Bài giảng Logistics - Chương 1: Tổng quan logistics

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CNTP TPHCM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

LOGO

LOGISTICS

Giảng viên: TS. Nguyễn Xuân Quyết

Email: [email protected]

QUY ĐỊNH MÔN HỌC

CÁCH HỌC

1.Giảng viên giảng lý thuyết trọng tâm.

2.Sinh viên thuyết trình những chủ đề do

giảng viên yêu cầu.

3.Tập trung nghe giảng, hạn chế ghi bài.

2

ĐÁNH GIÁ MÔN HỌC

 TỶ TRỌNG:

Quá trình 20%

Thi giữa kỳ: 30%;

Thi cuối kỳ: 50%.

 Hình thức (đề mở):

Quá trình: tiểu luận + báo cáo

Thi giữa kỳ: 4 câu hỏi tự luận;

Cuối kỳ: Trắc nghiệm 6 điểm (24 câu) + tự luận (4 điểm).

3

TÀI LIỆU HỌC TẬP

 TÀI LIỆU CHÍNH

[1] Bài giảng của giảng viên.

[2] Đoàn Thị Hồng Vân (2010), Giáo trình Logistics – Những

vấn đề cơ bản, NXB Lao động – Xã hội, 2010.

 TÀI LIỆU THAM KHẢO

[3] Hoàng Văn Châu (2009), Giáo trình Logistics và Vận tải

quốc tế, NXB Thông tin và Truyền thông, 2009.

[4] Nguyễn Như Tiến (2011), Giáo trình Vận tải và giao

nhận trong ngoại thương, NXB Khoa học và Kỹ thuật, 2011.

4

QUY ĐỊNH MÔN HỌC

NỘI QUY TRONG LỚP

1. Không ngủ, nằm trong lớp.

2. Không sử dụng ĐIỆN THOẠI, IPAD & LAPTOP

lướt Web, chơi game.

3. Điện thoại để chế độ rung, KHÔNG nghe trong

lớp.

4. Phải tập trung NGHE GIẢNG.

5. Không nói chuyện riêng ngoài nội dung học.

5

NỘI DUNG MÔN HỌC

1. Tổng quan về logistics

2. Dịch vụ khách hàng trong logistics

3. Hệ thống thông tin trong logistics

4. Quản trị dự trữ và vật tư trong logistics

5. Vận chuyển trong logistics

6. Quản trị các hoạt động hỗ trợ logistics

7. Tổ chức và kiểm soát hoạt động logistics

6

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CNTP TPHCM

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

CHƯƠNG 1.

TỔNG QUAN VỀ LOGISTICS

(GENERAL INTRODUCTION LOGISTICS )

 Giảng viên: TS. Nguyễn Xuân Quyết

 Email: [email protected]m

7

NỘI DUNG

1.1 Khái niệm logistics

1.2 Phân loại các hoạt động logistics

1.3.1 Phân loại theo phạm vi và mức độ quan trọng

1.3.2 Phân loại theo vị trí và các bên tham gia

1.3.3 Phân loại theo quá trình nghiệp vụ

1.3.4 Phân loại theo đối tượng hàng hóa

1.3 Vị trí vai trò của logistics

1.4 Nội dung cơ bản của quản trị Logistics

1.5.1 Dịch vụ khách hàng

1.5.2 Hệ thống thông tin

1.5.3 Quản trị dự trữ

1.5.4 Quản trị vật tư

1.5.5 Vận tải

1.5.6 Kho bãi

1.5.7 Chi phí

8

1.1 Khái niệm logistics

Khái niệm:

 Logistics là thuật ngữ có nguồn gốc Hilạp - logistikos - Môn khoa học nghiên

cứu tính quy luật của các hoạt động cung ứng và đảm bảo các yếu tố tổ chức, vật

chất và kỹ thuật (hậu cần) để cho quá trình chính yếu được tiến hành đúng mục

tiêu.

 Theo từ điển Oxford thì logistics là “Khoa học của sự di chuyển, cung ứng và

duy trì các lực lượng quân đội ở các chiến trường”. Napoleon đã từng định

nghĩa: Hậu cần là hoạt động để duy trì lực lượng quân đội,..

