Một số đặc điểm về đội ngũ tác giả văn học Bắc Kạn từ năm 1945 đến nay
MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM VỀ ĐỘI NGŨ TÁC GIẢ VĂN HỌC BẮC KẠN
TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
Hoàng Thị Dung
Trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái Nguyên
TÓM TẮT
Bài báo nói về một số đặc điểm cơ bản của đội ngũ tác giả văn học Bắc Kạn từ năm
1945 đến nay. Đó là: hầu hết các tác giả văn học đều là con em các dân tộc thiểu số của
tỉnh Bắc Kạn; Bắc Kạn chính là chiếc nôi nuôi dưỡng và trưởng thành của nhiều cây bút
dân tộc thiểu số Việt Nam, góp phần vào sự phát triển của văn học các dân tộc thiểu số
Việt Nam. Đội ngũ tác giả văn học Bắc Kạn phát triển không ngừng về cả số lượng và
chất lượng và đã chung tay xây dựng lên một nền văn học địa phương độc đáo, giàu bản
sắc dân tộc
Từ khóa: Tác giả văn học, dân tộc thiểu số
Như đã biết, thời kì trước Cách mạng
tháng 8 năm 1945 - văn học miền núi nói
chung, văn học tỉnh Bắc Kạn nói riêng
thường được tồn tại dưới loại hình văn
học dân gian. Phải đến sau Cách mạng -
văn học Bắc Kạn nói riêng, văn học các
dân tộc thiểu số nói chung - mới bắt đầu
đã có sự thay đổi, có điều kiện phát triển
và trở thành bộ phận quan trọng của nền
văn học Việt Nam hiện đại. Đội ngũ sáng
tác văn học ở Bắc Kạn đã được hình
thành và phát triển, trong đó có một số
người đã trở thành các cây bút tiêu biểu
của nền văn học thiểu số Việt Nam. Tuy
nhiên cho đến nay vẫn chưa có một công
trình nào nghiên cứu một cách tổng thể,
hệ thống về đội ngũ tác giả văn học này.
Chính vì vậy chúng tôi bước đầu muốn
được phác hoạ một cách tổng quát về
đặc điểm đội ngũ sáng tác của Bắc Kạn
trong suốt hơn nửa thế kỉ qua.
chiến trường kì và vĩ đại. Đó là cuộc
kháng chiến chống Pháp 9 năm đầy gian
khổ hi sinh nhưng cũng đầy hiển hách, và
cũng là thời kì miền Bắc xây dựng Chủ
nghĩa xã hội, miền Nam anh dũng đấu
tranh chống Mỹ xâm lược. Bắc Kạn cũng
là một trong những tỉnh miền núi nằm
trong vùng căn cứ địa của cuộc kháng
chiến, là một mảnh đất lịch sử ghi nhiều
dấu ấn quan trọng của cuộc kháng chiến
chống Pháp, của những tháng năm xây
dựng chủ nghĩa xã hội đầy sôi động trên
mảnh đất chiến khu xưa.
Có thể nói nhân dân các dân tộc tỉnh Bắc
Kạn đã góp phần quan trọng làm nên
chiến thắng Điện Biên Phủ, đã đoàn kết
cùng nhau xây dựng quê hương ngày
một giàu đẹp, để quê hương thực sự
thay da đổi thịt trong hoà bình. Cùng với
lịch sử phát triển ấy - đội ngũ tác giả của
văn học Bắc Kạn đã được hình thành và
ngày càng đông đảo hơn. Những tác giả
tiêu biểu của thời kì này là: Nông Quốc
Chấn, Nông Minh Châu, Nông Viết
Toại…Đây là những nhà văn, nhà thơ
tiên phong đã đặt nền móng cho văn học
Đội ngũ văn học Bắc Kạn từ năm 1945
đến năm 1964
Thời kì lịch sử từ năm 1945 đến 1964 cả
dân tộc ta đã phải trải qua cuộc kháng
Hoàng Thị Dung, Trường Đại học Sư phạm - ĐHTN
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Hoàng Thị Dung
Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ
59(11): 16 - 21
của Bắc Kạn nói riêng, cho nền văn học
các dân tộc thiểu số Việt Nam nói chung.
như không phải ta đang đọc truyện mà là
đang tiếp xúc, đang truyện trò với những
con người sống thực; đang chiêm
ngưỡng mảnh đất sinh ta, nuôi ta".
