xử lý giao dịch, công chứng, danh tính và
chứng minh nguồn gốc. Việc này giúp xóa
bỏ các hậu quả lớn khi dữ liệu bị thay đổi
trong bối cảnh thương mại toàn cầu. Công
nghệ blockchain liên quan đến các vấn đề
về chuỗi khối (blockchain), cơ chế đồng
thuận phân tán (decentralized consensus),
tính toán tin cậy (trusted computing), hợp
đồng thông minh (smart contracts) và
bằng chứng công việc (proof of work). Là
một công cụ trong thời kỳ công nghệ cao,
blockchain có nhiều lợi thế cho các doanh
nghiệp, đồng thời cũng chứa đựng nhiều
rủi ro tiềm ẩn, vì thế các doanh nghiệp cần
chú trọng thiết lập chiến lược quản lý rủi
ro, khuôn khổ quản trị và kiểm soát mạnh
mẽ khi ứng dụng blockchain.
Trong phạm vi bài viết này, bằng việc thu
thập các nguồn tài liệu sẵn có, tác giả phân
tích nhằm làm rõ bản chất của blockchain
cũng như nguyên lý hoạt động của công
nghệ này thông qua tổng hợp các lợi thế và
rủi ro của blockchain khi ứng dụng trong
doanh nghiệp, đồng thời phân tích khung
quản lý rủi ro blockchain và đề xuất các giải
pháp cụ thể để quản lý rủi ro blockchain.
2. Lợi thế và rủi ro của blockchain
2.1. Lợi thế của Blockchain
Blockchain đang chiếm lĩnh một lợi thế rất
lớn trong việc cân nhắc ứng dụng vào công
nghệ thông tin của các doanh nghiệp (DN)
trên thế giới. Theo một khảo sát của Hãng
kiểm toán Deloitte vào năm 2019 đối với
1.386 DN, phạm vi khảo sát trên 12 quốc
gia và theo 11 ngôn ngữ khác nhau trên thế
giới, tỷ lệ các DN có thái độ tích cực và
ủng hộ mạnh mẽ việc ứng dụng công nghệ
blockchain trong hoạt động của họ là rất
cao (Hình 1).
Hình 1. Thái độ về blockchain và khả năng ứng dụng trong doanh nghiệp
Nguồn: Deloitte (2019), Deloitte’s 2019 Global Blockchain survey, “Blockchain gets down
to business”, Figure A-6 “Attitudes on blockchain and it’s adoption”
Số 227- Tháng 4. 2021- Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng
75
Blockchain - lợi thế và rủi ro đối với doanh nghiệp
Hình 2. Mức độ bảo mật được cung cấp bởi các giải pháp blockchain so với
các ứng dụng công nghệ thông tin thông thường
Nguồn: Deloitte (2019), Deloitte’s 2019 Global Blockchain survey, “Blockchain gets down
to business”, Figure A-8 “Level of security offered by blockchain solutions in comparison
to conventional IT solutions”
Khảo sát về mức độ bảo mật do blockchain
mang lại so với các giải pháp của công nghệ
thông tin thông thường do hãng kiểm toán
này thực hiện trong năm 2019 mang lại câu
trả lời tích cực cho blockchain (Hình 2).
Blockchain là một công nghệ có nhiều ưu
điểm vượt trội, cụ thể sau đây:
Tính bất biến (imutability): Theo TJ Jung
(2019), blockchain không thể thay đổi, đây
cũng là kết quả của tính liên kết. Khi thông
tin đã được xác nhận bởi các máy tính và
lưu vào hệ thống blockchain thì sẽ không
thể bị thay đổi hoặc xóa bỏ. Thông tin giao
dịch khi đã được ghi lại trên chuỗi khối,
nếu bị sửa sẽ để lại dấu vết và sẽ lưu trữ
vĩnh viễn. Jim Zhang (2019) cho rằng mức
độ bất biến là một trong những khía cạnh
hấp dẫn nhất của blockchain cho DN.