 Logistics là một phần của quản trị chuỗi cung ứng bao gồm việc hoạch định, thực

hiện, kiểm soát việc vận chuyển và dự trữ hiệu quả hàng hóa, dịch vụ cũng như

những thông tin liên quan từ nơi xuất phát đến nơi tiêu thụ để đáp ứng yêu cầu

của khách hàng. (CLM, 1999)

9

1.1 Khái niệm logistics

Lịch sử phát triển logistics kinh doanh từ 1950 đến nay:

Dòng Sản phẩm,

thông tin, tiền tệ trong

chuỗi cung ứng giữa

các quốc gia

Dòng Sản phẩm,

thông tin, tài

chính trong

chuỗi cung ứng

giữa các DN

Dòng NVL &

đảm bảo NVL thông tin giữa

để SX đại trà

& dây chuyền

lắp ráp máy

móc

các CSSX và

quá trình SX

Global

logistics

Supply

chain logistics

Tính tổ

chức lao

động có

khoa học

Corporate

logistics

Facility

logistics

Worplace

logistics

1950

1960

1970

1980

1990

2000

Nhân tố tác động:

- Thương mại hoá thiết bị vi xử lý

- Cuộc cách mạng viễn thông

- Ứng dụng rộng rãi những sáng kiến cải tiến về chất lượng

- Sự phát triển của quan điểm đồng minh chiến lược (Alliances - 80s)

10

1.1 Khái niệm logistics

Vị trí của logistics trong chuỗi cung ứng

Bán buôn

Sản xuất

Bán lẻ

Khách hàng

Dịch vụ logistics

Dòng sản phẩm

Dòng tiền tệ

Dòng thông tin

Xét theo quan điểm này logistics được hiểu là "Quá trình tối ưu hoá về vị trí, vận chuyển và

dự trữ các nguồn tài nguyên từ điểm đầu tiên của dây chuyền cung ứng cho đến tay người

tiêu dùng cuối cùng, thông qua hàng loạt các hoạt động kinh tế”.

? Ai trong số đó có thể hoặc nên kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng.

11

1.1 Khái niệm logistics

Xu hướng của logistics

 Logistics hợp tác (collaborative logistics): tối ưu hoá thời gian thực hiện với

việc liên kết giữa tất cả các thành phần tham gia trong chuỗi cung ứng

 Logistics thương mại điện tử (e- logistics): hình thức mà mọi hoạt động

logistics sẽ được thực hiện bởi nhà các cung ứng logistics thứ 3

 Logistics đối tác thứ 4 (fourth-party logistics) người này sẽ bị kiểm soát bởi

một “ông chủ” hay còn gọi là nhà cung ứng thứ 4, có quyền như là một tổng

giám sát

Những khuynh hướng cơ bản tác động đến sự gia tăng mạnh mẽ của logistics hiện

nay bao gồm:

 Sự gia tăng quyền lực hợp pháp của người tiêu dung

 Khuynh hướng nhân khẩu thay đổi

 Sự thay đổi sức mạnh trong chuỗi cung cấp

 Sự phát triển của thương mại điện tử (E-commerce)

? Khuynh hướng tác động đến logistics Việt Nam

12

1.2 Phân loại các hoạt động logistics

1.3.1 Phân loại theo phạm vi và mức độ quan trọng

Logistics kinh doanh (Bussiness logistics)

Logistics quân đội (Military Logistics)

Logistics sự kiện (Event logistics)

Dịch vụ logistics (Service logistics)

1.3.2 Phân loại theo vị trí và các bên tham gia

1PL: (First Party Logistics) Logistics tự cấp

2PL: (Second Party Logistics) Cung cấp dịch vụ logistics bên thứ hai

3PL: (Third Party Logistics) Cung cấp dịch vụ logistics bên thứ ba hay logistics theo hợp đồng

4PL: (Fourthy Party Logistics) Cung cấp dịch vụ logistics thứ tư hay logistics chuỗi phân phối, hay nhà

cung cấp logistics chủ đạo – LPL

5PL – Consulting for the High Level Logistics/IT Consultants (Tư vấn cho Tư vấn CNTT / Hậu cần cấp

cao)

13

1.2 Phân loại các hoạt động logistics

1.3.2 Phân loại theo vị trí và các bên tham gia

6PL – Artificial Intelligence Driven Supply Chain Management (Quản lý chuỗi cung ứng dựa trên trí tuệ

nhân tạo)

7PL – Autonomous Competitor Created to Test Alternative Supply Chain Strategies (Đối thủ cạnh tranh tự trị

được tạo ra để thử nghiệm các chiến lược chuỗi cung ứng thay thế)

8PL – Super Committee Created to Analyze Competitor’s Results (Siêu ủy ban được tạo để phân tích kết quả

của đối thủ cạnh tranh)

9PL – Crowd Sourced Managed Logistics Strategy (Chiến lược hậu cần được quản lý có đám đông)

10PL – Supply Chain Becomes Self Aware and Runs Itself (Chuỗi cung ứng trở nên tự giác và tự chạy)

(Dr. Ganesh Narasimhan, 2015)

