Đề thi Cuối học kì Hóa vô cơ - Năm học 2006
ÑEÀ THI HOÙA VOÂ CÔ CUOÁI MOÂN HOÏC
Lôùp: döï thính heø 2006
Thôøi gian thi: 85 phuùt
Ngaøy thi :
25/08/2006
Sinh vieân ñöôïc pheùp söû duïng taøi lieäu
Caâu 1:
a) Caùc hôïp chaát cuûa Mn (VII) vaø Re(VII) coù tính oxy hoùa nhö theá naøo trong moâi
tröôøng axit, moâi tröôøng bazô? (4ñ). Vì sao anh (chò) ñöa ra keát luaän nhö theá? (4ñ).
Caùc axit HMnO4 vaø HReO4 coù ñoä maïnh ôû möùc naøo? (2ñ). Vì sao? (2ñ)
b) Löu huyønh ñôn taø vaø löu huøynh taø phöông raén coù maïng tinh theå gì? (2ñ) Vì sao
Clo ôû lieàn ngay sau löu huyønh trong moät chu kyø vaø coù cuøng loaïi maïng tinh theå
nhöng nhieät ñoä noùng chaûy raát khaùc bieät nhau? (3ñ) (tonc cuûa Clo laø -101,03oC, cuûa
Löu huyønh ñôn taø laø 119,3oC.) (2ñ)
c) Coù theå duøng kali clorat laøm chaát oxy hoùa trong moâi tröôøng kieàm khoâng(2ñ)?Vì
sao? (3ñ).
d) Vì sao Tali coù raát nhieàu hôïp chaát trong ñoù noù ôû möùc hoùa trò (I) trong khi Indi raát
hieám gaëp hôïp chaát ôû hoùa trò (I) (4ñ). Coù theå vaän duïng lí luaän cho tröôøng hôïp treân
ñeå giaûi thích veà tính khöû cuûa Sn2+ maïnh hôn Pb2+ trong cuøng ñieàu kieän khoâng?
(2ñ) vì sao anh (chò) laïi cho nhö vaäy?(3ñ)
Caâu 2:
a) Ñeå ñieàu cheá khí hydro sulfua trong phoøng thí nghieäm töø natri sulfua, ngöôøi ta cho
natri sulfua taùc duïng vôùi moät acid voâ cô maïnh. Ñaây laø loïai phaûn öùng gì? (3ñ).Vieát
phöông trình ion – phaân töû cho phaûn öùng naøy (2ñ). Coù theå söû duïng axit naøo trong
soá caùc acid voâ cô maïnh sau cho vieäc ñieàu cheá khí hydro sulfua saïch: acid
Sulfuric, acid Clohydric, acid Nitric.(2ñ). Vì sao?(4ñ).
b) Vieát caùc phöông trình phaûn öùng sau:
Na2CrO4(dd) + H2S(k) + H2SO4(dd) (3ñ)
Na2S(dd) + Na2SO3(dd) (6ñ) (dö Na2SO3 trong moâi tröôøng kieàm NaOH noùng)
H2S (k) + O2(k) (3ñ) (phaûn öùng xaûy ra ôû nhieät ñoä thöôøng)
c) Soá phoái trí cuûa nguyeân toá phaân nhoùm IVA thay ñoåi nhö theá naøo trong daõy CO2 –
SiO2 – GeO2 – SnO2 – PbO2? (taêng; giaûm; hay khoâng thay ñoåi) (2ñ). Quy luaät
bieán ñoåi nhö treân coù ñuùng vôùi caùc phaân nhoùm khaùc khoâng?(2ñ). Vì sao vaäy?(3ñ).
Caâu 3:
a) Phöùc tetratiocyanatoferrat(III) coù haèng soá khoâng beàn baèng 1.10-4,53, trong khi
phöùc hexatiocyanatoferrat(III) coù haèng soá khoâng beàn baèng 1.10-3,23. Haõy duøng lyù
thuyeát MO phöùc chaát giaûi thích nguyeân nhaân phöùc töù dieän beàn hôn phöùc baùt dieän
trong tröôøng hôïp treân. Bieát raèng phöùc baùt dieän naøy laø phöùc spin thaáp.(4ñ)
b) Hôïp chaát NiO2 coù tính khöû ñaëc tröng hay khoâng?(2ñ) Giaûi thích(3ñ). Ñieàu cheá
hôïp chaát cuûa Ni(IV) trong moâi tröôøng naøo thích hôïp hôn (moâi tröôøng acid; moâi
tröôøng trung tính ; hay moâi tröôøng baz; coù nöôùc hay khan nöôùc)(4ñ)? Vì sao?(3ñ)
Tính chaát acid – baz cuûa hôïp chaát Ni(IV) nhö theá naøo? (2ñ). Vì sao anh (chò) laïi
nhaän xeùt nhö theá(3ñ).