Trước hết nói về tác giả Nông Quốc
Chấn - người anh cả của nền thơ ca các
dân tộc thiểu số Việt Nam nói chung, của
nền thơ ca Bắc Kạn nói riêng - giới
nghiên cứu, phê bình đều rất kính trọng
và đánh giá ông rất cao. Ông được xem
như là người dân tộc thiểu số đầu tiên
"Mang hơi thở của núi rừng Việt Bắc vào
thi ca". là "Cánh chim đầu đàn của những
người làm văn học cách mạng của các
dân tộc thiểu số" (Tô Hoài). Đọc Nông
Quốc Chấn ta thấy toát lên chất trữ tình
đằm thắm, ông viết mộc mạc, giản dị mà
sâu sắc, nhẹ nhàng mà sôi nổi. Như giáo
sư Vũ Khiêu đã từng nhận xét "Tâm hồn
anh từ nhỏ được nuôi dưỡng bằng chất
thơ của tình người, trong giọng hát lượn
then, trong âm thanh đàn tính…thơ anh
nhiều lúc hoang sơ như cây rừng, gập
ghềnh như sườn núi. Nhưng đọc thơ anh,
người ta dần nhận ra cái gì đáng yêu, từ
tâm hồn anh có cái gì trong trắng như
hoa ban, ngọt lành như suối mát”.
Còn khi nói đến nhà văn, nhà thơ Nông
Minh Châu là nói đến vai trò người có
công đầu trong việc đặt nền móng cho
nền văn xuôi các dân tộc thiểu số Việt
Nam thời kì hiện đại. Những sáng tác của
Nông Minh Châu thường mang nội dung
tuyên truyền cách mạng, ca ngợi quê
hương miền núi với những cảnh vật đẹp
đẽ, nên thơ và những con người miền núi
thẳng thắn thật thà, chân chất nhưng rất
giàu tình cảm… Đọc tác phẩm của Nông
Minh Châu - Nông Quốc Thắng nhận xét:
“Có thể nói: với Nông Minh Châu - người
chiến sĩ cách mạng và người nghệ sĩ hoà
quyện vào nhau, lý tưởng cách mạng là
cứu cánh của cuộc đời và chắp cánh
nâng bổng cho tâm hồn nghệ sĩ bay cao”.
Nhà văn Mai Liễu đã tỏ ra rất tự hào về
tác giả dân tộc thiểu số này: "Nông Minh
Châu như một cái mốc lớn, đến nay vẫn
toả sáng về tâm và tài, về đức độ và lòng
kiên trì cống hiến cho nghệ thuật".
