Bài giảng Logistics - Chương 5: Vận chuyển trong logistics

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CNTP TPHCM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

LOGO

CHƯƠNG 5.

VẬN CHUYỂN TRONG LOGISTICS

(TRANSPORTATION IN LOGISTICS )

Giảng viên: TS. Nguyễn Xuân Quyết

Email: [email protected]

NỘI DUNG

5.1. Khái quát về VC trong logistics

5.1.1. Khái niệm, vai trò và vị trí của VC

5.1.2. Đặc điểm của hoạt động VC HH

5.1.3. Các thành phần tham gia VC HH

5.2. Phân loại VC

5.2.1. Phân loại theo đặc trưng con đường/ loại phương tiện VT

5.2.2. Phân loại theo đặc trưng sở hữu và mức độ điều tiết của nhà nước

5.2.3. Phân loại theo khả năng phối hợp của phương tiện VT

5.2.4. Các phương án VC khác

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.1. Chiến lược VC HH

5.3.2. Phối hợp trong VC HH

5.3.3. Hệ thống chứng từ trong VC HH

2

5.1. Khái quát về VC trong logistics

5.1.1 Khái niệm, vai trò và vị trí của VC

a) Khái niệm: VT là hoạt động kinh tế có mục đích của con người nhằm thay

đổi vị trí của HH và con người từ nơi này đến nước khác bằng các phương

tiện VT. Đặc biệt trong lĩnh vực kinh doanh thương mại, VT có vai trò đặc

biệt quan trọng.

VCHH, xét theo quan điểm quản trị logistics, là sự di chuyển HH trong

không gian bằng sức người hay phương tiện VT nhằm thực hiện các yêu

cầu của mua bán, dự trữ trong quá trình SX-KD.

ThiÕt kÕ m¹ng líi

c¬ së logistics

DÞch vô /

Chi phÝ

Qu¶n trÞ

vËn chuyÓn

Qu¶n trÞ

dù trữ hµng ho¸

Tam giác chiến lược logistics

3

5.1. Khái quát về VC trong logistics

5.1.1 Khái niệm, vai trò và vị trí của VC

b) Vai trò và vị trí của VC:

Dưới góc độ nền kinh tế, sự cần thiết của VCHH xuất phát từ sự cách

biệt về không gian và thời gian giữa SX và tiêu dùng, quá trình tập trung

hoá và chuyên môn hoá, do đó VC tăng lên cùng với sự phát triển của

nền kinh tế. HT VT là cầu nối xoá những mâu thuẫn khách quan đó.

=> Hệ thống VC CP thấp và năng động sẽ góp phần nâng cao năng lực

cạnh tranh quốc gia trên thị trường toàn cầu, tăng tính hiệu quả của SX

và giảm giá cả HH.

Dưới góc độ chức năng QT Logistics, VCHH liên kết SX-KD tại các địa

bàn khác nhau của DN. Cung cấp NVL, bán TP và HH đầu vào cho các cơ

sở trong mạng lưới logistics. Cung ứng TP/HH tới KH đúng thời gian và địa

điểm, đảm bảo an toàn HH trong mức giá thoả thuận. VCHH thực hiện cả

2 nhiệm vụ logistics DN: nâng chất lượng DV logistics và giảm tổng CP

của toàn bộ hệ thống.

=> Quản trị VC là 01 trong 03 nội dung trọng tâm của hệ thống logistics

trong DN, có tác động trực tiếp và dài hạn đến CP và trình độ DVKH, đến

năng lực cạnh tranh của DN.

? Ví dụ thảo luận

4

5.1. Khái quát về VC trong logistics

5.1.2 Đặc điểm của hoạt động VCHH, VCHH là SPDV nên khác với SP vật chất, VC HH

có đặc điểm nổi bật như tính vô hình, không tách rời, không ổn định và không lưu

giữ được.

