Phát triển du lịch Hải Phòng trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
PHÁT TRIỂN DU LỊCH HẢI PHÒNG
TRONG CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0
HAI PHONG TOURISM DEVELOPING IN INDUSTRIE REVOLUTION 4.0
ThS. Phạm Minh Đạo
Ngân h ng TMCP Công thƣơng Việt Nam
TÓM TẮT VÀ TỪ KHÓA
Tóm tắt : Cách mạng công nghiệp 4.0 ra đời và đang trong giai đoạn khởi sắc đã tác động
tích cực đến nhiều ngành nghề, trong mọi lĩnh vực kinh tế - xã hội, mở ra nhiều cơ hội phát triển cho
Việt Nam, trong đó du lịch là một trong các ngành có sự thay đổi mạnh mẽ, công nghệp 4.0 đóng
một vai trò quan trọng to lớn làm thay đổi bộ mặt ngành du lịch Việt Nam.
Abstract : Industrial revolution 4.0 was bỏn and is in the process flourishes have a positive
impact on many sectors, in all society – economic, opening up development opportunities for
Vietnam, which is of the tourism sectors have strong change dramatic, industrie played a great
important role in changing the face of Vietnam tourism industry.
Từ khóa : Phát triển du lịch, Thành phố Hải Phòng, Công nghiệp 4.0.
Keyword : Developing Tourism, HaiPhong City, Industrie 4.0.
1. NỘI DUNG CUỘC CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0
1.1 Hiểu về cuộc cách mạng công nghiệp.
Cụm từ “Cách mạng công nghiệp” hàm chứa sự thay đổi lớn nao,
Không chỉ biến đổi kinh tế mà cả văn hóa, xã hội một cách toàn diện.
Nhìn lại lịch sử, chúng ta đã trải qua 3 cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật lớn, đến nay đã có
sự nhìn nhật thống nhất về 3 cuộc cách mạng công nghiệp đã xảy ra, các cuộc cách mạng đều mang
đặc trưng bằng sự thay đổi về bản chất của sản xuất từ sự thay đổi, đột phá của khoa học công nghệ.
- Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất (từ năm 1784) : Cách mạng công nghiệp bắt
đầu ở nước Anh với thay đổi từ sản xuất cơ khí do sự phát mình ra động cơ hơi nước. Sự thay đổi
này tác động trức tiếp đến các ngành nghề như dệt may, chế tạo, giao thông vận tải. Động cơ hơi
nước được đưa vào Oto, tàu hỏa, tàu thủy mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử nhân loại.
- Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai (từ năm 1870) : Vào nửa cuối thế kỷ 19, có sự
thay đổi từ sản xuất đơn lẻ sang sản xuất hàng loạt bằng máy móc chạy với năng lượng điện. Từ
đây, xã hội loài người bước vào cuộc sống văn minh, năng suất mang lại tăng nhiều lần so với động
cơ hơi nước.
- Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba (từ năm 1969) :Từ cuộc cách mạng này con người đã
tạo ra thế giới Internet để liên lạc, truyển tải thông tin trực tuyến, cùng với sự ra đời của các thiết bị điện
tử như máy tính, điện thoại, máy bay, vệ tinh … mà cho đến ngày nay, xã hội con người vẫn được thụ
hưởng từ cuộc cách mạng trên.
- Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư (từ năm 2000) :Được gọi là cuộc cách mạng số, là
cuộc cách mạng về sản xuất thông minh dự trên các thành tựa đột phá trong các lĩnh vực công nghệ
thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ nano, trí tuệ nhân tạo, thực tế ảo, mạng xã hội, điện toán
đám mây … là bước tiến chuyển hóa thế giới thực thành thế giới số.
Vào những năm từ 2011, một khái niệm mới là “Công nghiệp 4.0” (Industrie 4.0) bắt đầu
nổi lên xuất phát từ hội chợ Hannover giới thiệu các dự kiến của chương trình công nghiệp 4.0 của
nước Đức, nhằm nâng cao nền công nghiệp cơ khí truyền thống mà không cần sự tham gia của con
người. Tại diễn đàn kinh tế thế giới ở Davos tháng 01/2015, thủ tướng Đức Angela Merkel tiếp tục
nhắc tới Industrie 4.0, và trong hiện nay công nghiệp 4.0 đã vượt qua khỏi khuôn khổ dự án của
nước Đức với sự tham gia của nhiều nước, trở thành một phần quan trọng của cuộc cách mạng công
nghiệp lần thứ tư.