Nhà thơ, nhà văn Nông Viết Toại thì ngay
từ đầu những năm 1945, 1946 trong đội
tuyên truyền kháng Nhật ở Ngân Sơn -
ông đã nhen nhóm ngọn lửa yêu nước
trong trái tim của mình và truyền sang
những người dân miền núi lao động
nghèo bằng một số bài ca cách mạng
như: Nhớ chiến khu, nhớ đàn chim
Việt. Đọc những sáng tác của Nông Viết
Toại càng thêm yêu mến làng bản, núi
rừng quê hương Việt Bắc với những hình
ảnh rừng núi bạt ngàn nắng gió, những
mái nhà sàn xinh xắn, những nét sinh
hoạt đầm ấm của những người dân miền
núi trong các thôn bản vùng núi cao. Nhà
nghiên cứu Nông Phúc Tước khi nhận
xét về truyện ngắn của ông đã nói "Đọc
truyện ngắn của Nông Viết Toại, người
đọc có cảm giác như đang trở về làng
bản của mình sau những ngày đi xa, với
tất cả những cảnh vật quen thuộc, những
con người xiết bao gần gũi, mến yêu; với
những kỉ niệm êm đẹp của cuộc đời từ
thời ấu thơ đến những ngày đi xa. Hình
Qua việc khảo sát về đội ngũ sáng tác
văn học của Bắc Kạn thời kì này ta có thể
nói rằng: Đội ngũ sáng tác văn học của
Bắc Kạn trong thời kì này chủ yếu là
những người con của các dân tộc thiểu
số tỉnh Bắc Kạn. Họ là những người
được tắm mình trong nguồn mạch văn
hoá, văn học dân gian của dân tộc họ, và
sự nghiệp sáng tác của họ luôn gắn liền
với sự phát triển của dân tộc, của quê
hương Bắc Kạn. Vì thế những sáng tác
của họ ở giai đoạn này chủ yếu là lên án
tội ác của bọn thực dân, phong kiến ở
miền núi, ngợi ca con người miền núi
trong kháng chiến, trong công cuộc xây
dựng quê hương, đất nước - sau khi
sạch bóng quân thù. Tuy nhiên, thời kì
này đội ngũ sáng tác văn học Bắc Kạn
vẫn còn mỏng, sáng tác còn mang tính tự
phát và ảnh hưởng nhiều yêú tố dân
gian… Nhưng với những tác phẩm cụ thể
của mình, đội ngũ sáng tác văn học của
Bắc Kạn cũng đã phần nào đáp ứng
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Hoàng Thị Dung
Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ
59(11): 16 - 21
được nhu cầu đời sống văn hoá văn học
của nhân dân các dân tộc tỉnh nhà - trong
công cuộc kháng chiến chống Pháp và
xây dựng hoà bình trên quê hương miền
núi cao yêu dấu của mình.
nhận thức cuộc sống và về nghệ thuật
viết văn. Vì thế, một số nhà văn đã đạt
được một số thành tựu nổi bật. Thời kỳ
này đội ngũ sáng tác văn học Bắc Kạn đã
được bổ sung đông đảo hơn, xuất hiện
một số tác giả mới - trẻ trung hơn, có
cách viết mới mẻ, hiện đại hơn, và đầy
nhiệt huyết như: Triệu Kim Văn, Triệu
Sinh, Bế Sĩ Uông, Lan Dao, Văn Lợi,
Hằng Hoá, Quách Đăng Thơ, Triệu Đức
Xuân, Lương Hiệu, Ngọc Hân, Đinh Hữu
Hoan….Các tác giả thời kì này đa số đã
được trang bị khá cơ bản về kiến thức
và tỏ ra có nghề trong sáng tác văn
chương.
Thời kì từ năm 1964 đến năm 1986
Đây là giai đoạn nhân dân các dân tộc
tỉnh Bắc Kạn đang tích cực trong quá
trình xây dựng quê hương và tích cực
tham gia công cuộc kháng chiến chống
Mỹ. Biết bao thế hệ những người con
Bắc Kạn đã tham gia nhiệt tình công cuộc
xây dựng quê hương, và vì miền Nam
ruột thịt, họ sẵn sàng nhập ngũ đi vào
miền Nam tham gia đánh giặc.