DV VCHH có tính vô hình bởi không nhìn thấy được, cảm nhận được, nghe thấy

được… trước khi mua. Không thể biết trước được là chuyến hàng đó có được VC

đúng lịch trình hay không, đảm bảo an toàn không, và có đến đúng địa điểm

không… cho tận tới khi nhận được hàng.

Chất lượng DV VC HH thường không ổn định do nhiều yếu tố khách quan và chủ

quan gây ra.. Giám sát thường xuyên và chặt chẽ là nội dung cần thiết để đảm bảo

chất lượng DV ổn định và đồng đều.

DV VC không thể lưu kho được. Do nhu cầu VCHH thường dao động rất lớn theo

mùa vụ. Cần giải pháp hợp tác mùa cao điểm và khai thác cơ hội giảm giá vào mùa

thấp điểm.

Nhà quản trị logistics cần nhận dạng được những tính chất đặc biệt của DV VCHH

để tối ưu hoá hoạt động trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Các chỉ tiêu đặc thù của DV

VCHH là tốc độ, thời gian, tính an toàn, ổn định, linh hoạt, … cần được chú ý để

đáp ứng tốt yêu cầu của bạn hàng/KH.

VC đóng góp một phần giá trị gia tăng cho SP của DN: 1)VC đáp ứng yêu cầu KH

về vị trí. 2)VC đáp ứng yêu cầu về thời gian. Phương án, tuyến đường VT và cách

tổ chức VCHH ảnh hưởng đến CP dự trữ. Giá trị gia tăng là việc bạn hàng/KH nhận

được SP/HH đúng nơi và đúng lúc.

5

5.1. Khái quát về VC trong logistics

5.1.3 Các thành phần tham gia VC HH, DVVC là SP đặc biệt có nhiều thành phần,

gồm: người gửi hàng, nhận hàng; đơn vị VT; Chính phủ, công chúng.

Người gửi hàng (shipper, còn gọi là chủ hàng): là người yêu cầu VC HH đến địa

điểm nhất định trong khoảng thời gian cho phép.

Người nhận hàng (consignee, còn gọi là KH): là người yêu cầu được VCHH đến

đúng địa điểm, đúng thời gian, đúng số lượng, chất lượng và cơ cấu với mức giá

thoả thuận như theo đơn đặt hàng đã thông báo với người gửi.

Chính phủ: thường là người đầu tư và quản lí hệ thống CSHT giao thông cho VC

(đường hàng không, sắt, bộ, ống..) và các điểm dừng đỗ phương tiện VC (sân bay,

bến cảng, bến xe, nhà ga, trạm bơm và kiểm soát,...).

Công chúng: Thành phần rất quan tâm đến hoạt động VCHH nói riêng và GTVT

nói chung vì VC liên quan đến CP, môi trường và an toàn xã hội.

C«ng chóng

ChÝnh phñ

Người göi

Người nhËn

Đơn vị vËn t¶i

Dßng chøng tõ /

thanh to¸n

Dßng th«ng

tin

Dßng hµng

ho¸

Các thành phần tham gia quá trình VC HH

6

5.2. Phân loại VC

5.2.1 Phân loại theo đặc trưng con đường /loại phương tiện VT, đường sắt, đường thuỷ,

đường bộ, đường hàng không, và đường ống:

Đường sắt (railway), CP cố định cao (tàu, nhà ga, bến bãi) và CP biến đổi thấp.

Thích hợp hàng trọng lượng lớn, khối lượng nhiều, cự li dài. Hạn chế đường sắt

kém linh hoạt, lịch trình cố định, tần suất thấp, tốc độ chậm... Cần phối hợp các

phương tiện khác... Ví dụ: NVLs như than, gỗ, hoá chất và hàng tiêu dùng giá trị

thấp như giấy, gạo, thực phẩm và với khối lượng cả một toa hàng...