Tính minh bạch (transparency): Ưu điểm
đáng kể tiếp theo của blockchain là tính
minh bạch. Theo Matthew Hooper (2018),
do blockchain là một loại Sổ Cái phân tán,
nên tất cả những thành viên tham gia mạng
chia sẻ cùng một tài liệu thay vì các bản sao
riêng lẻ. Phiên bản chia sẻ chỉ có thể được
cập nhật thông qua sự đồng thuận của mọi
thành viên. Cũng theo Matthew Hooper
(2018), để thay đổi một bản ghi giao dịch,
blockchain yêu cầu thay đổi tất cả các bản
ghi tiếp theo, cùng với sự đồng thuận của
toàn bộ mạng. Vì những lý do này mà dữ
liệu trên blockchain đạt được độ chính xác,
nhất quán và minh bạch rất cao.
Tính bảo mật (security): Blockchain có ưu
điểm mạnh ở tính bảo mật rất cao. Những
vụ tấn công vào hệ thống dữ liệu tập trung
sẽ rất khó có thể thực hiện được đối với
mạng lưới blockchain. Blockchain cho
phép truyền tải dữ liệu một cách an toàn
dựa vào hệ thống mã hoá vô cùng phức tạp.
Blockchain được ví như một cuốn Sổ Cái
kế toán hoạt động trong lĩnh vực kỹ thuật
số. Theo Matthew Hooper (2018), các giao
dịch phải đạt được được sự đồng thuận
trước khi được ghi nhận vào hệ thống, sau
khi có sự đồng thuận, giao dịch sẽ được mã
hóa và liên kết với các giao dịch trước đó,
như thế, thông tin được lưu trữ trên một
mạng máy tính thay vì trên một máy chủ
duy nhất, khiến cho việc xâm nhập dữ liệu
rất khó thực hiện được. Tính bảo mật của
blockchain xuất phát từ sự kết hợp giữa ba
loại công nghệ: mật mã học2, mạng ngang
hàng3 và lý thuyết trò chơi4. Tính bảo mật
Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Số 227- Tháng 4. 2021
76
PHẠM THỊ MINH TUỆ
còn thể hiện ở việc các giao dịch gửi đến và
nhận về có thể cho người dùng biết nhưng
hoàn toàn không biết nguồn và đích đến
của dữ liệu. Hệ thống cực kỳ bảo mật khi
tất cả các giao dịch đều được mã hóa và
được chốt theo thời gian, người sử dụng chỉ
có thể truy nhập và thay đổi những gì họ sở
hữu thông qua một khóa bảo mật cá nhân
(private key).
Hợp đồng thông minh (smart contract): Là
hợp đồng kỹ thuật số được kết hợp vào đoạn
code If-this-then-that (IFTTT), cho phép
chuỗi tự thực thi mà không cần bên thứ ba.
Nói cách khác, hợp đồng thông minh là mã
tự thực thi trên khuôn khổ blockchain cho
phép xử lý trực tiếp, nghĩa là không cần can
thiệp thủ công để thực hiện giao dịch. Cơ
chế hoạt động của hợp đồng thông minh là
dựa vào dữ liệu từ các thực thể từ bên ngoài
và có thể hoạt động dựa trên dữ liệu được
liên kết với bất kỳ địa chỉ công cộng nào
hoặc với một hợp đồng thông minh khác
trên blockchain.
Khi ứng dụng trong ngành kế toán, kiểm
toán, blockchain không chỉ loại bỏ tiềm
năng về lỗi do con người gây ra mà còn
đảm bảo an toàn thông tin cực cao và tăng
tốc cho quá trình xử lý dữ liệu kế toán.
Blockchain cho phép chuyển giao dữ liệu
và tài sản hiệu quả hơn, quyền riêng tư và
bảo mật sẽ tăng lên, các công việc nghiệp
vụ cần nhiều thời gian sẽ được công nghệ
giải quyết, hồ sơ tài chính sẽ ngày càng trở
nên toàn diện và chính xác hơn. Hơn nữa,
khi ứng dụng công nghệ blockchain, các
doanh nghiệp bỏ ra ít chi phí hơn rất nhiều
so với các phương pháp trước đây. Tuy
nhiên công nghệ blockchain sẽ chỉ giúp
giảm bớt gánh nặng về các nghiệp vụ tuân
thủ chứ không thay thế được con người. Kế
toán có thể sử dụng blockchain để duy trì,
đối chiếu dữ liệu trên các sổ kế toán với sự
chắc chắn về lịch sử dữ liệu trên hệ thống
mạng máy tính. Nhờ có công nghệ lưu trữ
dữ liệu khổng lồ, kế toán viên có thể thực
hiện các công việc khác cần đến tính tư duy
của con người hơn như lập các mục tiêu, kế
hoạch kinh doanh, phân bổ nguồn lực và
thực hiện mục tiêu tài chính.