Ví dụ như trường hợp nhà thơ Triệu Kim
Văn - nhà thơ Dao tiêu biểu của Bắc Kạn,
ông được đào tạo khá cơ bản, vì thế ông
hiểu rất rõ công việc và phương pháp
sáng tác của nhà văn. Giai đoạn này nhà
thơ Triệu Kim Văn đã cho ra mắt bạn
đọc khá nhiều bài thơ đặc sắc, mang
hơi thở núi rừng, của cuộc sống, trĩu
nặng một tình yêu với quê hương Bắc
Kạn giàu bản sắc của mình. Ví dụ như
những bài thơ: Nhớ Bác tết trồng nhiều
cây, Xuân về trên bản định cư, Chiều
núi Đuổm, Hoa trứng gà…
Trong giai đoạn này có một sự kiện văn
hoá quan trọng rất có ý nghĩa, đó là việc
tổ chức Hội nghị sáng tác văn học các
dân tộc thiểu số ở miền Bắc lần thứ nhất
tại Thái Nguyên (năm 1964). Trong Hội
nghị này, lần đầu tiên đã đề cập đến
những vấn đề sáng tác văn học của các
dân tộc thiểu số ví dụ như: vấn đề về
cuộc sống mới, con người miền núi mới;
vấn đề các thể loại văn học phát triển
như thế nào? vấn đề song ngữ trong
sáng tác văn học; vấn đề xây dựng đội
ngũ nhà văn là con em các dân tộc thiểu
số ra sao?… Qua hội nghị này nhiều vấn
đề của văn học các dân tộc thiểu số đã
thực sự được quan tâm và giải quyết.
Văn học Bắc Kạn đã được hoà chung
vào trong không khí ấy, những người
sáng tác văn học đã thực sự có ý thức về
công việc sáng tạo văn chương của
mình.
Đặc biệt, vào năm 1971 - nhà thơ Triệu
Kim Văn đã được cử đi dự trại sáng tác
của Hội văn nghệ Việt Bắc. Trong quá
trình học tập, trao đổi sáng tác tại trại,
các nhà văn, nhà thơ dân tộc thiểu số đã
rất sôi nổi bàn về vấn đề: giữ gìn tiếng
dân tộc, giữ gìn bản sắc dân tộc. Họ đã
tích cực sáng tác bằng tiếng dân tộc.
Cũng vì lí do đó mà đến năm 1973 - Triệu
Kim Văn đã chính thức đi học chữ Nôm
Dao để phục vụ cho việc sáng tác văn
chương bằng tiếng mẹ đẻ của mình. Đây
chính là biểu hiện tích cực, cụ thể của ý
thức giữ gìn bản sắc dân tộc của nhà văn
trong sự nghiệp sáng tác văn học của
ông.
Cũng trong giai đoạn này còn có một sự
kiện mang tính lịch sử của tỉnh Bắc Kạn
nữa. Đó là việc tỉnh Bắc Kạn đã được sát
nhập vào tỉnh Thái Nguyên và gọi chung
là tỉnh Bắc Thái (năm 1965). Sự kiện này
đã có những ảnh hưởng nhất định tới đội
ngũ sáng tác, các nhà văn được cọ sát
nhiều hơn với thực tiễn của cuộc sống,
được trao đổi, học tập nhiều hơn đối với
các cây bút của tỉnh bạn và của Trung
ương. Các cây bút thuộc giai đoạn trước
vẫn miệt mài sáng tác, họ không ngừng
nâng cao về trình độ chuyên môn, về
Còn đối với nhà thơ, nhà văn Triệu Sinh -
ta lại bắt gặp trong tác phẩm của ông
những tình cảm nồng hậu của nhà thơ
đối với quê hương Ba Bể - nơi mà ai tới
cũng phải say sưa trước cảnh đẹp lung
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Hoàng Thị Dung
Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ
59(11): 16 - 21
linh, huyền ảo của nó. Qua thơ ông
người ta còn nhận thấy tình cảm vô cùng
sâu sắc của ông đối với cách mạng, với
Cụ Hồ. Nhà thơ Hoàng Tuấn Cư nhận
xét về Triệu Sinh như sau: "Với vốn ngôn
ngữ mẹ đẻ kết hợp với nguồn dân ca mà
anh từng cảm thụ được, anh đã vận dụng
được vốn văn hoá truyền thống vào việc
giới thiệu với bạn bè gần xa, với khách du
lịch trong nước và ngoài nước về con
người miền núi và cảnh đẹp Hồ Ba Bể" .