127
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Có thể nói, sự đột phá của công nghệ số trong những năm qua, tiếp nối thành quả của cuộc
cách mạng số hóa diễn ra mấy chục năm qua từ khi xuất hiện máy tính. Sự ra đời của máy tính đã
dẫn đến cuộc cách mạng số hóa, nhất là máy tính cá nhân và mạng Internet xuất hiện.
Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 tác động lên nhiều lĩnh vực, với sự xuất hiện của Robot có
trí tuệ nhân tạo mang lại nhiều ứng dụng trong xã hội, công nghệ AI giúp người và máy làm việc
ngày càng thông minh, có khả năng ghi nhớ, học hỏi gần như vô hạn trong khi khả năng đó ở thể
trạng con người thì sẽ càng giá yếu theo thời gian. Các ưu điểm kiểm soát, làm việc 24/24 mà
không phải mất chi phí chi trả công lương, đóng thuế cùng bảo hiểm xã hội của Robot cũng đang
mang đến sự đe dọa đến sự tương quan trong việc sử dụng nguồn nhân lực lao động là người thật
hay sản phẩm của khoa học là người máy.
1.2 Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 và những tác động.
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang trong giai đoạn khởi phát và sẽ có tác động
mạnh mẽ tới mọi mặt đời sống, kinh tế, xã hội, chính phủ, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, an ninh
đồng thời thay đổi hoàn toàn hệ thống sản xuất và quản trị hiện nay. Công nghiệp 4.0 mang lại cho
Việt Nam một cơ hội hiếm có để bứt phá về mọi mặt, tuy vậy để tận dụng được công nghiệp 4.0
Việt Nam cần có một cách tiếp cận tốt hơn so với những gì đã làm với những cuộc cách mạng công
nghiệp trước đây.
- Tác động đối với chính phủ : Đặc trưng lớn nhất của công nghiệp 4.0 là tính kết nối giữa các
chủ thể và chu trình kinh tế nhờ vào sự phát triển của hạ tầng công nghệ thông tin và Internet. Tính kết
nối này đang tạo ra một xu hướng mới thường được gọi với khái niệm “kinh tế chia sẻ”. Theo đó, các
mô hình chia sẻ nguồn lực trực tiếp giữa các cá nhân hay chủ thể trong xã hội được thực hiện hóa nhờ
nền tảng công nghệ thông tin và Internet, hướng tới mục tiêu tối ưu hóa nguồn lực toàn xã hội. Trong
thời đại khi thế giới vật lý và thế giới số đang tiếp tục xích lại gần nhau hơn thì công nghệ mới ngày
càng cho phép người dân tiếp cận gần hơn với chính phủ để nêu ý kiến và phối hợp hoạt động. Đồng
thời, chính phủ cũng sở hữu nguồn sức mạnh về công nghệ để tăng cường sự lãnh đạo của mình đối
với nhân dân dựa trên những hệ thống giám sát rộng rãi cùng khả năng điều khiển hạ tầng số. Xét cho
cùng, khả năng các cơ quan chính phủ và tổ chức xã hội có thể thích ứng sẽ quyết định sự tồn tại của
họ. Nếu chứng minh được khả năng bắt nhịp với một thế giới với những thay đổi mang tính đột phá,
cải thiện cơ cấu để đạt chứng minh bạch và hiệu quả, cho phép duy trì lợi thế cạnh tranh thì sẽ tồn tại.
Ngược lại, nếu không thể cải thiện, họ sẽ phải đối mặt với ngày càng nhiều vấn đề.
- Tác động đối với tổ chức, doanh nghiệp : Trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4,
một số lĩnh vực tác động quan trọng nổi nên như : Sự kỳ vọng cua người tiêu dùng; thông tin của
sản phẩm; hợp tác, đổi mới cùng các mô hình hoạt động mới; dịch vụ và mô hình kinh doanh hiệu
quả; độ tin cậy từ khách hàng và bạn hàng; sản xuất kinh doanh năng suất cao; an toàn công nghệ
thông tin; an toàn trong sản xuất kinh doanh; vòng đời của một sản phẩm; chuỗi giá trị công nghiệp;
giáo dục con người; kỹ năng sản xuất của công nhân. Về mặt cung, nhiều ngành công nghệp đang
cho thấy sự ra đời của các công nghệ cao tạo ra những phương thức sản xuất hoàn toàn mới khi có
những công nghệ hiện đại đáp ứng nhu cầu hiện tại, con người vẫn có thể điều khiển quy trình ngay
tại chỗ mà vẫn bao quát tất cả mọi hoạt động thông qua sự vượt trội về Internet. Ở mặt cầu cung có
những thay đổi lớn như minh bạch giá tăng khi có sự tham gia của chính người tiêu dùng, và các
mẫu hình mới về hành vi người tiêu dùng buộc các tổ chức, doanh nghiệp thích nghi với cách họ
thiết kế, tiếp thị và cung cấp các sản phẩm, dịch vụ.