1.3.3 Phân loại theo quá trình nghiệp vụ

Hoạt động mua ( Procurement)

•là các hoạt động liên quan đến đến việc tạo ra các sản phẩm và nguyên

vật liệu từ các nhà cung cấp bên ngoài

Hoạt động hỗ trợ sản xuất ( Manufacturing support)

•tập trung vào hoạt động quản trị dòng dư trữ một cách hiệu quả giữa các

bước trong quá trình sản xuất

14

1.2 Phân loại các hoạt động logistics

1.3.4 Phân loại theo đối tượng hàng hóa

Logistic

hàng tiêu

dùng

ngắn ngày

Logistic

v.v.

ngành ô

tô

Theo đặc

trưng vật

chất của

các loại

sản phẩm

Logistic

ngành dầu

khí

Logistic

ngành hóa

chất

Logistic

hàng điện

tử

1.3.5 Phân loại theo hướng vận động vật chất

Logistic ngược

(Logistics reverse)

dòng SP/HH hư

hỏng, kém chất,

bao bì ??..

Logistic đầu ra

Logistic đầu vào

(Outbound

(Inbound logistics)

logistics) hỗ trợ

hỗ trợ dòng NVL

dòng SP

15

1.3 Vị trí vai trò của logistics

1) Logistics là công cụ liên kết các hoạt động kinh tế trong một quốc gia và toàn cầu qua việc cung cấp

nguyên liệu, sản xuất, lưu thông phân phối, mở rộng thị trường

2) Tối ưu hóa chu trình lưu chuyển của sản xuất, kinh doanh từ khâu đầu vào đến khi sản phẩm đến

tay người tiêu dùng cuối cùng

3) Tiết kiệm và giảm chi phi phí trong lưu thông phân phối

4) Mở rộng thị trường trong buôn bán quốc tế, góp phần giảm chi phí, hoàn thiện và tiêu chuẩn hóa

chứng từ trong kinh doanh đặc biệt trong buôn bán và vận tải quốc tế

5) Logistics nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thiểu chi phí sản trong quá trình sản xuất, tăng cường sức

cạnh tranh cho doanh nghiệp

6) Logistics tạo ra giá trị gia tăng về thời gian và địa điểm

7) Logistics cho phép doanh nghiệp di chuyển hàng hóa và dịch vụ hiệu quả đến khách hàng

8) Logistics có vai trò hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định chính xác trong hoạt động sản xuất kinh doanh,

là một nguồn lợi tiềm tàng cho doanh nghiệp

C¸c ho¹t ®éng

Quan hệ giữa chức năng logistics với

phèi hîp gi÷a

s¶n xuÊt vµ hËu cÇn

phèi hîp gi÷a

marketing vµ hËu cÇn

chức năng sản xuất

16

1.4 Nội dung cơ bản của quản trị Logistics

1) Khái niệm và mô hình quản trị logistics

 Quản trị logistics được hiểu là một bộ phận của quá trình chuỗi cung ứng, bao gồm việc hoạch

định, thực hiện và kiểm soát có hiệu lực, hiệu quả các dòng vận đông và dự trữ hàng hóa, dịch vụ

cùng các thông tin có liên quan từ điểm khởi đầu đến các điểm tiêu thụ theo đơn đặt hàng nhằm

thoả mãn yêu cầu của khách hàng

QuyÕt ®Þnh qu¶n trÞ

Ho¹ch ®Þnh

Thùc thi

KiÓm so¸t

ĐÇu ra logistics

ĐÇu vµo logistics

Định hướng thị

trường (lîi thÕ

CT)

Nguån lùc

vËt chÊt

Nhµ

cung cÊp

Qu¶n trÞ Logistics

Kh¸ch

Hµng

VËt

B¸n thµnh

phÈm

Thµnh

PhÈm

liÖu

Nguån

TiÖn lîi vÒ thêi

gian & ®Þa ®iÓm

nh©n sù

C¸c ho¹t ®éng Logistics

HiÖu qu¶ vËn

®éng h²

Nguån

DÞch vô KH

NghiÖp vô mua hµng

tµi chÝnh

Xö lÝ ®¬n ®Æt hµng

Cung øng hµng ho¸

Qu¶n trÞ dù trữ

NghiÖp vô kho

Tới KH

Bao bI/ Đãng gãi

Bốc dì & chÊt xÕp h²

Qu¶n lÝ th«ng tin

Nguån

Tµi s¶n së hữu

th«ng tin

Qu¶n trÞ vËn chuyÓn

Các thành phần và hoạt động cơ bản của hệ thống Logistics

17

1.4 Nội dung cơ bản của quản trị Logistics

2) Mục tiêu và quan điểm của quản trị logistics kinh doanh

 E.Grosvenor Plowman (1964), mục tiêu của hệ thống logistics là cung cấp cho cho khách hàng 7 lợi