đảo hơn, mạnh mẽ hơn. Vì thế, văn học
Bắc Kạn trong giai đoạn này đã có những
bước phát triển mới, đang dần dần được
hiện đại hoá. Đội ngũ các tác giả đã
được nâng cao về trình độ văn hoá, về
phương pháp sáng tác nên đã gặt hái
được khá nhiều thành công. Vì thế tác
giả văn học Bắc Kạn giai đoạn này được
bạn đọc trong cả nước biết đến và tác
phẩm của họ đã được đón nhận một
cách nồng nhiệt. Nội dung chủ yếu trong
các sáng tác của họ thời kì này là: phản
ánh về công cuộc xây dựng xã hội chủ
nghĩa trên mảnh đất miền núi Bắc Kạn;
ca sự đổi mới trong đời sống văn hoá xã
hội của quê hương đất nước. Văn học đã
thực sự là tiếng nói của đông đảo quần
chúng nhân dân Bắc Kạn. Đặc biệt giai
đoạn này đã có nhiều tác giả chú trọng
việc sáng tác văn học bằng song ngữ.
Nếu như trong thời kì trước có nhà thơ
Nông Quốc Chấn, Nông Viết Toại, Nông
Minh Châu hay viết bằng hai thứ tiếng,
thì giai đoạn này đã xuất hiện thêm các
cây bút viết song ngữ như: Triệu Kim
Văn, Triệu Sinh, Bế Sĩ Uông, Hoàng
Hoá…
Ông có tập thơ Bác Hồ slương dân
cháu nước (Bác Hồ thương dân cứu
nước). Có thể nói nhà thơ Triệu Sinh đã
để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng bạn
đọc qua tập thơ đầu tay này. Ông rất
xứng đáng là nhà thơ của quê hương Ba
Bể - quê hương của xứ núi đầy huyền
thoại và mơ mộng.
Với tác giả Văn Lợi - ta lại thấy trong
những tập hồi kí đầy mến yêu của ông là
một tình cảm mặn nồng đối với mảnh đất
và con người Bắc Kạn trong công cuộc
đổi mới thủa ban đầu. Cũng trong những
tác phẩm đó - ta còn thấy tấm lòng kiên
định trước sau như một của người dân
Bắc Kạn khi đã theo Đảng Bác Hồ. Nhà
văn đã thổi vào lòng bạn đọc tình yêu
quê hương đất nước của những người
con xứ núi. Giai đoạn này ông đã có
những tập văn sau: Hồi kí Một lòng theo
Bác, Truyện kí Hạt giống đỏ…
Có thể nói: giai đoạn từ năm 1964 đến
năm 1986 văn học Bắc Kạn đã có nhiều
khởi sắc. Đội ngũ những người sáng tác
văn học của Bắc Kạn đã được bổ sung
liên tiếp và ngày càng đông đảo, lớn
mạnh hơn. Họ là những nhà văn, nhà thơ
người dân tộc thiểu số và cả những
người Kinh sống lâu năm trên mảnh đất
miền núi cao này. Những sáng tác của họ
đã đáp ứng được nhu cầu về đời sống
văn học nghệ thuật của địa phương và
góp phần làm phong phú thêm đời sống
văn học các dân tộc thiểu số Việt Nam.
Như đã biết, bước sang thập kỷ 80, mở
đầu cho thập kỷ này là Hội nghị các nhà
văn, nhà thơ sáng tác về đề tài miền núi
và các dân tộc được tổ chức tại Hà Nội.
Trong hội nghị này, người ta đã đặt ra
các đòi hỏi mới - phải có "Tác phẩm hay!
Tác phẩm đặc sắc! Tác phẩm có giá trị!".
Đó là mục tiêu phấn đấu, là khẩu hiệu
hành động của những người sáng tác
văn học miền núi trong giai đoạn mới của
đất nước. Như vậy, với nhu cầu phát
triển của đời sống văn học các dân tộc
thiểu số nói riêng, của đời sống văn học
dân tộc Việt Nam nói chung thời kì từ
năm 1964 đến năm 1986 đã thực sự là
động lực thúc đẩy cho đội ngũ sáng tác
của Bắc Kạn phát triển ngày càng đông
Thời kì từ năm 1986 đến nay.