- Tác động đối với con người : Tong cách mạng 4.0, ranh giới thế giới thực và thế giới ảo sẽ
bị xóa nhòa. Khả năng liên kết giữa con người với máy móc trở lên tiện lợi và nhanh chóng. Máy
móc hầu như thay thế con người về mọi mặt, kết nối với con người một cách mật thiết khiến các
ngành sản xuất giảm thiểu lao động là con người. Như vậy, cách mạng 4.0 làm thay đổi suy nghĩ của
con người về công nghệ. Công nghệ sẽ làm thay đổi cách sống, cách giao tiếp, liên kết làm việc.
Cuộc sống dường như dễ dàng hơn, tiện lợi hơn và cũng đẩy con người đến với những thách thức
mới hơn về khả năng bắt nhịp trong cuộc sống mới khi công nghệ được hội nhập trong cuộc sống
hằng ngày.
128
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
1.3. Cách mạng công nghiệp 4.0 ảnh hƣởng tới ngành du lịch.
Cách mạng công nghiệp 4.0 tác động đối với ngành du lịch như sự gia tăng kỳ vọng của
khách hàng, nâng cao chất lượng sản phẩm, đổi mới hợp tác và hình thức tổ chức. Khách hàng là
trung tâm của nền kinh tế, cải thiện cách thức phục vụ khách hàng. Sản phẩm và dịch vụ được tăng
cường với khả năng số. Công nghệ mới làm cho dịch vụ du lịch nhanh chóng và linh hoạt, thông tin
dữ liệu được dập nhật liên tục và rộng rãi. Trải nhiệm của khách hàng, dịch vụ dựa trên dữ liệu qua
phân tích đòi hỏi hình thức hợp tác mới với tốc độ nhanh.
Toàn cầu hóa du lịch : Cách mạng công nghiệp 4.0 mở ra nhiều cơ hội, đặc biệt là các nước
đang phát triển, nâng cao năng xuất và rút ngắn khoảng cách. Hợp tác phát triển sẽ góp phần đa
dạng hóa các sản phẩm du lịch, tăng thêm sức hấp dẫn của du lịch khu vực và khả năng kết nối du
khách.
Dịch chuyển du lịch : Nhu cầu du lịch thay đổi, hướng tới giá trị trên cơ sở văn hóa truyền thống
có tính độc đáo, nguyên bản, giá trị tự nhiên tính nguyên sơ, hoang dã, giá trị sang tạo và công nghệ cao
hiện đại, tiện nghi. Du lịch bền vững, du lịch xanh để cộng đồng gắn về cội nguồn, hướng về thiên nhiên
là những xu hướng nổi trội.
Công nghệ tiên tiến trong du lịch : Cách mạng 4.0 tạo nên sản phẩm công nghệ thông tin và
viễn thông phong phú với giá thành thấp, đem lại nhiều lợi ích lớn. Công nghệ kỹ thuật số đã tác
động đến ngành kinh doanh các dịch vụ du lịch. Cần được đầu tư và áp dụng công nghệ du lịch tiên
tiến, đặc biệt là công nghệ thông tin và viễn thông vào kinh doanh trực tuyến nhằm phục vụ hoạt
động maketing, quảng bá sản phẩm.
Nguồn nhân lực du lịch có chất lượng cao :Cách mạng công nghiệp 4.0 yêu cầu nhân lực lao
động có trình độ cao, vì nhân lực trình độ thấp sẽ phải thay thế bằng máy móc tự động. Khi tự động
hóa thay thế vai trò con người trong toàn bộ nền kinh tế, người lao động sẽ bị dư thừa và phân hóa
cao, ảnh hưởng trực tiếp đến các công việc bán hàng, dịch vụ khách hàng, hỗ trợ …
2. DU LỊCH HẢI PHÒNG TRONG XU THẾ CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0
2.1 Thực trạng du lịch Hải Phòng.
Thành phố Hải Phòng được thành lập vào năm 1988, là thành phố cảng quan trọng, trung
tâm công nghiệp, cảng biển lớn nhất phía bắc Viêt Nam, đồng thời cũng là trung tâm kinh tế, văn
hóa, y tế, giáo dục, khoa học, thương mại và công nghệ của vùng Duyên hải Bắc bộ. Là một trong
năm thành phố trực thuộc trung ương cùng với Hà Nội, Đà Nẵng, Tp. Hồ Chí Minh và Cần Thơ.
