Bài giảng Tinh thể. Khoáng vật. Thạch học - Chương 7: Đặc điểm chung về đá
Chươn7Đặđiểm chung về đá
1Nhóm đmagma.
2Nhóm đtrầm tíc.
3Nhóm đá biến chấ.
1. Nhóm đá magma
Đá được hình thành do sự
đông cứng lại của dung
thể magma.
• Magma
Kilauea (Hawaii)
• Dung nham (lava)
2
• Magma đông cứng ở
bên dưới mặt đất → đá
magma xâm nhập.
- Xâm nhập nông
- Xâm nhập sâu
• Magma phun nổ hoặc
chảy tràn trên mặt đất
một cách lặng lẽ (dưới
nước cũng như trên cạn)
rồi đông cứng lại → đá
magma phun trào.
3
Quá trình kết tinh của
magma ở mỗi nhiệt độ
nhất định sẽ tạo ra cấu
tạo, kiến trúc nhất định.
• Trình tự kết tinh →
hình dạng khoáng vật.
4
• Tốc độ kết tinh → kích thước khoáng vật.
5
Dạng nằm
• Hình dạng, kích thước, độ sâu, mối quan hệ với các đá
vây quanh, cấu trúc bên trong và vị trí trong vùng.
• Yếu tố bên trong: hoạt tính của magma (áp suất, trọng
lực, độ linh động).
• Yếu tố bên ngoài: cấu trúc và động lực học của đá vây
quanh (cấu trúc miền ổn định, cấu trúc miền tạo núi).
• Ranh giới thể địa chất rõ ràng: magma tiêm nhập vào
các đá vây quanh, nguội lạnh nhanh → hạt nhỏ, dạng
porphyre.
• Ranh giới thể địa chất không rõ ràng: biến thể riêng
biệt của các xâm nhập phân dị, giữa các đá vây quanh
với các thể xâm nhập được thành tạo do sự thay thế
magma.
6
Dạnnằm đmagmphun trào
• Theo vtphun trào thựthụphun nghẹ.
• Theo phương thứphun lên bề mặphun trào khe
nứtphun trào truntâm.
• Theo hình dạn: lớp phủ, dạng dòng, dạng vòm,
dạng kimdạntháp
Dạng nằm magma xâm nhập
• Chỉnh hợ: Thể nấmthể chậu, thể vỉa, thể thấu
kínhthể xâm nhập giữtần.
• Không chỉnh hợThể cánthể tườngthể batolit.
7