2.2. Rủi ro của công nghệ blockchain
Mặc dù công nghệ blockchain hứa hẹn
mang lại hiệu quả rất cao hoặc giảm chi phí
trong thời đại hiện nay, tuy nhiên không thể
tránh khỏi nó có những rủi ro cố hữu nhất
định. Các doanh nghiệp bắt buộc phải hiểu
những rủi ro này và chuẩn bị các biện pháp
bảo vệ thích hợp để thu được lợi ích của
công nghệ này.
Nghiên cứu rủi ro gặp phải khi các doanh
nghiệp ứng dụng công nghệ blockchain
vào hoạt động, năm 2017 Hãng kiểm toán
Deloitte chỉ ra rằng rủi ro blockchain có thể
được phân theo ba loại: Rủi ro tiêu chuẩn,
rủi ro chuyển giao giá trị và rủi ro hợp đồng
thông minh.
- Rủi ro tiêu chuẩn (Standard risk): Công
nghệ chuỗi khối khiến các doanh nghiệp
phải đối mặt với những rủi ro liên quan đến
các quy trình kinh doanh hiện tại.
2
Mật mã học: là công nghệ chuyển đổi các thông tin
thông thường thành dạng không đọc trực tiếp được.
3
Mạng ngang hàng (mạng đồng đẳng): là một mạng
Rủi ro tiêu chuẩn bao gồm:
máy tính trong đó hoạt động của mạng chủ yếu dựa
vào khả năng tính toán và băng thông của máy tham
gia chứ không tập trung vào một số nhỏ các máy chủ
trung tâm như mạng thông thường. Công nghệ này cho
phép tất cả các máy tham gia trong mạng đều đóng góp
tài nguyên, khi càng có nhiều máy tham gia mạng thì
khả năng tổng thể của hệ thống mạng càng lớn.
(1) Rủi ro chiến lược (Strategic risk) - các
doanh nghiệp cần xác định xem liệu họ lựa
chọn áp dụng ngay công nghệ blockchain
hay chờ thêm đến khi công nghệ hoàn
hảo hơn, với tính chất ngang hàng của
blockchain (peer-to-peer) giúp cho việc
4 Lý thuyết trò chơi: nghiên cứu cách lựa chọn hành vi
tối ưu khi chi phí và lợi ích của mỗi lựa chọn là không cố
định mà phụ thuộc vào lựa chọn của các cá nhân khác.
Số 227- Tháng 4. 2021- Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng
77
Blockchain - lợi thế và rủi ro đối với doanh nghiệp
Hình 3. Rủi ro tiêu chuẩn
Nguồn: Tổng hợp từ Deloitte (2017), Blockchain risk management- Risk functions need to play an active
role in shaping blockchain strategy.
giao dịch không cần thông qua bên trung
gian, các doanh nghiệp phải cân nhắc lựa
chọn một cách cẩn trọng nền tảng mạng
phù hợp để tham gia, vì chiến lược kinh
doanh của họ có thể bị ảnh hưởng bởi các
doanh nghiệp khác cũng tham gia vào
chuỗi blockchain; hơn nữa, sự lựa chọn nền
tảng mạng có thể dẫn đến những hạn chế
trong việc cung cấp dịch vụ hoặc sản phẩm
của doanh nghiệp được cung cấp đến khách
hàng dựa trên nền tảng này.
(2) Rủi ro kinh doanh liên tục (Business
continuity risk) xảy ra khi các quy trình
nghiệp vụ của doanh nghiệp đã được xây
dựng trên nền tảng blockchain có thể dễ bị
tấn công do lỗi công nghệ và vận hành, hay
các cuộc tấn công mạng.
(3) Rủi ro danh tiếng (Reputatinal risk),
không giống như fintech, blockchain là một
phần của cơ sở hạ tầng cốt lõi và sẽ phải
hoạt động liền mạch với cơ sở hạ tầng trước
đó mà nó kế thừa. Nếu rủi ro công nghệ xảy
ra sẽ có thể đe dọa đến vị thế hay thương
hiệu của doanh nghiệp.