Hải Phòng là thành phố ven biển, phía Bắc giáp tỉnh Quảng Ninh, phía Tây giá Hải Dương,
phía Nam giáp với Thái Bình còn toàn bộ phía Đông thành phố là Vịnh Bắc bộ thuộc Biển Đông.
Địa hình Hải Phòng đa phần là trung du, có đồi núi xen kẽ với các đồng bằng trải dài ra biển. Đường
bờ biển Hải Phòng dài 125km, thấp và khá bằng phẳng, tạo ra nhiều bãi tắm có cát vàng cùng phong
cảnh đẹp.
Hải Phòng không chỉ có vị trí quan trọng về kinh tế, xã hội mà còn là nơi rất quan trọng
trong an ninh, quốc phòng của vùng Bắc Bộ và cả nước. Hải Phòng là đầu mỗi giao thong đường
biển phía bắc, có lợi thế cảng nước sâu nên vận tải biển rất phát triển. Hải Phòng có nhiều khu công
nghiệp, thương mại lớn và trung tâm dịch vụ, giáo dục, y tế và thủy sản của vùng duyên hải Bắc bộ
Việt Nam. Hải Phòng là một trong 3 điểm của tam giác kinh tế trọng điểm phía Bắc gồm Hà Nội,
Hải Phòng và Quảng Ninh, nằm ngoài vùng quy hoạch thủ đô Hà Nội.
Sở hữu hệ thống cảng biển ở các cửa song lớn, Hải Phòng được gọi là Đất Cảng hay thành
phố Cảng. Một ten gọi khác gắn liền với tên loài hoa được trồng rộng rãi nơi đây, sắc hoa đỏ như
màu sắc đặc trưng của những con phố, khiến Hải Phòng được biết đến với mỹ danh Thành phố Hoa
Phượng Đỏ. Không chỉ là một thành phố công nghiệp, Hải Phòng còn là một trong những nơi có
tiềm năng du lịch rất lớn.
Hải Phòng có nhiều đền, chùa, văn miếu cụ thể như : Khu di tích đền trạng trình Nguyễn
Bỉnh Khiêm – Huyện Vĩnh Bảo, được nhà nước xếp hạng cấp quốc gia năm 1991; Khu di tích đền,
chùa Tràng Kênh – Huyện Thủy Nguyên, là ột tập thể bao gồm 3 ngôi đền và 1 ngôi chùa theo dòng
Phật giáo Trúc Lâm Tam Tổ của Việt Nam, trong quần thể di tích Tràng Kênh còn có ngôi chùa
129
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Tràng Kênh Trúc Lâm, tọa lạc trên một ngọn nuí nhỏ, hướng ra dòng song Bạch Đằng; Đền Bà Đế -
Quận Đồ Sơn, đền thờ nằm ở chân núi Độc, thuộc phường Ngọc Hải, quận Đồ Sơn, Đề Bà Đế là
một trông những đền nổi tiếng về danh thắng và linh thiêng. Đền được vua Tự Đức về thăm và ban
sắc phong “Đông Nhạc Đế Bà – Trịnh chúa phu nhân”; Chùa Tháp Tường Long – Quận Đồ Sơn, là
ngôi chùa có từ thời nhà Lý (1010 – 1225) nằm trên một bãi đất ở đỉnh núi Ngọc thuộc phường
Ngọc Xuyên, quận Đồ Sơn, ngôi chùa đuộc chứng kiến nhiwwuf biến cố của thời gian và lịch sử
nay đã bị xuống cấp và hiện đang được tu bổ lại từ năm 2010; Cây đa 13 gốc – Quận Ngô Quyền, là
một trong những chốn linh thiêng nổi tiếng tại đất Cảng, cây ngự trị ở xóm Trại, phường Đằng
Giang, Ngô Quyền. Khu tưởng niệm vương triều Mạc – Huyện Kiến Thụy;Chùa Cao Linh – Huyện
An Dương vv ….