Đường thuỷ (waterway), Chí phí cố định trung bình (tàu thuỷ và thiết bị trên tàu)

và CP biến đổi thấp (VC khối lượng hàng lớn, quy mô), tổng CP thấp nhất (1/6 HK;

1/3 đường sắt;1/2 đường bộ). Thích hợp hàng cồng kềnh, lâu hỏng, giá trị thấp

(VLXD, than đá, cao su) và đổ rời (cà phê, gạo), tuyến đường trung bình và dài.

Hạn chế là tốc độ chậm, chịu ảnh hưởng nhiều thời tiết, tuyến đường VC có hạn

(phụ thuộc mạng lưới sông ngòi và bến bãi), tính linh hoạt không cao, mức độ tiếp

cận thấp.. VC TM quốc tế, đây lại là phương tiện thống trị. Hiện khoảng >50% giá

trị tính bằng tiền và 90% khối lượng hàng giao dịch trên toàn cầu.

Đường bộ (roadway), CP cố định thấp (ô tô) và CP biến đổi trung bình (nhiên liệu,

lao động, và bảo dưỡng phương tiện). Ưu điểm là tính cơ động và tiện lợi cao, có

thể đến mọi nơi, mọi chỗ, với lịch trình VC rất linh hoạt. Phương thức VC nội địa

phổ biến, cung cấp DV nhanh chóng, đáng tin cậy, an toàn, thích hợp với những lô

hàng vừa và nhỏ, tương đối đắt tiền với cự li VC trung bình và ngắn.

Thống kê, HHVC bằng đường bộ tăng đều qua mỗi năm, - là một bộ phận quan

trọng của mạng lưới logistics của nhiều DN vì khả năng đáp ứng yêu cầu hiệu quả.

7

5.2. Phân loại VC

5.2.1 Phân loại theo đặc trưng con đường /loại phương tiện VT,

Đường hàng không (airway), CP cố định cao (máy bay, hệ thống điều hành) và

CP biến đổi cao (nhiên liệu, lao động, sửa chữa bảo hành). Có tốc độ nhanh nhất,

an toàn HH tốt.. Thích hợp hàng mau hỏng, gọn nhẹ, giá trị lớn, yêu cầu VC gấp.

DV linh hoạt, cơ động thời gian, khoảng cách. Trong TMQT, VCHK 20% giá trị HH

toàn cầu. Hạn chế cước VC, thủ tục kiểm tra, khai báo HH, chứng từ phức tạp, mất

thời gian. Mức độ tiếp cận thấp, chỉ dừng ở các sân bay. Hơn nữa, khối lượng VC bị

hạn chế bởi dung tích khoang chứa hàng và sức nặng của máy bay.

Đường ống (pipelines), có CP cố định rất cao và CP biến đổi thấp nhất. đường hữu

hiệu và an toàn để VC chất lỏng và khí hoá lỏng. CP vận hành không đáng kể (lao

động), và gần như không có hao hụt trên đường, ngoại trừ trường hợp đường ống

bị vỡ hoặc rò rỉ. CP đầu tư ban đầu rất lớn và thiết kế phức tạp, (đường ống, trạm

bơm, trạm điều khiển và kiểm soát). Vận tốc tb chậm, chỉ khoảng 5-7 km/giờ,

nhưng khả năng VC liên tục và đặc biệt không hề chịu ảnh hưởng của thời tiết.

Xếp hạng đặc điểm của các con đường VCHH

Các chỉ tiêu

1. Tốc độ

2. Tính liên tục

3. Độ tin cậy

4. Năng lực VC

5. Tính linh hoạt

Đường sắt Đường thuỷ Đường bộ

Đường HK

Đường ống

3

4

3

2

4

5

1

4

2

3

1

5

3

4

3

1

5

6. CP

Điểm tổng hợp

3

17

1

20

4

14

5

20

2

19

Xếp hạng: 1 là tốt nhất, nhanh nhất, và rẻ nhất; 5 là tồi nhất, chậm nhất, và đắt nhất

8

5.2. Phân loại VC

5.2.2 Phân loại theo đặc trưng sở hữu và mức độ điều tiết của nhà nước, VC riêng, hợp

đồng và công cộng.