Công cuộc đổi mới toàn diện và sâu sắc
do Đảng ta lãnh đạo đã tạo ra biết bao
cơ hội cho sự phát triển mạnh mẽ trên
tất cả các lĩnh vực: Kinh tế, văn hoá, xã
hội… trên đất nước ta - trong đó có văn
học nghệ thuật. Và văn học Bắc Kạn
cũng nằm trong quy luật phát triển đó.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Hoàng Thị Dung
Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ
59(11): 16 - 21
Cũng trong giai đoạn này, Bắc Kạn đã
tách ra khỏi tỉnh Bắc Thái để trở thành
một tỉnh độc lập. Bước đầu khi tái lập,
tỉnh Bắc Kạn cũng gặp khá nhiều khó
khăn, nhưng cũng có một số thuận lợi
đáng kể. Trước hết đó là sự đầu tư của
Nhà nước xây dựng cơ sở mới, và thành
lập các tổ chức chính trị mới cho tỉnh,
trong đó có việc thành lập Hội văn học
nghệ thuật tỉnh Bắc Kạn.
hương miền núi với những điều lớn lao
và cũng rất đời thường. Còn đối với các
nhà thơ trẻ thuộc thế hệ trưởng thành
trong giai đoạn lịch sử này - thì sự đổi
mới tư duy trong sáng tác văn học cũng
thể hiện một cách rõ rệt. Họ có nhiều sự
sáng tạo độc đáo, cách viết của họ hiện
đại hơn, diễn đạt một cách mới lạ hơn -
tuy nhiên trong sâu thẳm tâm hồn họ vẫn
thấm đẫm tính dân tộc và bản sắc dân
tộc vẫn được thể hiện một cách sinh
động trong từng tác phẩm. Có thể điểm
qua một số gương mặt tiêu biểu của văn
học Bắc Kạn thời kì này như:
Có thể nói chưa bao giờ như bây giờ -
Khi có cơ quan Hội riêng của mình - tất
cả những cây bút văn học là con em của
đồng bào các dân tộc Bắc Kạn lại phấn
chấn, tích cực, cùng chung tay, chung ý,
chung lòng xây dựng Hội lớn mạnh đến
như vậy. Mặc dù đến giai đoạn này có
một số cây bút trụ cột của Bắc Kạn đã về
Hà Nội công tác, hoặc chuyển sang các
công tác ở nơi khác, nhưng với cả một
lớp những người trẻ tuổi yêu văn
chương, say mê sáng tác và có ý thức về
vai trò, trách nhiệm của người cầm bút
hôm nay đối với quê hương yêu dấu của
họ - thì đội ngũ sáng tác của Bắc Kạn đã
trở thành đông đảo và lớn mạnh. Đó là
những nhà thơ, nhà văn mà tên tuổi của
họ được gắn liền với những tác phẩm
văn học viết về thiên nhiên, cuộc sống,
con người trên mảnh đất miền núi thân
yêu Bắc Kạn như: Dương Thuấn, Nông
Thị Ngọc Hoà, Dương Khâu Luông, Nông
Thị Tô Hường, Dương Quốc Hải, Lường
Văn Thắng, Bế Ngọc Cường, Nguyễn
Ngọc Lan, Phạm Viết Lãm, Triếu Kiềm
Vuần, Bàn Văn Vình, Hoa Sơn, Hạ Văn
Hử, Hà Văn Roanh, Nguyễn Văn Yên,
Nông Văn Kim, Ma Phương Tân, Hà Hữu
Nghị, Bàn Tuấn Năng, Hoàng Thị Điềm,
Hoàng Đức Hoan, Phùng Thị Ly, Vũ Cẩm
Linh…
Nhà thơ Dương Thuấn với các tập thơ :
Cưỡi ngựa đi săn, Đi tìm bóng núi, Đi
ngược mặt trời , Hát với Sông Năng,
Trăng Mã Phì Lèng… đã chứng tỏ là một
cây bút tiêu biểu, xuất sắc. Đọc thơ của
Dương Thuấn ta thấy hiện lên những lễ
hội miền núi đầy bản sắc; những bản
làng yên bình, những dòng suối trong vắt,