Các di tích lịch sử ở Hải Phòng phải kể đến như : Bến tàu không số - Quận Đồ Sơn, là nới dấu
tích cầu cảng K15 được xây dựng và bảo vệ tuyệt đối bí mật, là nơi đỗ của những chiếc tàu không số,
chở vũ khí chi viện cho miền nam, hiện nay là bến đỗ các tàu ra thăm đảu hòn Dấu và sắp tới sẽ là
điểm xuất phát của các tàu du lịch Cát Bà. Pháo đài thần công – đảo Cát Bà, Cao điểm 177 là chứng
tích lịch sử còn ghi lại trên vùng đất này, hai khẩu pháo thần công được xây dựng trên đỉnh núi, và giờ
vẫn còn nguyên vẹn dù đã trải qua chiến tranh và thời gian. Biệt thự Bảo Đại – Đồ Sơn, khu biệt thự
tọa lạc trên đồi Vung tại khu II Đồ Sơn, là một công trình kiến trúc mà nơi đây còn lưu giữ những câu
chuyện về vị vua triều Nguyễn ở thời đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam. Bạch Đằng Giang, con
sông được nhiều sử sách nhắc đến với những chiến công oanh liện của dân tộc Việt Nam trong công
cuộc dựng nước và giữ nước, bắt đầu là chiến thắng của Ngô Quyền năm 938 chống quân Nam Hán,
và chiến thắng của Lê Hoàn đánh bại quân Tống cùng năm, cuối cùng là trận thủy chiến lịch sử giữa
Trần Hưng Đạo hạ quận Nguyên Mông một lần nữa khẳng định sức mạnh của quân dân Việt Nam.
Các lễ hội văn hóa dân gian ở Hải Phòng được duy trì lâu đời qua nhiều thế hệ và có các lễ
hội được nhà nước công nhận lễ hội quốc gia như : Lễ hội chọi Trâu Đồ Sơn được lưu truyền qua
câu ca cổ “Dù ai buôn đâu bán đâu, mùng chín tháng tám chọi trâu thì về, dù ai buôn bán trăm nghề,
mùng chín tháng tám thì về chọi trâu”. Lễ hội đua thuyền rồng trên biển – Cát Bà, kỷ niệm ngày Bác
Hồ về thăm làng cá Cát Bà và là ngày truyền thống của ngành thủy sản. Hội đền trạng – Nguyễn
Bỉnh Khiêm, là một lễ tưởng niệm lớn, đây là sự kiện văn hóa thu hút nhiều du khách mọi miền.
Hải Phòng là thành phố du lịch sở hữu nhiều địa điểm tham quan nổi tiếng. Ở Hải Phòng
phải kể đến khu dự trữ sinh khuyển thế giới là quần thể đảo Cát Bà, nơi đây có khu vườn nguyên
sinh có các loài đặc hiệu và quý hiếm. Bãi biển Đồ Sơn, nơi đây được mệnh danh là mảnh đất huyền
thoại cùng vẻ đẹp hung vĩ và chất thơ, thích hợp là khu nghỉ dưỡng của nhiều du khách. Đảo Bạch
Long Vĩ, cái đuôi rồng trắng của biển cả, hòn đảo tiền tiêu là tụ điểm lý tưởng để du lịch ngoài khơi
xa và mang ý nghĩa hết sức quan trọng trong bảo vệ chủ quyền của đất nước. Núi Voi – Tiên Lãng,
không chỉ là một di tích lịch sử mà còn là điểm du lịch hấp dẫn với các khối đá to có hình thù kỳ lạ.
Vịnh Lan Hạ, được ví như Vịnh Hạ Long của Hải Phòng, là một vùng vịnh rất êm ả hình vòng cung,
với cảnh đẹp vô cùng quyến rũ.
Hải Phòng là địa phương duy nhất ở miền Bắc hội tụ đủ 5 loại hình giao thong : Đường bộ,
đường sắt, đường biển, đường thủy nội địa và đường hàng không. Với lợi thế này đã giúp thành phố
Cảng không chỉ đóng vai trò trung tâm kinh tế của khu vực đồng bằng song Hồng, vùng duyên hải
Bắc bộ mà còn là nhịp cầu thông thương với các nước trong khu vực. Hải Phòng là thành phố có hệ
thống cảng biển lớn nhất miền Bắc, hiện nay thành phố có 38 cảng lớn nhỏ nằm rải ở các cửa sông
lớn. Hệ thong giao thong vận tải đường bộ đang được phát triển ngày càng đồng bộ, tiến tới giao
thong thong minh cao tốc và an toàn cao. Đường cao tốc 5B Hà Nội – Hải Phòng đã được đưa vào
sử dụng với 6 làn đường, rút ngắn thời gian di chuyển từ Thủ Đô hay các tình thành phía Tây Bắc về
Hải Phòng. Tuyến cầu đường Tân Vũ – Lạch Huyện thong xe ngày 02/09/2017 hiện cũng đã mang
đến hiệu quả tích cực với các du khách khi đến Cát Bà du lịch. Dự án cao tốc Hải Phòng – Quảng
Ninh, hay Quốc lộ 10 nối liền Quảng Ninh – Hải Phòng – Thái Bình – Nam Định – Ninh Bình –
Thanh Hóa với tổng chiều dài 216km cũng đang gấp rút hoàn thành và đi vào sử dụng trong năm
2018. Cùng với đó là các tuyến đường chức năng, đường đô thị, đường thành phố và đường nông
thôn cũng đang được nâng cấp và dần hoàn thiện.