c) Khí Clo coù theå oxy hoaù crom(III) hydroxyt thaønh natri cromat(VI) ñöôïc
khoâng(2ñ). Phaûn öùng xaûy ra trong ñieàu kieän naøo?(3ñ) Vieát phaûn öùng(3ñ). Phaûn
öùng ngöôïc laïi giöõa natri cromat(VI) vaø natri clorua coù theå xaûy ra hay khoâng? Neáu
xaûy ra thì cho bieát ñieàu kieän phaûn öùng vaø vieát phaûn öùng(4ñ).
d) Cho caùc oxyt sau: SO3, SiO2 , Al2O3, CaO, Li2O. Haõy cho bieát caùc oxyt naøo coù
theå deã daøng taùc duïng vôùi nhau (4ñ)? Giaûi thích(4ñ). Vieát caùc phaûn öùng xaûy
ra(8ñ).
Moät soá taøi lieäu tham khaûo (sinh vieân coù theå khoâng caàn söû duïng ñeán)
1) Moät soá theá khöû tieâu chuaån:
Daïng oxy hoùa
+ne
+1e MnO4
Daïng khöû
o, V
+0,56
+0,60
+1,69
+1,51
-0,595
-0,584
+0,77
+0,51
+0,37
+0,63
+1,45
+0,33
+1,21
+1,359
+1,33
-0,13
-
-
2-
MnO4
MnO4 + 2H2O
+3e MnO2 + 4OH-
+3e MnO2 + 2H2O
+5e Mn2+ + 4H2O
+3e ReO2 + 4OH-
+7e Re + 8OH-
MnO4 + 4H+
-
MnO4 + 8H+
-
-
ReO4 + 2H2O
-
ReO4 + 4H2O
ReO4 + 2H+
+e
ReO3 + H2O
-
ReO4 + 4H+
+3e ReO2 + 2H2O
+7e Re + 4H2O
+6e Cl- + 6OH-
+6e Cl- + 3H2O
-
ReO4 + 8H+
-
-
ClO3 + 3H2O
ClO3 + 6H+
-
-
-
ClO3 + H2O
+2e ClO2 + 2OH-
ClO3 + 3H+
+2e HClO2 + H2O
-
Cl2
+2e 2Cl-
2-
Cr2O7 + 14H+
+6e 2Cr3+ + 7H2O
+3e Cr(OH)3 + 5OH-
2-
CrO4 + 4H2O
Tích soá tan cuûa Cr(OH)3 : T = 1.10-17
Caâu 1:
a) Caùc hôïp chaát cuûa Mn (VII) vaø Re(VII) coù tính oxy hoùa nhö theá naøo trong
moâi tröôøng axit, moâi tröôøng bazô? (4ñ). Vì sao anh (chò) ñöa ra keát luaän nhö
theá? (4ñ). Caùc axit HMnO4 vaø HReO4 coù ñoä maïnh ôû möùc naøo? (2ñ). Vì sao?
(2ñ)
Ña soá caùc hôïp chaát cuûa Mn(VII) coù tính oxy hoùa maïnh trong moâi tröôøng axit, yeáu
trong moâi tröôøng bazô. Ña soá caùc hôïp chaát cuûa Re(VII) coù tính oxy hoùa yeáu trong
moâi tröôøng axit vaø raát yeáu trong moâi tröôøng bazô. Döïa treân quy luaät ñoä beàn cuûa
traïng thaùi hoùa trò cao giaûm daàn trong chu kyø, Mn laø nguyeân toá 3d, naèm ôû phaân nhoùm
VIIB, chu kyø 4 vaø VII laø traïng thaùi hoùa trò cao nhaát cuûa Mn, coù theå döï ñoaùn ñöôïc
nhö treân. Döïa treân quy luaät trong phaân nhoùm phuï, töø treân xuoáng, ñoä beàn cuûa traïng
thaùi hoùa trò cao taêng daàn coù theå nhaän xeùt nhö treân ñoái vôùi hôïp chaát Re(VII) döïa vaøo
vò trí cuûa Re trong baûng tuaàn hoaøn: nguyeân toá 5d, phaân nhoùm VIIB, chu kyø 6. ÔÛ caùc
traïng thaùi hoùa trò thaáp hôn, tyû soá nguyeân töû O/Me (Me laø Mn, Re) giaûm daàn daãn ñeán
keát luaän laø khi tính bazô cuûa moâi tröôøng taêng thì tính oxy hoùa cuûa Mn(VII) vaø
Re(VII) giaûm. Theo quy taéc paoling, soá nguyeân töû oxy khoâng lieân keát vôùi hydro
trong caùc axit HMnO4 vaø HReO4 baèng 3 neân chuùng laø axit maïnh.
