Bài giảng môn Hóa phân tích - Chương 7, Phần 3a: Phương pháp chuẩn độ acid – baz
0
1
0
BAØI 7.3.1
2
0
3
0
Burette
(C)
4
0
5
0
PHÖÔNG PHAÙP
CHUAÅN ÑOÄ ACID –
BAZ
Erlen
(X)
HAÈNG SOÁ ÑAËC TRÖNG CUÛA ACIBAZ
HAÈNG SOÁ ÑAËC TRÖNG CUÛA ACID
(1)
HA ⇄ A– + H+
(2)
HA : acid; A– : baz lieân hôïp
Theo chieàu (1) : haèng soá phaân li acid
[H+ ][A− ]
kHA = kacid = ka = kA / B =
[HA]
Theo chieàu (2) : haèng soá beàn βHA
HAÈNG SOÁ ÑAËC TRÖNG CUÛA ACIBAZ
HAÈNG SOÁ ÑAËC TRÖNG CUÛA BAZ
(1)
A- + H2O ⇄ HA + OH–
(2)
Theo chieàu (1): haèng soá phaân li baz
[HA][OH − ]
kA− = kbaz = kb =
[A− ][H2O]
Theo chieàu (2) : haèng soá beànβA-
Lieân heä giöõa kHA vaø kA-
[H + ][A− ] [HA][OH − ]
kHA.kA− =
= kH 2O =10−14(250 C]
[HA]
[A− ][H2O]
Acid caøng maïnh thì baz lieân hôïp caøng yeáu
HAÈNG SOÁ ÑAËC TRÖNG CUÛA ACIBAZ
VÍ DUÏ
HCl Cl– + H+
CH3COOH ⇄ CH3COO– + H+
+
NH3 + H2O ⇄ NH4 + OH–
–
H3PO4 ⇄ H2PO4 + H+
–
2–
H2PO4 ⇄ HPO4 + H+
2–
3–
HPO4 ⇄ PO4 + H+
+
HCl, CH3COOH, NH4 : ñôn acid; H3PO4 : ña acid
3–
CH3COO– , NH3 : ñôn baz; PO4 : ña baz
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
pH =– lg[H+]
[H+] coù ñöôïc baèng caùch giaûi PT toång quaùt (nhaän ñöôïc
töø söï toå hôïp caùc PT lieân quan nhö PT trung hoøa ñieän,
PT tích soá ion cuûa nöôùc, caùc PT baûo toaøn vaät chaát, caùc
PT haèng soá phaân li acid (baz)… thaønh moät PT duy nhaát)
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
PT TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH ACID
pH cuûa dung dòch ñôn acid HA
Xeùt ñôn acid HA coù noàng ñoä ban ñaàu CHA, haèng soá phaân
li kHA. Trong dung dòch nöôùc:
HA⇄ H++A –
H2O⇄ H++OH –
Trong DD coù 4 aån soá : [H+, [OH –], [A- ] vaø [HA]
Ñeå tính pH, chuùng ta giaûi PT chöùa [H+] nhaän ñöôïc töø
söï toå hôïp caùc phöông trình lieân quan (PT haèng soá phaân
li acid, PT baûo toaøn ñieän tích, PT baûo toaøn khoái löôïng,
PT tích soá ion cuûa nöôùc)
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
PT TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH ACID
pH cuûa dung dòch ñôn acid HA
[H + ][A− ]
kHA =
PT HS phaân li acid :
(a)
[HA]
HA ]+[ A - ] = CHA
PT baûo toaøn khoái löôïng
(b)
(c)
(d)
[H+ ] = [OH- ] + [A -]
[H+ ][OH- ] = kH2O
PT trung hoaø ñieän
PT tích soá ion cuûa nöôùc
Töø (a), (b) vaø (c) suy ra:
[HA]
[A− ]
CHA −[A− ]
CHA −[H + ]+[OH − ]
[H + ]−[OH − ]
(e)
[H + ] = kHA
= kHA
= kHA
[A− ]
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
PT TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH ACID