VC riêng (private carrier), loại hình DN SX-KD có phương tiện VT và tự cấp DV VC

cho riêng mình. Các đơn vị VT thường có nhiều KH và không thể luôn thoả mãn các

yêu cầu VC đặc biệt của mỗi KH (VC nhanh với độ tin cậy cao; xử lí HH phức tạp),

nhất là vào những thời kì cao điểm của thị trường VT.

 Những đặc điểm về chất lượng DV như: mức độ tin cậy cao; chu kì hoạt động

ngắn; phản ứng nhanh chóng; kiểm soát chặt chẽ và mức độ tiếp xúc với KH cao là

ưu điểm của bộ phận VC nội bộ. VC riêng còn là quyết định về tài chính và tổ chức.

VC hợp đồng (contract carrier), NVC hợp đồng cung cấp DVVT cho KH có chọn

lọc. Sự thoả thuận về CP và DV giữa NVC và chủ hàng, không bị nhà nước chi phối

và quy định cước phí. VC hợp đồng có 3 loại: hợp đồng dài hạn, hợp đồng ngắn

hạn, hợp đồng VC từng chuyến.

VC công cộng (common carrier), NVC công cộng có trách nhiệm cung cấp DVVC

phục vụ công dân và nền kinh tế quốc dân với mức giá chung do nhà nước quy

định mà không có sự phân biệt đối xử - loại hình chịu sự kiểm soát nhiều nhất từ

phía chính quyền và công chúng. Quyền hạn VC công cộng có thể cho mọi HH,

hoặc giới hạn chuyên môn hoá cho từng đối tượng. Đồng thời NVC được định rõ địa

bàn hoạt động, các điểm dừng đỗ cố định, và lịch trình không thay đổi trong một

khoảng thời gian nhất định…

? Thảo luận về loại hình nào là phổ biến ở Việt Nam

9

5.2. Phân loại VC

5.2.3 Phân loại theo khả năng phối hợp các phương tiện vận tải, VC riêng, hợp đồng và

công cộng.

VC đơn phương thức (single-mode transportation), NVC sử dụng một loại PTVT.

Chuyên doanh hoá cao, tạo khả năng cạnh tranh và hiệu quả. Mỗi loại PTVT đều có

những ưu thế và hạn chế riêng như đã trình bày ở trên.

 Nhược điểm, là khi phải VC trên nhiều tuyến đường khác nhau lại phải tiến hành

giao dịch với từng NVC. Và hệ thống các nghiệp vụ thương lượng và quản lí nhiều

loại phương tiện như vậy là khá phức tạp và sẽ làm tăng chi phí.

VC đa phương thức (Intermodal transportation), NVC sẽ cung ứng DV phối hợp ít

nhất 2 loại PTVT, sử dụng một chứng từ duy nhất và chịu trách nhiệm hoàn toàn về

quá trình VCHH. Các đại lí VT, các TT môi giới thường được sử dụng để phối hợp các

PTVT và tạo ra các loại DV trọn gói, cung ứng sự thuận tiện cho chủ hàng.

Nhiều khả năng phối hợp DVVT đa phương thức: đường sắt và đường bộ; thuỷ;

HK; ống... Phổ biến QT là đường sắt - bộ (piggyback) và thuỷ - bộ (fishyback).

Ngành VTHH: Xe moóc chở trên toa trần (TOFC = trailer-on-flatcar) và Côngtenơ

chở trên toa trần (COFC = container-on-flatcar)

Vận tải đứt đoạn ( separate transporation), DV VCHH bằng hai hay nhiều PTVT,

chứng từ VT và nhiều NVC phải chịu trách nhiệm HH trong một hành trình VC.

DVVC làm tăng CP nhưng hay gặp trong các thị trường VT không thống nhất, kém

liên kết và phát triển. Các DN cần hạn chế tối đa sử dụng loại DV này.