(4) Rủi ro bảo mật thông tin (Information
security risk) là một lỗ hổng do blockchain
chỉ cung cấp sự bảo mật cho giao dịch khi
cơ sở dữ liệu và mật mã được niêm phong
nhằm ngăn chặn bất kỳ sự hỏng hóc nào
của dữ liệu, mà không cung cấp sự bảo mật
cho các tài khoản, giá trị lưu trữ trong các
tài khoản vẫn có thể không thực sự an toàn.
(5) Rủi ro pháp lý (Regulatory risk), đây
là rủi ro pháp lý liên quan đến từng trường
hợp sử dụng, các nhóm thành viên khác
nhau tham gia vào mạng và các khung pháp
lý về các giao dịch xuyên biên giới.
(6) Rủi ro hoạt động và công nghệ thông
tin (Operational and IT risk) liên quan đến
việc cập nhật một cách thường xuyên, liên
tục các chính sách và thủ tục, quy trình cho
hoạt động kinh doanh mới, các rủi ro có thể
xảy ra trong quá trình nâng cấp, bổ sung
công nghệ thông tin như tăng tốc độ xử lý,
khả năng mở rộng, các vấn đề về giao diện
và mối liên kết với các hệ thống công nghệ
mà blockchain kế thừa.
(7) Rủi ro hợp đồng (Contractual risk) là
rủi ro có thể xảy ra khi có một số thỏa thuận
cung cấp dịch vụ giữa các thành viên tham
gia chuỗi và quản trị viên.
(8) Rủi ro về nhà cung cấp (Supplier risk):
các doanh nghiệp có thể phải chịu rủi ro
đáng kể của bên thứ ba do hầu hết nguồn
gốc công nghệ đến từ các nhà cung cấp bên
ngoài doanh nghiệp.
Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Số 227- Tháng 4. 2021
78
PHẠM THỊ MINH TUỆ
-Rủirochuyểngiaogiátrị(Valuetransfer
risk): Blockchain cho phép chuyển giao
giá trị ngang hàng mà không cần trung gian
trung tâm. Giá trị được chuyển có thể là tài
sản, danh tính hoặc thông tin. Mô hình kinh
doanh mới này khiến các bên tương tác gặp
phải những rủi ro mới mà trước đây do các
trung gian trung tâm quản lý.
Rủi ro chuyển giao giá trị bao gồm:
(1) Rủi ro giao thức đồng thuận (Consensus
protocol risk): Việc chuyển giao giá trị
trong chuỗi khối blockchain xảy ra bằng
cách sử dụng một giao thức mật mã đạt được
sự đồng thuận giữa những người tham gia.
Một số mật mã được sử dụng để đạt được
đồng thuận giữa các nút của các thành viên
tham gia nhằm cập nhật sổ cái blockchain.
Mỗi giao thức phải được đánh giá trong bối
cảnh từng khuôn khổ, từng trường hợp sử
dụng và các yêu cầu của người tham gia
mạng. Trong một số giao thức đồng thuận,
người tạo khối bỏ phiếu cho nhiều lịch sử
blockchain khác nhau, dẫn đến không đạt
được sự đồng thuận, và do vậy việc chuyển
giao giá trị không thể hoàn thành được.
(2) Rủi ro quản lý mật mã (Key management
risk) là rủi ro mật mã cá nhân có thể bị đánh
cắp, dẫn đến thiệt hại về tài sản khi các địa
chỉ được đăng công khai. Tài sản dạng kỹ
thuật số có thể bị thiệt hại và không thu hồi
được, nhất là trong trường hợp chỉ có một
bộ mã khóa duy nhất. Khi người tham gia
đánh mất mã khóa, sẽ không thể khôi phục
truy cập lại vào tài khoản của mình nữa.
(3) Rủi ro bảo mật dữ liệu (Data
confidentiality risk). Sự đồng thuận giao
thức yêu cầu tất cả những người tham gia
trong chuỗi blockchain có thể xem được
các giao dịch trong sổ cái, trong khi các
giao dịch trong một mạng lại được lưu trữ
ở định dạng băm mật mã5 để không tiết lộ
nội dung. Rủi ro bảo mật dữ liệu là rủi ro
khi bộ phận giám sát siêu dữ liệu có thể
tiết lộ thông tin về loại hoạt động và khối
Hình 4. Rủi ro chuyển giao giá trị
Nguồn: Tổng hợp từ Deloitte, (2017), Blockchain
risk management- Risk functions need to play an
active role in shaping blockchain strategy
lượng liên quan của hoạt động của bất kỳ
địa chỉ nào trong chuỗi blockchain, cho bất
kỳ người tham gia nào.