b) Löu huyønh ñôn taø vaø löu huøynh taø phöông raén coù maïng tinh theå gì? (2ñ) Vì
sao Clo ôû lieàn ngay sau löu huyønh trong moät chu kyø vaø coù cuøng loaïi maïng tinh
theå nhöng nhieät ñoä noùng chaûy raát khaùc bieät nhau? (3ñ) (to cuûa Clo laø
nc
-101,03oC, cuûa Löu huyønh ñôn taø laø 119,3oC.) (2ñ)
Löu huyønh ñôn taø vaø löu huøynh taø phöông ñeàu coù maïng tinh theå phaân töû. Söï khaùc
bieät lôùn giöõa clo vaø löu huyønh ñôn taø laø do löu huyønh ñôn taø coù khoái löôïng phaân töû
(S8) lôùn hôn nhieàu so vôùi khoái löôïng phaân töû clo raén (Cl2), neân coù löïc Van der Waals
maïnh hôn.
c) Coù theå duøng kali clorat laøm chaát oxy hoùa trong moâi tröôøng kieàm
khoâng(2ñ)?Vì sao? (3ñ).
-
Khoâng ñöôïc. Vì caùc daïng khöû lieân hôïp cuûa ClO3 ñeàu coù tyû soá O/Cl thaáp hôn neân tính
oxy hoùa cuûa Clorat giaûm raát nhanh khi taêng noàng ñoä OH- cuûa moâi tröôøng vaø noù laø
chaát oxy hoùa yeáu trong moâi tröôøng bazô.
d) Vì sao Tali coù raát nhieàu hôïp chaát trong ñoù noù ôû möùc hoùa trò (I) trong khi Indi
raát hieám gaëp hôïp chaát ôû hoùa trò (I) (4ñ). Coù theå vaän duïng lí luaän cho tröôøng
hôïp treân ñeå giaûi thích veà tính khöû cuûa Sn2+ maïnh hôn Pb2+ trong cuøng ñieàu
kieän khoâng? (2ñ) vì sao anh (chò) laïi cho nhö vaäy?(3ñ)
Vì tali naèm ôû chu kyø 6 neân caëp electron 6s beàn do hieäu öùng co 4f.
In naèm ôû chu kyø 5, phaân nhoùm IIIA neân maëc duø coù chòu taùc duïng cuûa co 5d, söï cheânh
leäch naêng löôïng giöõa phaân nhoùm 5s vaø 5p nhoû neân traïng thaùi hoùa trò (I) cuûa indi raát
keùm beàn.
Caâu 2:
a) Ñeå ñieàu cheá khí hydro sulfua trong phoøng thí nghieäm töø natri sulfua, ngöôøi ta
cho natri sulfua taùc duïng vôùi moät acid voâ cô maïnh. Ñaây laø loïai phaûn öùng gì?
(3ñ).Vieát phöông trình ion – phaân töû cho phaûn öùng naøy (2ñ). Coù theå söû duïng
axit naøo trong soá caùc acid voâ cô maïnh sau cho vieäc ñieàu cheá khí hydro sulfua
saïch: acid Sulfuric, acid Clohydric, acid Nitric.(2ñ). Vì sao?(4ñ).
Phaûn öùng taïo H2S töø Na2S vaø moät axit maïnh laø loïai phaûn öùng khoâng thay ñoåi soá oxy
hoùa (phaûn öùng trao ñoåi ion), axit maïnh daåy axit yeáu khoûi muoái cuûa noù.