130
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
Hải Phòng còn có tuyến giao thong đường sắt, nối nhiều tỉnh thành Hải Phòng – Hải Dương
– Hưng Yên – Hà Nội và từ đó là cầu nối với các mạng lưới đường sắt Bắc Nam bắt nguồn từ Thủ
đô Hà Nội. Cảng hàng không Quốc tế Cát Bi Hải Phòng cách trung tâm thành phố 8km. Cảng Cát Bi
đạt cấp 4E theo tiêu chuẩn của tổ chức hàng không dân dụng Quốc tế ICAO và sân bay quân sự cấp
I, Cảng hàng không Cát Bi đã không ngừng phát triển lớn mạnh, từ lúc chỉ có 1 chuyến bay / tuần đi
Tp. Hồ Chí Minh, đến nay đã có khoảng 40 chuyến nội địa và quốc tế. Hải Phòng có các ưu thế về
hệ thống đường thủy nội địa với hơn 400km, 50 bến thủy nội địa, 6 bến phà, 4 cầu phao bắc qua
nhiều sông lớn. Với hệ thống đường thủy dày đặc, việc vận chuyển hàng hóa trên đường thủy là rất
thuận tiện và giảm tải cho các loại giao thong khác.
Bên cạnh các yếu tố vầ vị trí địa lý, van hóa du lịch thì lực lượng lao động cũng là một lợi
thế của thành phố Cảng. Hải Phòng có 1.3 triệu lao động trong đó trên 75% là lao động qua đào tạo
tay nghề cao. Thành phố Hải Phòng là trung tâm của duyên hải Bắc Bộ, nơi có tổ dân số trên 20
triệu người, đây chính là nguồn nhân lực dồi dào để phát triển kinh tế thành phố. Trên địa bàn, Hải
Phòng có 4 trường Đại học, hơn 50 trường cao đẳng, trung cấp nghề, có thể khẳng định Hải Phòng
có nguồn nhân lực chất lượng cao, có thể đáp ứng yêu cầu về công nghệ cao và hiện đại.
2.2 Du lịch Hải Phòng trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0
Trong xu thế hiện nay, các ngành sản xuất công nghiệp đang phải đối mặt với thách thức của
Robot hóa, kinh tế Việt Nam nói chung và Hải Phòng nói riêng vẫn còn đó những tiềm năng khác để
phải triển, đó là các ngành dịch vụ. Ở thành phố Hải Phòng với hơn 125km đường bờ biển dài, còn
có các di sản văn hóa phi vật thể và di sản văn hóa thế giới, di sản thiên nhiên được UNESCO công
nhận cùng nhiều danh lam thắng cảnh và nghệ thuật ẩm thực, ngành du lịch Hải Phòng có tiềm năng
rất lớn để trở thành một ngành kinh tế mũi nhọn mang lại hiệu quả kinh tế xứng tầm. Trong cách
mạng công nghiệp 4.0, du lịch phải cần được phát triển một cách thông minh với hỗ trợ của công
nghệ số nhằm tạo ra và cung cấp các dịch vụ tốt nhất cho khách du lịch khi đặt chân đến Hải Phòng.
Du lịch là một ngành dịch vụ và được hình thảnh bởi nhiều khâu. Khi tham gia du lịch, du
khách thường phải tìm hiểu, tra cứu trên Internet và tìm các địa chỉ đặt chỗ qua hợp lý với nhu cầu
thì cách mạng công nghiệp 4.0 đều đang phát huy tác dụng. Khi công nghiệp 4.0 hiện nay đã được
phủ sóng toàn cầu, việc sử dụng các sản phẩm công nghệ số như điện thoại di động, máy tính bảng,
máy tính xách tay để tham gia vào các phầm mềm, mạng xã hội cho phép gần như tức thì kể cả khi ở
khoảng cách xa vẫn có thể giữ liên lạc thường xuyên với gia đình, bạn bè, cơ quan.
Các doanh nghiệp trong lĩnh vực du lịch cũng đã bắt đầu áp dụng công nghệ số để tuyên
truyền, quảng bá hình ảnh, thông tin liên hệ qua các website. Đưa hình ảnh tốt quảng bá điểm đến,
đồng thời cũng nhận lại những thông tin không tốt về những điểm không được du khách đánh giá
cao. Đây là biện pháp tốt để có thể tăng lượng du khách khi đặt chân đến Hải Phòng du lịch. Hiện
nay, Hải Phòng có lượng khách trong và ngoài nước khá nhiều, mang lại nguồn thu lớn cho ngân
sách thành phố, tuy nhiên, du lịch Hải Phòng vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.