(4) Rủi ro thanh khoản (Liquidity risk).
Tính thanh khoản trong môi trường công
nghệ thông tin phụ thuộc vào khối lượng
của giao dịch, sự đồng thuận của số đông,
hành lang pháp lý và các điều kiện khác
như khủng hoảng kinh tế, sự thay đổi thể
chế chính trị… Ngân hàng thanh toán quốc
tế (BIS- Bank for International Settlements,
2017) đưa ra lời cảnh báo rằng việc áp dụng
công nghệ Sổ Cái phân tán DLT có thể gây
ra nhiều rủi ro thanh khoản mới.
- Rủi ro hợp đồng thông minh (Smart
contract risk): Hợp đồng thông minh
có khả năng mã hóa các thỏa thuận kinh
doanh, tài chính và pháp lý phức tạp trên
blockchain và có thể dẫn đến rủi ro liên
quan đến việc lập bản đồ 1-1 của các thỏa
thuận này từ khung vật lý sang kỹ thuật số.
Rủi ro hợp đồng thông minh bao gồm:
(1) Rủi ro kinh doanh và pháp lý (Business
and regulatory risk). Hợp đồng thông minh
phải đại diện chính xác cho các thỏa thuận
kinh doanh, pháp lý được xác định giữa
các bên trong khuôn khổ. Hợp đồng thông
Số 227- Tháng 4. 2021- Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng
79
Blockchain - lợi thế và rủi ro đối với doanh nghiệp
minh trong mạng blockchain được áp dụng
nhất quán cho tất cả các thành viên tham
gia trong mạng. Các hợp đồng thông minh
này có khả năng xử lý các giao thức ngoại
lệ, do vậy thông tin đầu ra trong khuôn khổ
blockchain phải được kiểm tra trên toàn
mạng để tuân thủ các thỏa thuận kinh doanh
và thỏa thuận pháp lý và các quy định.
(2) Rủi ro thực thi hợp đồng (Contract
enforcement risk). Khi dữ liệu trên một
chuỗi khối khuôn khổ là bất biến, việc sửa
đổi các hợp đồng thông minh phải hết sức
thận trọng để tránh vi phạm các quy định
liên quan đến các dữ liệu đã được ghi nhận
trong quá khứ.
Hình 5. Rủi ro hợp đồng thông minh
Nguồn: Tổng hợp từ Deloitte, (2017), Blockchain
risk management- Risk functions need to play an
active role in shaping blockchain strategy
(3) Rủi ro trách nhiệm pháp lý (Legal
liability risk). Trách nhiệm pháp lý đối với
blockchain cần được quy định rõ ràng để
kiểm soát những hợp đồng thông minh có
thể dẫn tới một giao dịch với hai hoặc nhiều
bên tham gia, dẫn tới những sự thiệt hại tài
sản phát sinh khi giao dịch được thực hiện.
(4) Rủi ro bảo mật thông tin (Information
security risk). Các bên tham gia trong mạng
blockchain cần một bộ phận quản trị mạnh
và sự thay đổi về quy trình kiểm soát nếu
cần, để triển khai mới hoặc sửa đổi các hợp
đồng thông minh hiện tại. Ngoài ra, họ cũng
cần một quy trình quản lý sự cố mạnh mẽ
để xác định và phục hồi các trục trặc trong
hoạt động của các hợp đồng thông minh.
Có những thực thể tồn tại bên ngoài khuôn
khổ blockchain nhưng cung cấp dữ liệu cho
mạng blockchain (như Oracles Database,
phần mềm hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu),
kích hoạt để thực hiện các hợp đồng thông
minh bên trong mạng. Rủi ro về bảo mật
thông tin lớn nhất đối với một khuôn khổ
blockchain là phải hứng chịu các cuộc tấn
công mạng từ bên ngoài nhằm làm hỏng dữ
liệu của mạng, điều này gây ra một hiệu
ứng domino tồi tệ cho mạng.