pH cuûa dung dòch ñôn acid HA
kH 2O
[H + ]
[OH − ] =
Thay
ruùt ra töø PT (d) vaøo (e) vaø bieán ñoåi, ta ñöôïc PT tính
pH cuûa ñôn acid HA :
[H+]3 + kHA [H+]2 –[kHACHA + kH2O] [H+] – kHA kH2O = 0
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
PT TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH ACID
pH cuûa dung dòch ña acid HnA
Töông töï, thaønh laäp ñöôc PT duøng ñeå tính pH cuûa
dung dòch ña acid HnA (noàng ñoä ban ñaàu C0, caùc haèng
soá phaân li k1, k2, k3 …) nhö sau:
[H+]n+2 + k1 [H+]n+1 + (k1 k2–k1C0 –10–14) [H+]n
+ (k1 k2 k3 – 2 k1 k2 C0 – k1. kH2O)[H+]n-1
+ (k1 k2 k3 k4 –3k1 k2 k3 C0 – k1k2 kH2O) [H+ ]n-2
+... – k1k2....kn. kH2O = 0
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
PT TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH BAZ
Taát caû PT tính pH cuûa DD acid aùp duïng ñöôïc ñeå
tính pOH cho DD baz, chæ caàn thay [H+] baèng [OH–],
thay kacid baèng kbaz …vaøo PT töông öùng
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
PT TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH ÑEÄM
(CHÖÙA ACID VAØ BAZ LIEÂN HÔÏP)
Dung dòch chöùa acid yeáu vaø muoái cuûa noù
DD chöùa acid yeáu HA (noàng ñoä CA) vaø baz lieân hôïp
A– (noàng ñoä CB) trong daïng muoái NaA, ví duï
(CH3COOH + CH3COONa):
[H+]3 +(CB+ kHA)[H+]2 – (CAkHA + kH2O ) [H+]
– kHA . kH2O = 0
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
PT TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH ÑEÄM
(CHÖÙA ACID VAØ BAZ LIEÂN HÔÏP)
Dung dòch chöùa baz yeáu vaø acid lieân hôïp
DD chöùa baz yeáu A- (noàng ñoä CB) vaø acid lieân hôïp
HA (noàng ñoä CA), ví duï (NH4OH + NH4Cl):
OH–]3 + (CA + kA)[OH–] 2 – (CB kA + kH2O ) [OH–]
– kA . kH2O = 0
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
MOÄT SOÁ COÂNG THÖÙC ÑÔN GIAÛN TÍNH pH CUÛA DD
pH cuûa dung dòch ñôn acid HA
Töø PT ñaày ñuû:
[H+]3 + kHA [H+]2 –[kHACHA + kH2O] [H+] – kHA kH2O = 0
Coù theå haï baäc thaønh PT ñôn giaûn töông öùng vôùi caùc
tröôøng hôïp:
-HA laø acid maïnh
-HA laø acid trung bình
-HA laø acid yeáu
-HA laø acid raát yeáu
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
MOÄT SOÁ COÂNG THÖÙC ÑÔN GIAÛN TÍNH pH CUÛA DD
pH cuûa dung dòch ñôn acid HA
[H+]3 + kHA [H+]2 –[kHACHA + kH2O] [H+] – kHA kH2O = 0
Coâng thöùc ñôn giaûn
Phaïm vi aùp duïng
Ñieàu kieän
Ñieàu kieän cuûa
noàng ñoä (M)
10 – 6 CHA 10 – 2
cuûa k
k 10 – 1
Acid maïnh
pH = – lg CHA
10– 4 k 10 –2 10 – 6 CHA 10 – 5