10

5.2. Phân loại VC

5.2.4 Các phương án VC khác,

Đại lí vận tải (freight forwarder), hiện có nhiều đại lí DV cho các chủ hàng trong

khi chỉ sở hữu rất ít hoặc thậm chí không sở hữu bất kì PTVT nào. Đại lí VT có

nhiệm vụ giống như các nhà bán buôn trong kênh phân phối. Cước phí cạnh tranh

được với cước phí của DVVC lô hàng nhỏ không đầy xe tải LTL-less than truck-load.

Môi giới vận tải (transportation broker), MG đưa chủ hàng và đơn vị VT đến với

nhau bằng việc cung cấp kịp thời những thông tin về cước phí, tuyến VT và năng

lực VC. Họ có thể sắp xếp quá trình VT, không có trách nhiệm thực hiện việc này.

Các chủ hàng và các hãng vận tải sử dụng DVMG vì nhiều lí do: nguyên nhân

chính là do sự đa dạng và phức tạp của thị trường VT trong những năm gần đây.

MG có thể giúp hãng VT tìm khách trở hàng lượt về, tránh VC “rỗng”, nâng cao

được hiệu suất sử dụng trọng tải.

DV VC bưu kiện (small package carrier), Với nhiều DN trong các lĩnh vực như

TMĐT, bán hàng qua catalog, KD mĩ phẩm, phân phối sách và đĩa nhạc,… thì việc

sử dụng DVVC bưu kiện là phương án lựa chọn quan trọng. HH bị giới hạn về trọng

lượng (<=70 pounds) và kích thước (<=130 inches). Tốc độ nhanh, thời gian

ngắn, an toàn hàng hoá tốt và chi phí cao là đặc điểm của loại hình DV này.

! FedEx, UPS, DHL, Airborne Express, Emery Worldwide…

11

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.1 Chiến lược VC hàng hoá,

b1)Xác định mục tiêu chiến lược VC

VCHH được thiết kế và vận hành phù hợp với chiến lược cạnh tranh chung và

chiến lược logistics của toàn DN. Tuỳ thuộc nhiệm vụ dài hạn và ngắn hạn của DN

cùng với mạng lưới các cơ sở logistics (điểm bán lẻ, kho bãi, TT phân phối) và các

nguồn lực hiện, xây dựng các PA VC đáp ứng đòi hỏi, với tổng chi phí thấp nhất.

Trình độ DVKH:

Tốc độ và chi phí

DV khách

hàng

Độ tin cậy trong VCHH:

mục tiêu căn

Thời gian và chất lượng DV

bản của

logistics

Tối thiểu hoá chi phí VC:

chi phí

Hệ thống giải pháp logistics tối ưu

?? Luôn có sự đánh đổi giữa mục tiêu chi phí và chất lượng DVVC. Quá

trình thiết kế và quản trị phối thức VC hợp lí là trách nhiệm hàng đầu của

NQT logistics.

12

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.1 Chiến lược VC hàng hoá,

b2)Thiết kế mạng lưới và tuyến đường VC, Mạng lưới VC cần thiết kế đảm bảo sự

vận động hợp lí của HH trong kênh logistics. Nhiều PA VC khác nhau:

VC thẳng đơn giản (direct shipment network): tất cả các lô hàng được chuyển

trực tiếp từ từng NCC tới từng địa điểm của KH:

C¸c nhµ cung øng

Cung øng

Kh¸ch hµng

Cung øng

Kh¸ch hµng

§Þa ®iÓm kh¸ch hµng

VC thẳng với tuyến hành trình (direct shipping with milk runs), (milk run) là hành

trình VC trong đó xe tải sẽ giao hàng từ 01 nhà cung ứng tới lần lượt nhiều KH (DN

đồ ăn nhanh, bán lẻ...) hoặc gộp các lô hàng từ nhiều nhà cung ứng tới 1KH (NVL,

thiết bị SX...)