những trăn trở về quá khứ, những tình
cảm thiết tha của mình đối với quê
hương... Những vần thơ của Dương
Thuấn luôn mang đậm hơi thở của cuộc
sống vùng cao, từ khung cảnh thiên
nhiên đến đời sống sinh hoạt của đồng
bào, đến những niềm tâm sự, nỗi day
dứt, đến cách diễn đạt tình cảm, cảm
xúc... của nhà thơ. Chính tác giả đã từng
bộc bạch: "Theo tôi nhà thơ phải đứng
trên sự vật, trên cả thời đại để đem tiếng
nói yêu thương, tâm huyết của mình đến
với mọi người. Tôi luôn muốn khẳng định
với mọi người rằng: Tôi là như thế! Dân
tộc tôi là như thế”. Nhà thơ Dương Thuấn
là người con dân tộc Tày, đã được đào
tạo cơ bản trong trường Đại học (Đại học
Sư phạm Việt Bắc), lại được đào luyện ở
cái nôi văn chương là Trường viết văn
Nguyễn Du - Điều đó là một thuận lợi lớn
cho việc sáng tác văn học của anh. Nhà
thơ từng được nhận khá nhiều giải
thưởng văn học như: giải A của Hội nhà
văn Việt Nam (1992), giải nhất của Hội
giao lưu văn hoá Việt - Nhật (1992), giải
B (không có giải A) trong cuộc thi sáng
tác cho thiếu nhi (1995), giải B Hội văn
Đây là thời kỳ phát triển đặc biệt của văn
học Bắc Kạn. Trong những năm này văn
học của Bắc Kạn dường như trẻ lại, ngay
cả đối với các tác giả thời kỳ trước cũng
dường như có sự thay đổi trong sáng tác,
những tác phẩm của họ đã mang những
âm hưởng mới, náo nức cảm hứng khám
phá về con người, về cuộc sống, về quê
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Hoàng Thị Dung
Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ
59(11): 16 - 21
học nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt
Nam (2002)...
yêu thương con người ấy đã giúp anh có
được những giải thưởng cao trong sự
nghiệp sáng tác của mình: Giải nhì thơ -
Báo Thiếu niên tiền phong, giải B (Không
có giải A) Hội văn học nghệ thuật các dân
tộc thiểu số Việt Nam…Anh là hội viên
Hội văn học nghệ thuật tỉnh Bắc Kạn và
còn là hội viên Hội văn học nghệ thuật
các dân tộc thiểu số Việt Nam.
Nhắc đến nhà thơ Nông Thị Ngọc Hoà là
người ta nhớ đến ngay một người phụ nữ
dân tộc thiểu số làm thơ với cả lòng nhiệt
huyết và trách nhiệm lớn lao đối với công
việc sáng tác của mình, chị luôn tâm
niệm: "Khiêm tốn học hỏi, vị tha, vô tư, có
trách nhiệm trong cuộc sống và trong
công việc - có trách nhiệm với tác phẩm
của mình để không có tác phẩm tồi ra
mắt độc giả" . Chính với quan điểm đó
chị đã có những tác phẩm thơ đặc sắc đi
vào lòng người - nhất là những con
người miền núi - đó là các tác phẩm:
Trước gương, Lời ru cho mình, Lời của
lá, Vườn duyên, Trường ca Nước hồ mãi
trong xanh, Men qua cõi thiền… Chị đã
được nhận nhiều giải thưởng của Hội văn
học nghệ thuật Bắc Kạn và Hội văn học
nghệ thuật các dân tộc thiểu số Việt Nam
trao tặng. Có thể nói, chị là gương mặt
sáng giá của Hội văn học nghệ thuật các
dân tộc thiểu số Việt Nam.