S2- + 2H+ = H2S
Vì H2S laø khí coù tính khöû neân khoâng theå duøng HNO3 vaø HCl. HNO3 oxy hoùa H2S
ñeán S hay SO2. HCl bay cuøng vôùi H2S neân neáu duøng noù phaûi theâm thieát bò loïc HCl.
Duøng H2SO4 loõang laø toát nhaát. (Kh6ng theå duøng H2SO4 ñaëc vì noù cuõng oâxy hoùa H2S).
b) Vieát caùc phöông trình phaûn öùng sau:
Na2CrO4(dd) + H2S(k) + H2SO4(dd) (3ñ)
Na2S(dd) + Na2SO3(dd) (6ñ) (dö Na2SO3 trong moâi tröôøng kieàm NaOH noùng)
H2S (k) + O2(k) (3ñ) (phaûn öùng xaûy ra ôû nhieät ñoä thöôøng)
* ÔÛ nhieät ñoä thöôøng:
2Na2CrO4 + 3H2S + 5H2SO4 = Cr2(SO4)3 + 3S + 2Na2SO4 + 8H2O
ÔÛ nhieät ñoä > 119oC:
6Na2CrO4 + H2S + 5H2SO4 = Cr2(SO4)3 + 2Na2SO4 + 8H2O (Khoâng vieát
ñöôïc phöông trình naøy vaãn ñöôïc nguyeân ñieåm)
* Trong ñieàu kieän ñaõ cho phaûn öùng giöõa Na2S vaø Na2SO3 khoâng xaûy ra.
S tan trong dung dòch NaOH noùng taïo Na2S vaø Na2SO3)
* 2H2S + O2 = 2S + 2H2O
(vì
c) Soá phoái trí cuûa nguyeân toá phaân nhoùm IVA thay ñoåi nhö theá naøo trong daõy
CO2 – SiO2 – GeO2 – SnO2 – PbO2? (taêng; giaûm; hay khoâng thay ñoåi) (2ñ).
Quy luaät bieán ñoåi nhö treân coù ñuùng vôùi caùc phaân nhoùm khaùc khoâng?(2ñ). Vì
sao vaäy?(3ñ).
Soá phoái trí taêng daàn trong daõy CO2 – SiO2 – GeO2 – SnO2 – PbO2 . Quy luaät treân
cuõng ñuùng cho caùc phaân nhoùm chính khaùc. Nguyeân nhaân laø do baùn kính nguyeân töû
trong phaân nhoùm chính taêng vaø caùcv traïng thaùi lai hoùa vôùi söï tham gia cuûa caùc
orbital d vaø f cuûa caùc nguyeân toá chu kyø 4, 5 vaø 6 ngaøy caøng beàn vöõng hôn.
Caâu 3:
a) Phöùc tetratiocyanatoferrat(III) coù haèng soá khoâng beàn baèng 1.10-4,53, trong
khi phöùc hexatiocyanatoferrat(III) coù haèng soá khoâng beàn baèng 1.10-3,23. Haõy
duøng lyù thuyeát MO phöùc chaát giaûi thích nguyeân nhaân phöùc töù dieän beàn hôn
phöùc baùt dieän trong tröôøng hôïp treân. Bieát raèng phöùc baùt dieän naøy laø phöùc
spin thaáp.(4ñ)
Nguyeân nhaân ôû phaàn caùc MO aûnh höôûng ñeán naêng löôïng oån ñònh tröôøng tinh theå,
caáu hình cuûa [Fe(SCN)4]- ñaït traïng thaùi baùn baõo hoøa trong khi caáu hình cuûa
[Fe(SCN)6]3- naèm ôû traïng thaùi phaân lôùp dxydyzdzx thieáu 1 electron so vôùi traïng thaùi
baõo hoøa. (Sinh vieân duøng thuyeát tröôøng tinh theå cuõng cho ñieåm)
b) Hôïp chaát NiO2 coù tính khöû ñaëc tröng hay khoâng?(2ñ) Giaûi thích(3ñ). Ñieàu cheá
hôïp chaát cuûa Ni(IV) trong moâi tröôøng naøo thích hôïp hôn (moâi tröôøng acid;
moâi tröôøng trung tính ; hay moâi tröôøng baz; coù nöôùc hay khan nöôùc)(4ñ)? Vì
sao?(3ñ) Tính chaát acid – baz cuûa hôïp chaát Ni(IV) nhö theá naøo? (2ñ). Vì sao
anh (chò) laïi nhaän xeùt nhö theá(3ñ).