13

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.1 Chiến lược VC hàng hoá,

b2)Thiết kế mạng lưới và tuyến đường VC,

VC qua TT phân phối (all shipments via distribution center), các nhà cung ứng VC

thông qua một TT phân phối (DC) trong 01KV địa lí nhất định.

Kh¸ch hµng

Cung øng

Kh¸ch hµng

Cung øng

TT ph©n phèi

VC qua TT PP với tuyến đường hành trình (shipping via DC using milk runs), Thiết

kế tuyến đường hành trình/ vòng để VC từ TT phân phối đến KHs có nhu cầu tương

đối nhỏ, không đầy xe tải (LTL). Phải phối hợp nhiều lô hàng nhỏ với nhau để khai

thác tính kinh tế nhờ qui mô và giảm số lần VC không tải. DC sử dụng để tập hợp

các lô hàng lớn được VC từ các nhà cung ứng ở khoảng cách xa tới và dự trữ tại đó.

VC đáp ứng nhanh (tailored network), Phương thức VC phối hợp nhiều PA trên để

tăng mức độ đáp ứng và giảm CP trong hệ thống logistics. Mục tiêu đáp ứng yêu

cầu về thời gian, địa điểm, khối lượng và cơ cấu HHVC tới KH, CP tổng thể cho cả

phương tiện, dự trữ, bốc xếp và an toàn HH.

14

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.1 Chiến lược VC hàng hoá,

b3)Lựa chọn đơn vị vận tải

Tiêu thức lựa chọn, có 6 tiêu thức cơ bản

Độ tin cậy

(reliability)

Năng lực VC

(capability)

Tính linh hoạt

(flexibility)

An toàn HH

(cargo safety)

Chi phí VC

Thời gian VC

•Tổng CP:

•Tốc độ: đối

với những

quãng đường

dài (>=500

km) thì tốc

độ của PTVC

quyết định

lớn nhất đến

thời gian giao

nhận hàng

•Thể hiện qua

tính ổn định

về thời gian

và chất lượng

DV chuyên

•Cho biết khối

lượng HH và

địa bàn hoạt

động mà đơn

vị VT có thể

chuyên trở

được trong

khoảng thời

gian nhất

•Khả năng đáp

ứng nhanh

•Thường các

đơn vị VT

•Cước VC: CP

lớn nhất và

dễ nhận thấy

nhất, tính

bằng đơn vị

tấn/ km.

chóng và kịp

thời của đơn

vị VT trong

chịu trách

nhiệm về

những va

chở HH trong

những điều

những tình

đập, đổ vỡ HH

trên đường,

trừ trường

hợp thiên tai

bất ngờ.

huống ngoài

kế hoạch và

hợp đồng VC.

kiện xác định.

•Chi phí tại

bến (xe,

định thể hiện

qua số lượng

PTVT và các

thiết bị đi

•Chẳng hạn

khối lượng VC

lớn hơn nhiều

so với dự

cảng, tàu):

phí thuê bến

bãi, bốc dỡ

chất xếp

•Thời gian bốc

dỡ và chất

xếp HH sang

PTVC khác/

nhiều PTVC,

và thời gian

dừng lại để

chuyển hàng

sang PTVC

khác cũng

•Về phía chủ

hàng thì cần

có những bao

bì bảo vệ

thích hợp cho

hàng hoá của

mình chống

những dao

động va đập

trên đường

VC.

kèm.

kiến; VC

hàng hoá...

•Năng lực VC

còn thể hiện

ở khả năng

tiếp cận đến

đúng địa

điểm và vị trí

theo yêu cầu

của KH.

trong điều

kiện thời tiết

không thuận

lợi; v.v.

•Phí bảo hiểm:

tuỳ thuộc giá

trị lô hàng và

PTVC

cần được tính

đến.