ích - (7 rights): đúng khách hàng, đúng sản phẩm, đúng số lượng, đúng điều kiện, đúng địa điểm, đúng

thời gian, đúng chi phí:

 Cung ứng mức dịch vụ khách hàng có tính chiến lược: Sự sẵn có của hàng hóa, Khả năng cung ứng

dịch vụ, Độ tin cậy dịch vụ

 Chi phí logistics và quan điểm quản trị logistics (25%CPSX): dịch vụ khách hàng, vận tải, kho bãi,

xử lí đơn hàng và hệ thống thông tin, thu mua, dự trữ

Chi phí Dịch vụ Khách hàng

Chi phí Mua

Chi phí Kho bãi

hàng

Chi phí Dự trữ

Chi phí Vận tải

Chi phí Xử lý đơn hàng

& thông tin

Mối quan hệ giữa các loại chi phí logistics

 Logistics là một chuỗi kết hợp nhiều hoạt động kinh tế nhằm tối ưu hoá vị trí và quá trình lưu

chuyển, dự trữ hàng hoá từ điểm đầu cho đến điểm cuối – người sử dụng, nên nếu giảm chi phí tuỳ tiện ở

từng hoạt động riêng lẻ, chưa chắc đã đạt được kết quả mong muốn?!

18

1.4 Nội dung cơ bản của quản trị Logistics

2) Mục tiêu và quan điểm của quản trị logistics kinh doanh

 Quan điểm Quản trị logistics tích hợp (intergreted logistics management), tất cả các chức năng

và các hoạt động cần được nhận thức dưới cùng những điều kiện ảnh hưởng và bị ảnh hưởng, các

thành phần và các hoạt động của nó luôn tương tác lẫn nhau.

Chi phí Dịch vụ Khách hàng

Chi phí Mua

Chi phí Kho bãi

hàng

Chi phí Dự trữ

Chi phí Vận tải

Chi phí Xử lý đơn hàng

& thông tin

Mối quan hệ giữa các loại chi phí logistics

 Tổng chi phí logistics được tính một cách đơn giản qua công thức:

F_log= F1+F2+F3+F4+....+Fn

Trong đó: F_log- là Tổng chi phí logistics, các

Fi - là các chi phí cấu thành

19

1.4 Nội dung cơ bản của quản trị Logistics

3) Các nội dung cơ bản của quản trị logistics

 Dịch vụ khách hàng, là toàn bộ kết quả đầu ra, là thước đo chất lượng của toàn bộ hệ thống

 Hệ thống thông tin, TT trong nội bộ từng tổ chức (DN, NCC, KH), TT trong từng bộ phận

chức năng và giữa các khâu trong dây chuyền cung ứng (kho tàng, bến bãi, vận tải…) và sự phối

hợp TT giữa các tổ chức, bộ phận và công đoạn.

 Quản trị Dự trữ, là sự tích luỹ SP/HH tại DNs trong quá trình vận động từ điểm đầu đến điểm

cuối của mỗi dây chuyền cung ứng, tạo điều kiện cho quá trình tái SX diễn ra liên tục, nhịp nhàng,

thông suốt

 Quản trị vận tải, sử dụng các phương tiện chuyên chở để khắc phục khoảng cách về không

gian của SP/DV trong hệ thống logistics theo yêu cầu của khách hàng

 Quản trị kho hàng, gồm thiết kế mạng lưới kho tàng (Số lượng, vị trí & quy mô). Tính toán

và trang bị thiết bị kho; Tổ chức nghiệp vụ kho, quản lý lao động. Quản lý hệ thống TT giấy tờ

chứng từ..

 Quản trị vật tư và mua hàng hoá, có vai trò tạo tiền đề quyết định đối vơí chất lượng toàn bộ

hệ thống, gồm: Xác định nhu cầu vật tư, hàng hoá; tìm kiếm và lựa chọn NCC; Tiến hành mua

sắm; Tổ chức vận chuyển, tiếp nhận và lưu kho, bảo quản và cung cấp cho người sử dụng…

=> Logistics giải quyết vấn đề tối ưu hoá cả đầu ra lẫn đầu vào tại các DNSX kinh doanh.

Logistics có thể giúp thay đổi các nguồn tài nguyên đầu vào hoặc tối ưu hoá quá trình chu

chuyển NVL, HH, DV nhờ đó tạo ra khả năng giảm chi phí, tăng sức cạnh tranh..

20

Bài giảng Logistics - Chương 1: Tổng quan logistics - Nguyễn Xuân Quyết