3. Giải pháp quản lý rủi ro blockchain
đối với doanh nghiệp
Các rủi ro tiềm ẩn khi áp dụng blockchain
hoàn toàn có thể xảy ra, thâm nhập vào
hệ thống dữ liệu, gây thiệt hại lớn đến tài
khoản người sử dụng, tài sản tiền tệ, đến hệ
thống của doanh nghiệp. Gian lận xảy ra
do con người, chứ không phải công nghệ;
nếu một người có thẩm quyền thực hiện
thâm nhập vào các giao dịch thì rất khó để
kiểm soát. Blockchain chỉ có thể nhận biết
được các yếu tố dữ liệu đầu vào, chứ không
phải là thực tế của dữ liệu đó là tốt hay xấu.
Blockchain thực hiện các hoạt động theo
dữ liệu nhập vào hệ thống, nếu dữ liệu bị
can thiệp bởi con người, blockchain vẫn
tiếp nhận. Vì vậy, các yếu tố của thế giới
thực vẫn luôn phải được kiểm soát, nhằm
tạo những nguồn dữ liệu đáng tin cậy, nếu
không, toàn bộ quy trình sẽ bị ảnh hưởng,
tồi tệ hơn là bị phá hủy.
5 băm mật mã (hash format): là quá trình sử dụng những
thuật toán, công thức toán học để mã hóa một nội dung
thành chuỗi các ký tự gọi là mã, và điều đặc biệt là hàm
băm có tính chất không thể đảo ngược, nghĩa là không
thể biết được giá trị ban đầu của bộ mật mã.
Để kiểm soát rủi ro tiêu chuẩn, rủi ro chuyển
giao giá trị, rủi ro hợp đồng thông minh khi
Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Số 227- Tháng 4. 2021
80
PHẠM THỊ MINH TUỆ
ứng dụng blockchain, doanh nghiệp cần
xây dựng quy trình và các chức năng hỗ
trợ gắn với các mục tiêu kinh doanh (như
mục tiêu tăng trưởng, đổi mới, mở rộng
đối tượng khách hàng, giảm chi phí hoạt
động, cải thiện thời gian tiếp cận thị trường
và mục tiêu quản lý rủi ro và sự tuân thủ
các quy định trong doanh nghiệp), doanh
nghiệp cần trang bị các nền tảng thực hiện
chức năng hỗ trợ như công nghệ thông tin,
nguồn nhân lực, các quy định về sự tuân
thủ, nguồn lực về tài chính và các nguồn
lực hỗ trợ khác. Các thủ tục kiểm soát được
ban hành nhằm giúp doanh nghiệp đạt được
mục tiêu đề ra tương ứng với từng thời kỳ
hoạt động về vấn đề quản trị và giám sát,
các chính sách và tiêu chuẩn, quy trình
quản lý, trang bị về công cụ và nền tảng
công nghệ, dự kiến các chỉ số rủi ro và các
thủ tục ngăn chặn về rủi ro văn hóa trong
doanh nghiệp.
dụng công nghệ blockchain với các dịch vụ
và sản phẩm trong nước mà còn hướng tới
xuất khẩu. Ngoài các ngành nghề đang đưa
vào ứng dụng công nghệ blockchain như
dịch vụ tài chính, quản lý hồ sơ y tế, truy
xuất nguồn gốc thực phẩm, dịch vụ công
cộng…, trong tương lai, tại Việt Nam,
công nghệ blockchain có xu hướng phát
triển mạnh trong các doanh nghiệp lĩnh
vực ngân hàng, kiểm toán, bảo hiểm. Cũng
như nhiều quốc gia khác trên thế giới, để
ứng dụng blockchain thành công vào hoạt
động của các doanh nghiệp, Việt Nam cần
khuyến khích phát huy những ưu điểm của
công nghệ blokchain, đồng thời nghiên
cứu, ban hành các chủ trương, chính sách
để điều chỉnh phù hợp, giảm thiểu rủi ro.