Hải Phòng là một thành phố đa dạng về giao thông, khi hội tụ đầy đủ các loại hình giao
thông đường bộ, đường sắt, đường thủy và hàng không. Các hãng vận tải đã đầu tư mạnh mẽ vào
công nghệ tin học và viễn thông vào hoạt động đặt vé, tra cước vận tải trực tuyến, tham gia vào
chuỗi giá trị toàn cầu trong ngành du lịch.
Trong cách mạng công nghiệp 4.0, tự động hóa sẽ thay thế con người trong toàn bộ nền kinh
tế, người lao động sẽ rơi vào tình trạng dư thừa nhân lực. Thực tế cho thấy, nguồn nhân lực để phục
vụ cho du lịch Hải Phòng vẫn chưa tương đồng về kỹ năng, tay nghề và ngoại ngữ nên cần phải chủ
động bồi dưỡng, nâng cao giá trị nhân lực du lịch về tinh thần liên kết gắn với các nhóm lao động
đặc thù và lợi ích xã hội khác nhau.
Trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, những yếu tố mà Việt Nam đang coi là ưu thế
như lực lượng lao động thủ công trẻ tuổi, dồi dào sẽ mất đi thế mạnh, thậm chí còn bị đe dọa nghiêm
trọng. Trong lĩnh vực dịch vụ như du lịch cũng vậy, trên nhiều phương tiện, Robot cũng sẽ hiện diện
ở những vị trí công việc vốn được coi là không thể thay thế bởi con người, ví dụ như nhân viên lễ
tân, bồi bàn của các nhà hàng, khách sạn, cơ quan, trung tâm thương mại… Khi có thể tự động chào
131
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
hỏi, nhận dạng, hướng dẫn khách hàng, nhớ được cả thói quen, sở thích, nhu cầu của khách hàng
hoàn toàn như con người.
2.3 Một số giải pháp phát triển du lịch Hải Phòng trong xu thế cuộc cách mạng công nghiệp
4.0
Du lịch Hải Phòng trong cuộc cách mạng 4.0 cũng cần được phát triển một cách thông minh
với hỗ trợ của công nghệ số. Sự thông minh ở đây là cần thể hiện được sự tính toán lợi hại của các
dịch vụ, tuyên truyền sâu rộng cho người tiêu dùng lợi ích các sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao
cũng như mặt không tốt của các mặt hàng kém chất lượng, các việc làm ăn chụp giựt gây ấn tượng
xấu đến du khách. Dùng được công nghệ số có thể tạo ra và cung cấp các dịch vụ tốt nhất cho khách
du lịch, làm cho du khách thật hài lòng khi đến du lịch Hải Phòng.
Muốn tiếp cận cách mạng lần thứ tư, du lịch Hải Phòng cần nâng cao năng lực, đặc biệt là
năng lực cạnh tranh để đưa ra các kê hoạch chiến lược phù hợp, trên cơ sở đó, ứng dụng công nghệ
thông tin để nâng cao hiệu quả, tạo môi trường sinh thái du lịch thông minh. Phát triển sản phẩm gắn
với không giao du lịch đặc trưng. Phát triển hệ thống sản phẩm chất lượng, đặc sắc và đa dạng, có
giá trị gia tăng cao, đáp ứng các nhu cầu môi trường và tôn trọng yếu tố tự nhiêu và văn hóa địa
phương. Để các kế hoạch thành công cần bắt đầu từ việc số hóa các dữ liệu căn bản nhất.
Phát triển thương hiệu du lịch riêng biệt trên cơ sở vùng miền, địa phương, doanh nghiệp và
sản phẩm. Chú trọng phát triển thương hiệu có vị thế cạnh tranh cao. Tăng cường phối hợp giữa các
ngành, các cấp và địa phương để đảm bảo hiệu ứng thống nhất. Hải Phòng nên tập trung các sản
phẩm về du lịch biển đảo, du lịch văn hóa và du lịch sinh thái. Hình thành một hệ thống tuyến, điểm
du lịch ở địa phương và đô thị. Quảng bá, tuyên truyền về giá trị, ý nghĩa, văn hóa, lịch sử, truyền
thống điểm tham quan nhất là ở môi trường mạng.