15

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.1 Chiến lược VC hàng hoá,

b3)Lựa chọn đơn vị vận tải

Quy trình lựa chọn, Quá trình lựa chọn người VC tiến hành theo các bước

Xác định các tiêu

thức và tầm quan

trọng của mỗi

tiêu thức: 6 tiêu

thức (CP, thời gian,

độ tin cậy, năng lực

VC, tính linh hoạt

và an toàn HH)

Lựa chọn đơn vị

vận tải: được đánh

giá bằng cách cho

điểm với thang từ 1

đến 3, với 1 là tốt

nhất và 3 là kém

nhất. Điểm đánh

giá này phải phán

ánh cả yếu tố số

lượng, chất lượng.

Giám sát và đánh

giá DV lựa chọn:

hết sức cần thiết

sau khoảng thời

gian (1/3/6 tháng)

để rút kinh nghiệm

và nâng cao chất

lượng DV hoặc lựa

chọn DVVT khác

phù hợp hơn.

Kết quả đánh giá

Mức độ

Đơn vị vận tải A

Đơn vị vận tải B

Các tiêu thức

quan trọng

của từng

tiêu thức

đánh giá

Khả năng vhành

Điểm đánh giá

Khả năng vhành

Điểm đánh giá

(1)

1. Chi phí

(2)

1

(3)

1

(4) = (2)*(3)

1

(5)

2

(6) = (2)*(5)

2

2. Thời gian

3

1

2

3

2

6

3

4

3

1

2

3

9

1

2

4

3. Độ tin cậy

4. Năng lực vc

5. Tính linh hoạt

6. Tính an toàn

4

6

Tổng số điểm đánh giá

22

24

16

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.2 Phối hợp trong VC hàng hoá, Ngày nay, hoạt động VCHH trong DN khá đa dạng,

phức tạp, tương tác với nhiều chức năng logistics khác và có thể tiếp cận ở nhiều

mức độ khác nhau… lúc tập trung co SX, khi cho KH. Với sự hỗ trợ của CNTT,

internet, khả năng đưa ra các quyết định phối hợp VC đa dạng:

a)Phối hợp VC căn cứ theo mật độ KH và khoảng cách, DN cân nhắc đến mật độ

KH và khoảng cách từ DN/ TT phân phối tới địa điểm giao hàng khi thiết kế mạng

lưới VC để từ đó có các phương án phối hợp khác nhau trên từng khu vực:

Khoảng cách

Ngắn

Trung bình

Lớn

Mật độ

VC qua TT phân phối,

từ đó chuyển tải theo

tuyến hành trình

VC riêng với tuyến

đường vòng

VC qua TT phân phối, từ đó

chuyển tải theo tuyến hành trình

Dày ( Cao)

VC hợp đồng với tuyến

đường vòng

VC không đầy thùng tải

/ VC bưu kiện

Trung bình

VC không đầy thùng tải

VC hợp đồng với tuyến

đường vòng/ VC không

đầy thùng tải

VC không đầy thùng tải / VC bưu

kiện

Thấp ( Thưa)

VC bưu kiện

17

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.2 Phối hợp trong VC hàng hoá, Ngày nay, hoạt động VCHH trong DN khá đa dạng,

phức tạp, tương tác với nhiều chức năng logistics khác và có thể tiếp cận ở nhiều

mức độ khác nhau… lúc tập trung co SX, khi cho KH. Với sự hỗ trợ của CNTT,

internet, khả năng đưa ra các quyết định phối hợp VC đa dạng:

b)Phối hợp VC theo qui mô KH, DN phải tính đến qui mô và địa điểm KH khi thiết

kế mạng lưới và tuyến đường VC. Khi đáp ứng những đơn hàng lớn thì có thể VC

đầy xe hoặc đầy toa tàu (TL/CL), còn với những KH nhỏ thì nên sử dụng đơn vị VT

nhỏ, VC không đầy xe (LTL) hoặc VC theo tuyến hành trình.