Qua tổng quan phân tích lợi ích và rủi ro
của bolckchain đối với doanh nghiệp, tác
giả đề xuất một số giải pháp quản lý rủi ro
blockchain như sau:
Theo Tạp chí Forbes (Hynes C, 2018), Việt
Nam có thể sớm trở thành một trong những
trung tâm đổi mới blockchain mới của Đông
Nam Á và là điểm đến của các nhà đầu tư
công nghệ, đối tác phát triển blockchain
quốc tế. Việt Nam được đánh giá là có cơ
hội lớn để tận dụng tài năng công nghệ
để khởi động nhiều dự án khởi nghiệp, về
lâu dài có thể giúp định vị chiến lược của
quốc gia trên bản đồ blockchain thế giới, và
tạo đà cho nền kinh tế số của mình. Nhiều
doanh nghiệp Việt Nam đã ứng dụng thành
công công nghệ blockchain, tiêu biểu như:
BIDV năm 2020 là ngân hàng tiên phong
ứng dụng thành công công nghệ blockchain
trong giao dịch phát hành thư tín dụng tới
một ngân hàng thông báo ngoài hệ thống;
TomoChain cung cấp hạ tầng blockchain
cho các doanh nghiệp, BigBOM trong
ngành quảng cáo trực tuyến; IBL và
Proteusion trong lĩnh vực nghiên cứu và
phát triển (R&D)... Các doanh nghiệp Việt
Nam không những thử nghiệm và ứng
- Khi có dự định ứng dụng blockchain, các
doanh nghiệp nên xem xét liệu công nghệ
này có thực sự là giải pháp cho nhu cầu ứng
dụng một công nghệ thông tin hiện đại vào
doanh nghiệp không, có mang lại hiệu quả
như mong muốn cho doanh nghiệp không
do chi phí đầu tư ban đầu cho blockchain là
đáng kể, vì vậy doanh nghiệp cần phân tích
để ước tính khả năng tồn tại, tính phù hợp
và khả năng ứng dụng blockchain;
- Thực hiện số hóa, mã hóa thông tin liên
lạc, phân quyền truy cập. Chính sách phân
quyền cần phù hợp với từng nhà điều hành,
từng cấp độ quản lý. Thiết lập khuôn khổ
bảo mật và quản lý rủi ro có khả năng theo
dõi địa chỉ mật mã để nhận dạng và báo cáo
rủi ro;
- Quy định chức năng quản lý khóa, thiết
lập các tiêu chuẩn cho quyền sở hữu khóa
nội bộ, đặt tiêu chuẩn giới hạn tối thiểu và
tối đa cho các mức tài sản trong từng loại
lưu trữ;
- Giám sát mạng blockchain để biết sự bất
Số 227- Tháng 4. 2021- Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng
81
Blockchain - lợi thế và rủi ro đối với doanh nghiệp
thường về các rủi ro, theo dõi và giải quyết
rủi ro một cách kịp thời, chủ động theo dõi
các nút để từ chối các cuộc tấn công dịch
vụ, giám sát phần mềm độc hại và hệ thống
bảo mật cốt lõi;
- Các thủ tục kiểm soát nội bộ doanh nghiệp
cần được rà soát định kỳ, thiết lập các thủ
tục kiểm soát để phát hiện các lệnh truy cập
trái phép và bảo mật dữ liệu.
4. Kết luận
Cùng với những lợi thế vượt trội về tính
bất biến, minh bạch, bảo mật và hợp đồng
thông minh, công nghệ blockchain cũng
chứa đựng các rủi ro tiềm ẩn bao gồm rủi
ro tiêu chuẩn, rủi ro chuyển giao giá trị và
rủi ro hợp đồng thông minh, tác động lớn
đến hoạt động của doanh nghiệp. Ứng dụng
blockchain là xu hướng hiện đại và thông
minh trong kỷ nguyên số, tuy nhiên các
doanh nghiệp cần vô cùng thận trọng và
triển khai chặt chẽ các giải pháp nhằm quản
lý rủi ro blockchain, tránh thiệt hại cho hoạt
động của doanh nghiệp ■
Tài liệu tham khảo
Bank for International Settements, (2017), Distributed Ledger Technology in payment, clearing and settlement, http://
Deloitte, (2019), Deloitte’s 2019 Global Blockchain survey, “Blockchain gets down to business”;
Deloitte, (2017), Blockchain risk management – Risk functions need to play an active role in shaping blockchain
strategy;
com/sites/chynes/2018/03/27/why-vietnam-could-emerge-as-a-blockchain-innovation-hub/?sh=487a71912cc5
blockchain-blog/permissions-privacy-core-elements-of-an-enterprise-blockchain
blockchain/2018/02/top-five-blockchain-benefits-transforming-your-industry/
blockchain/2019/04/how-transparency-through-blockchain-helps-the-cybersecurity-community/
Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng- Số 227- Tháng 4. 2021
82
9 trang
11400
Free
Bạn đang xem tài liệu "Blockchain - Lợi thế và rủi ro đối với doanh nghiệp", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- blockchain_loi_the_va_rui_ro_doi_voi_doanh_nghiep.pdf