Nâng cấp cơ sở hạ tầng, đơn giản hóa các thủ tục, liên kết các chuyến vận chuyển hành
khách bằng nhiều phương tiện. Quy hoạch, đầu tư phát triển giao thông, thông tin, truyền thông,
năng lượng, môi trường đảm bảo được đồng bộ nhằm đảm bảo chất lượng hiện đại, tiên nghi hệ
thống khu, điểm du lịch, các cơ sở lưu trú, ăn uống, giải trí, tham quan.
Các doanh nghiệp lữ hành trên địa bàn Hải Phòng cần tập trung nguồn lực để hoàn thiện các
sản phẩm du lịch chủ đạo theo hướng ưu tiên các sản phẩm du lịch đặc thù. Thu hút được nguồn
nhân lực chuyên nghiệp, tay nghề cao nhằm tạo ra các sản phẩm đậm chất văn hóa truyền thống, coi
trọng phát triển du lịch xanh, du lịch thân thiện với môi trường. Đồng thời, các doanh nghiệp kinh
doanh các mặt hàng, sản phẩm trong lĩnh vực du lịch cần đầu tư mạnh mẽ và áp dụng công nghệ tiên
tiến, đặc biệt là công nghệ tin học và viễn thông vào hoạt động kinh doanh du lịch trực tuyến.
Nhân lực phục vụ ngành du lịch phải luôn được bồi đắp kiến thức, nâng cao trình độ ngoại
ngữ, kỹ năng, tay nghề, tinh thần liên kết gắn với các nhóm lao động đặc thù và lợi ích xã hội khác
nhau. Cần tập trung đào tạo và phát triển nhân lực du lịch, cân đối về cơ cấu ngành nghề và trình độ
cao. Có chiến lược quy hoạch, kê hoạch phát triển nhân lực phục vụ du lịch phù hợp. Chuẩn hóa
nhân lực du lịch, chú trọng nhân lực quản lý và lao động có tay nghề cao, đa dạng hóa phương thức
đào tạo, nâng cao dân trí nhất là văn hóa, nghiệp vụ, hướng dẫn du lịch, ngoại ngữ.
KẾT LUẬN
Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tứ đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn thế giới và đang dần
tác động đến tất cả các lĩnh vực kinh tế- xã hội Việt Nam. Trước bối cảnh trên, ta cần nhận thức rõ,
cần có một cái nhìn tổng thế về xu thế của công nghiệp 4.0, đánh giá được tác động của công nghiệp
4.0 từ đó có các giải pháp đón đầu thích hợp. Sự phát triển tốc độ nhanh của khoa học công nghệ
đang làm dịch chuyển du lịch thắng cảnh, tham quan sang loại hình du lịch đặc thù, văn hóa truyền
thống, độc đáo. Công nghệ du lịch tiên tiến, đặc biệt là công nghệ thông tin và viễn thông, du lịch
kết nối đặt ra cho ngành du lịch Hải Phòng nhung cơ hội và thách thức mới. Phát triển nguồn nhân
lực chất lượng cao và phát triển những mô hình kinh doanh mới cùng các mô hình hợp tác phát triển
đang là giải pháp ưu tiên hàng đầu để phát triển du lịch Hải Phòng trong công cuộc cách mạng công
nghiệp hóa, hiện đại hóa.
132
TRƯỜNG ĐẠI HỌC HẢI PHÒNG
TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 – Cổng thông tin điện tử thành phố Hải Phòng
2. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư bối cảnh, các xu hướng lớn và những sản phẩm điển hình
– Tạp chí tự động hóa ngày nay, 5/2016.
3. Klaus Schwab, The Fouth Industrial Revolution, 2016.
4. Deloite, Industry 4.0 – Only One-Tenth of Germany‟s High-Tech Strategy, 2015.
5. Cuộc cách mang công nghiệp lần thứ 4 : Cơ hội và thách thức với Việt Nam, GS.TSKH Nguyễn
Đình Đức, ĐHQGHN – Dân trí, ngày 19.12.2016 và 20.12.2016
6. Du lịch trong cuộc cách mạng công nghiệp lần tứ 4 – Báo Quảng Ninh. Ngày 15.08.2017
7. Ngành du lịch với Cách mạng công nghiệp 4.0 – Báo Tổ Quốc, ngày 19.06.2017
8. Phát triển du lịch Hải Phòng thành ngành kinh tế mũi nhọn – Cổng thông tin điện tử Thành phố
Hải Phòng.
133
7 trang
16020
Free
Bạn đang xem tài liệu "Phát triển du lịch Hải Phòng trong cuộc cách mạng công nghiệp 4.0", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- phat_trien_du_lich_hai_phong_trong_cuoc_cach_mang_cong_nghie.pdf