Ngọc Hân là một tác giả trẻ tuổi, say mê
sáng tạo, viết khoẻ và luôn tha thiết với
mảnh đất núi non hùng vĩ mà đầy thơ
mộng với những nét đẹp của đời sống
văn hoá, tinh thần. Anh có những tập thơ:
Cầu thang, Pháo hoa, Với thơ, Cỏ mật,
Chưa phải muộn màng, Tập truyện
Hương chè…
Qua việc điểm danh một số tác giả tiêu
biểu của văn học Bắc Kạn trong thời kì từ
1945 đến nay, chúng ta nhận thấy rất rõ
một điều là: đội ngũ sáng tác văn học của
Bắc Kạn ngày càng phát triển mạnh mẽ
về cả số lượng và chất lượng. Họ đã
chung tay xây dựng lên một nền văn học
địa phương độc đáo, giàu bản sắc dân
tộc. Đồng thời - với những thành công
của mình - họ đã có những đóng góp
quan trọng vào sự nghiệp phát triển của
văn học các dân tộc thiểu số Việt Nam
nói riêng, vào đời sống văn học Việt Nam
hiện đại nói chung. Bắc Kạn xứng đáng
là chiếc nôi nuôi dưỡng những tài năng
văn học miền núi trong suốt hơn nửa thế
kỉ qua.
Còn với Dương Khâu Luông - một cây
bút trẻ của Bắc Kạn - khi đọc tác phẩm
của anh ta sẽ cảm nhận được những tính
cách hồn nhiên, trong trẻo của tác giả
dành cho thiếu nhi miền núi. Anh có chất
giọng hóm hỉnh, dễ thương, giản dị mà
độc đáo, rất gần gũi đối với trẻ nhỏ. Anh
còn là người có khả năng tạo dựng
những bức tranh về quê hương miền núi
sinh động với hình ảnh những con người
miền núi thật thà, chất phác mà lãng
mạn, mà nhân văn biết mấy. Lê Thuỳ
Dương đã nhận xét: "Thơ Dương Khâu
Luông có cái trong lành mát mẻ của nước
Hồ Ba Bể, có cái non xanh, tươi mới của
núi rừng Việt Bắc, có cái tinh nghịch đáng
yêu của trẻ nhỏ và lấp lánh vẻ đẹp nhân
văn của tâm hồn con người giữa bao đổi
thay của cuộc sống”. Hồn thơ của núi
rừng Ba Bể đầy màu sắc huyền thoại ấy
đã cho ra đời khá nhiều những đứa con
tinh thần đáng yêu, đáng quý như những
tập thơ: Gọi bò về chuồng, Dám kha cần
ngán điếp, Bản mùa cốm, Co nghịu hưu
cần… Lòng đam mê văn chương và tình
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
Hoàng Thị Dung
Tạp chí KHOA HỌC & CÔNG NGHỆ
59(11): 16 - 21
SUMMARY
SUMMARYSEVERAL CHARACTERISTICS OF WRITERS IN
BAC KAN SINCE 1945 UPTO NOW
Hoang Thi Dung
College of Education, Thai Nguyen University
The paper mentions several basic characteristics of the writers in Bac Kan province since 1945 upto now.
Almost all of them come from ethnic minority groups in Bac Kan. It can be seen that Bac Kan is the cradle of
many of the ethnic writers, making important contributions to the development of Vietnamese ethnic minority
literature. Those writers have remarkably increased both in quantity and quality, having a hand in creating a
special and rich national character literature.
Key words: Writers, ethnic minority groups
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên
7 trang
16860
Free
Bạn đang xem tài liệu "Một số đặc điểm về đội ngũ tác giả văn học Bắc Kạn từ năm 1945 đến nay", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- mot_so_dac_diem_ve_doi_ngu_tac_gia_van_hoc_bac_kan_tu_nam_19.pdf