Ví dụ, có thể bổ sung dự trữ cho KH lớn 6 lần/2 tuần; KH vừa là 3 lần/2 tuần và KH

nhỏ là 2 lần/2 tuần. Nếu trên một địa bàn VC, DN có 1KH lớn (L), 2KH vừa (M₁,

M₂) và 3KH nhỏ (S₁, S₂, S₃) thì có thể phối hợp VC để đáp ứng nhu cầu KH như

sau: (L, M₁, S₁); (L, M₂; S₂); (L,M₁,S₃); (L,M₂,S₁); (L,M₁,S₂); (L,M₂,S₃). Như vậy

mỗi chuyến hàng vẫn VC được đầy xe, KH lớn thì được giao hàng nhiều lần hơn,

tương ứng với mức tiêu thụ HH và CP giao nhận hàng của họ.

18

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.2 Phối hợp trong VC hàng hoá, Ngày nay, hoạt động VCHH trong DN khá đa dạng,

phức tạp, tương tác với nhiều chức năng logistics khác và có thể tiếp cận ở nhiều

mức độ khác nhau… lúc tập trung co SX, khi cho KH. Với sự hỗ trợ của CNTT,

internet, khả năng đưa ra các quyết định phối hợp VC đa dạng:

c)Phối hợp VC và dự trữ HH, cần được cân nhắc tuỳ thuộc vào qui mô nhu cầu thị

trường và loại hình sản phẩm:

Sản phẩm

Giá trị cao

Giá trị thấp

Thị trường

Phối hợp VC dự trữ bảo hiểm. Không phối hợp VC bất kì loại

Chia nhỏ dự trữ chu kì. Sử

dụng phương tiện VC chi phí

thấp để bổ sung dự trữ chu

kì. Sử dụng phương tiện

nhanh để đáp ứng dự trữ bảo

hiểm

dự trữ nào. Sử dụng phương

tiện chi phí thấp để bổ sung dự

trữ

Nhu cầu lớn

Phối hợp VC tất cả các loại dự Chỉ phối hợp VC dự trữ bảo

trữ trong cùng một chuyến

hàng. Sử dụng phương tiện

VC nhanh để đáp ứng đơn

hàng nếu cần thiết

hiểm. Sử dụng phương tiện chi

phí thấp để bổ sung dự trữ chu

kì

Nhu cầu nhỏ

19

5.3. Các quyết định cơ bản trong VC

5.3.3 Hệ thống chứng từ trong VCHH, Trong hợp đồng VC (trong nước cũng như quốc

tế) Bên nào thanh toán trực tiếp cước phí VC và tổ chức chuyên chở HH được gọi là

bên có “Quyền về vận tải” theo hình thức cơ bản CIF và FOB. Kèm theo quá trình

VC là các chứng từ, văn bản khác nhau nhằm xác nhận tính pháp lí, quyền lợi và

trách nhiệm của các bên tham gia (người gửi, người nhận và đơn vị vận tải).

A/ Hệ thống chứng từ trong VC nội địa, Có 3 chứng từ cơ bản trong VCHH nội địa là: vận đơn,

hoá đơn, và khiếu nại.

Người göi

Th«ng tin ®¬n ®Æt hµng

Dßng hµng ho¸

Người nhËn

Kªnh VC

vc

VËn ®¬n

Ho¸ ®¬n/chi tiÕt vc

TuyÕn ®êng

Ho¸ ®¬n vc

ChuyÓn tiÒn

ĐV vËn t¶i

ChuyÓn tiÒn

Dßng chøng tõ/ thanh to¸n

Dßng th«ng tin

1)Vận đơn (bill of lading-B/L): là bản hợp đồng hợp pháp giữa người thuê VC và

đơn vị VT về việc VC 01 khối lượng HH nhất định tới địa điểm cụ thể và không có

nguy hiểm, trong đó ghi rõ các điều kiện hợp đồng. Có 2 chức năng cơ bản: Là

biên lai nhận hàng của đơn vị vận tải, Là chứng từ xác nhận quyền sở hữu hàng

hoá ghi trong vận đơn

20

Bài giảng Logistics - Chương 5: Vận chuyển trong logistics - Nguyễn Xuân Quyết