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
MOÄT SOÁ COÂNG THÖÙC ÑÔN GIAÛN TÍNH pH CUÛA DD
pH cuûa dung dòch ñôn acid HA
[H+]3 + kHA [H+]2 –[kHACHA + kH2O] [H+] – kHA kH2O = 0
Coâng thöùc ñôn giaûn
Phaïm vi aùp duïng
Ñieàu kieän cuûa k
Ñieàu kieän cuûa
noàng ñoä (M)
acid yeáu
pH= ½ pkHA – ½ lg CHA
(Neáu kHA khoâng lôùn vaø
[H+]<< CHA)
10– 8 k 10 – 4
10–3CHA 1
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
MOÄT SOÁ COÂNG THÖÙC ÑÔN GIAÛN TÍNH pH CUÛA DD
pH cuûa dung dòch ñôn acid HA
[H+]3 + kHA [H+]2 –[kHACHA + kH2O] [H+] – kHA kH2O = 0
Coâng thöùc ñôn giaûn
Phaïm vi aùp duïng
Ñieàu kieän Ñieàu kieän cuûa
cuûa k
noàng ñoä (M)
Acid trung bình
[H+]2+kHA [H+]–kHACHA = 0
(kHAkhoâng quaù beù vaø [OH–]
<<[H+])
k ≥ 10–7
CHA 10 – 6
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
MOÄT SOÁ COÂNG THÖÙC ÑÔN GIAÛN TÍNH pH CUÛA DD
pH cuûa dung dòch ñôn acid HA
[H+]3 + kHA [H+]2 –[kHACHA + kH2O] [H+] – kHA kH2O = 0
Phaïm vi aùp duïng
Coâng thöùc ñôn giaûn
Ñieàu kieän cuûa k
Moïi k
Ñieàu kieän cuûa
noàng ñoä (M)
acid raát yeáu
pH= 7
(CHA raát beù)
CHA < 10 – 8
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
MOÄT SOÁ COÂNG THÖÙC ÑÔN GIAÛN TÍNH pH CUÛA DD
pH cuûa dung dòch ñôn baz A–
Baz maïnh pOH = –lg CA- hay pH = 14 + lg CA-
Baz trung bình [OH–]2+kA [OH–]–kACA = 0
Baz yeáu : pOH = ½ pkA- – ½lg CA-
-
hay pH = 7 + ½ pkHA + ½ lg CA
( HA : acid lieân hôïp vôùi baz A– )
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
MOÄT SOÁ COÂNG THÖÙC ÑÔN GIAÛN TÍNH pH CUÛA DD
pH cuûa ña acid HnA /ña baz An
–
Ñieàu kieän chung ñeå xem ña acid (baz) töông ñöông
ñôn acid hoaëc ñôn baz
k1
103
vaø 10 – 3 M C 10 – 1 M
k2
(chæ aùp duïng cho caùc tröôøng hôïp töông töï vôùi caùc
tröôøng hôïp ñöôïc neâu trong caùc ví duï döôùi ñaây)
TÍNH pH CUÛA DUNG DÒCH
MOÄT SOÁ COÂNG THÖÙC ÑÔN GIAÛN TÍNH pH CUÛA DD
pH cuûa ña acid HnA /ña baz An
–
Ví duï 1: H2CO3 ( ka1 = 10 – 6,35 ; ka2 = 10 – 10,32 )0,01M:
töông ñöông ñôn acid coù kHA = ka1 =10–6,35 (acid yeáu)
pH= ½ 6,35 – ½ lg 0,01 = 4,18
Ví duï 2: H3PO4 ( ka1 = 10 – 2,12 ;ka2=10 – 7,21;ka3=10 – 12,34
0,1M: töông ñöông ñôn acid coù kHA= ka1=10–2,12
(acid trung bình)
)
[H+]2+ ka1 [H+]– ka1 CHA = 0
Tải về để xem bản đầy đủ
Bạn đang xem 20 trang mẫu của tài liệu "Bài giảng môn Hóa phân tích - Chương 7, Phần 3a: Phương pháp chuẩn độ acid – baz", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
bai_giang_mon_hoa_phan_tich_chuong_7_phan_3a_phuong_phap_chu.ppt