Hôïp chaát NiO2 laø chaát oxy hoùa raát maïnh neân khoâng coù tính khöû ñaëc tröng. Vì Ni chæ
coù moät traïng thaùi hoùa trò beàn (II). Vì traïng thaùi hoùa trò (IV) cuûa Ni raát keùm beàn, coù
tính oxy hoùa maïnh neân caàn ñieàu cheá trong moâi tröôøng kieàm ñaäm ñaëc, khan nöôùc. Do
soá oxy hoùa cuûa Ni(IV) khaù cao neân hôïp chaát Ni(IV) coù tính axit troäi hôn tính bazô,
nhöng caû hai tính ñeàu yeáu.
c) Khí Clo coù theå oxy hoaù crom(III) hydroxyt thaønh natri cromat(VI) ñöôïc
khoâng(2ñ). Phaûn öùng xaûy ra trong ñieàu kieän naøo?(3ñ) Vieát phaûn öùng(3ñ).
Phaûn öùng ngöôïc laïi giöõa natri cromat(VI) vaø natri clorua coù theå xaûy ra hay
khoâng? Neáu xaûy ra thì cho bieát ñieàu kieän phaûn öùng vaø vieát phaûn öùng(4ñ).
2-
Caên cöù vaøo theá khöû cuûa caùc caëp Cl2/Cl- ; CrO4 /Cr3+ trong moâi tröôøng axit vaø bazô,
Clo coù theå oxy hoùa Cr(OH)3 leân cromat trong caû moâi tröôøng axit vaø moâi tröôøng kieàm,
trong ñoù moâi tröôøng kieàm thích hôïp hôn.
3Cl2 + 2Cr(OH)3 + 10NaOH = 2Na2CrO4 + 8H2O + 6NaCl
3Cl2 + 2Cr(OH)3 + 4H2O = H2Cr2O7 + 6HCl
Phaûn öùng :
6NaCl + Na2Cr2O7 + 7H2SO4 = Cr2(SO4)3 + 3Cl2 + 4Na2SO4 + 7H2O
Coù o = 1,33 – 1,359 = -0,029V , suy ra Gopö = -nFo = 16,79 kJ, neân phaûn öùng
thuaän nghòch. Vì giaù trò Gopö > 0 neân ñeå phaûn öùng xaûy ra caàn noàng ñoä H+, noàng ñoä
Cl- vaø noàng ñoä Cr2O72- lôùn hôn ñôn vò raát nhieàu.
d) Cho caùc oxyt sau: SO3, SiO2 , Al2O3, CaO, Li2O. Haõy cho bieát caùc oxyt naøo coù
theå deã daøng taùc duïng vôùi nhau (4ñ)? Giaûi thích(4ñ). Vieát caùc phaûn öùng xaûy
ra(8ñ).
Nhaän xeùt: SO3 laø axit maïnh, SiO2 laø axit raát yeáu, Al2O3 laø oxyt löôõng tính, tính axit
vaø tính bazô ñeàu yeáu, CaO vaø Li2O laø bazô maïnh. Ruùt ra:
SO3 taùc duïng deã daøng vôùi CaO vaø Li2O ngay ôû nhieät ñoä thöôøng.
SiO2 ,Al2O3 haàu nhö khoâng taùc duïng (taùc duïng raát chaäm) vôùi Li2O vaø CaO ôû nhieät
ñoä thöôøng, nhöng taùc duïng nhanh khi ñun noùng.
Phaûn öùng giöõa SiO2 vaø Al2O3 chæ xaûy ra ôû nhieät ñoä cao.
SO3 + CaO = CaSO4
SO3 + Li2O = Li2SO4
Al2O3 + SO3 = Al2(SO4)3
CaO + Al2O3 = Ca(AlO2)2
Li2O + Al2O3 = LiAlO2
CaO + SiO2 = CaSiO3
Li2O + SiO2 = Li2SiO3
2Al2O3 + SiO2 = Al4SiO8 (neáu vieát Al2SiO5 , Al2Si2O7, Al2Si3O9 cuõng cho ñieåm)
Bạn đang xem tài liệu "Đề thi Cuối học kì Hóa vô cơ - Năm học 2006", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
de_thi_cuoi_hoc_ki_hoa_vo_co_nam_hoc_2006.doc

