Đề cương Hóa vô cơ
Đại Học Quốc Gia TP.HCM
Trường Đại Học Bách Khoa
Khoa KT Hóa học
Vietnam National University – HCMC
Ho Chi Minh City University of Technology
Faculty of Chemical Engineering
Đề cương môn học
HÓA VÔ CƠ
(Inorganic Chemistry)
Số tín chỉ
4 (3.1.6)
Tổng: 75
MSMH 604009
TN: 30
Số tiết
LT: 45
TH:
BTL/TL:
Môn ĐA, TT, LV
Với các môn Đồ án, Thực tập ngoài trường, Thực tập tốt nghiệp, Luận
văn tốt nghiệp, …: ghi rõ cách thức tổ chức, ví dụ:
- Đồ án: làm việc với GV theo lịch
- TTNT: thực tập tại các công ty, doanh nghiệp trong 4 tuần
Tỉ lệ đánh giá các môn này là 100% cho phần thi
Tỉ lệ đánh giá
BT:
TN: 30%
KT:
BTL/TL:
Thi: 70%
Hình thức đánh giá
- Giữa kỳ: Điểm thí nghiệm, 30%
- Thi: Trắc nghiệm, 90 phút
Môn tiên quyết
Môn học trước
Môn song hành
Hóa đại cương
604001
CTĐT ngành
KT Hóa học, KH vật liệu
Trình độ đào tạo
Đại học
Cấp độ môn học
2
Ghi chú khác
1. Mục tiêu của môn học
Môn học này trang bị cho sinh viên kiến thức để hiểu hóa học vô cơ một cách hệ thống trên cơ sở
các kiến thức hóa học đại cương mà sinh viên đã được học phần lớn trong môn Hóa Đại cương và
một phần trong môn Hóa vô cơ.
Aims:
This subject gives the knowledge to students to understand Inorganic Chemistry systematically
base on the knowledge of General Chemistry that students have been studied in General Chemistry
and Inorganic Chemistry.
2. Nội dung tóm tắt môn học
Chương 1. Mối liên hệ giữa kiểu liên kết, trạng thái tập hợp và tính chất vật lí của các chất vô
cơ
1/8
Trình bày mối quan hệ giữa kiểu liên kết, cấu tạo lớp vỏ electron nguyên tử trung tâm
của phân tử, bản chất phối tử với trạng thái tồn tại của chất vô cơ ở nhiệt độ thường.
Mối quan hệ giữa bản chất liên kết và kiểu mạng tính thể. Các kiểu cấu trúc tinh thể
chủ yếu của các chất vô cơ. Xét mối quan hệ giữa liên kết, trạng thái tồn tại và tính
chất vật lý của chất vô cơ.
Chương 2. Tính acid - base
Các thuyết acid-base Brosted-Lawrry, Lewis, Usanovich và các lĩnh vực sử dụng
chúng. Các tiêu chuẩn đánh giá độ mạnh tính acid-base. Các điều kiện ảnh hưởng đến
độ mạnh tính acid-base của các chất.
Chương 3. Tính oxy hóa – khử
Đánh giá độ mạnh tính oxy hóa – khử của các chất. Mối quan hệ giữa cấu tạo và
tính oxy hóa – khử. Ảnh hưởng của môi trường đến tính oxy hóa – khử. Đánh giá khả
năng phản ứng oxy hóa – khử trong dung dịch nước và ở nhiệt độ cao.
Chương 4. Phân lọai các chất vô cơ
Các khái niệm đơn chất, hợp chất bậc hai, hợp chất bậc 3, dung dịch rắn, hỗn hợp
eutecti. Danh pháp hợp chất vô cơ.
Chương 5. Nguyên tố không chuyển tiếp
Quy luật biến đổi các tính chất vật lý, tính acid-base và tính oxy hóa-khử của đơn
chất và một số hợp chất quan trọng. Minh họa bằng các phân nhóm VIIA, VIA, VA,
IVA và IIIA.
Chương 6. Nguyên tố chuyển tiếp
Các đặc điểm khác nhau giữa nguyên tố chuyển tiếp và nguyên tố không chuyển
tiếp. Quy luật biến đổi các tính chất vật lý, tính acid-base, tính oxy hóa-khử của đơn
chất và một số hợp chất quan trọng. Các thuyết về hợp chất phối trí (thuyết cộng hóa
trị, thuyết trường tinh thể, thuyết orbital phân tử). Minh họa bằng các phân nhóm VIB,
VIIB, VIIIB, IB và IIB.
Course outline:
Chapter 1 : The relationships of bonding type, set state and physical properties of Inorganic
Compounds
This chapter shows the relationships of bonding type, electron shell structure of the center
atom in a molecule, the essence of coordinator to existing state of an inorganic compound at normal
temperature. The relationship between bonding essence and crystal structure type. Main crystal
structures of Inorganic compounds. This chapter also investigate the relationship of bonding,
existing state and physical properties of Inorganic compounds.
Chapter 2: Acid – Base
The Acid – Base theories of Bronsted-Lowry, Lewis, Usanovic and their application fields.
The strength standards to evaluate acids-bases. The conditions affect on acids-bases strength of
compounds.
Chapter 3: Oxidation – Reduction
To evaluate the oxidation – reduction strength of compounds. The relationship between
structure and Redox properties. The effect of environment on redox properties. To evaluate the
ability of redox reactions in water solution and high temperature.
Chapter 4: Inorganic Compounds classification
The concepts of elements, second order compounds, third order compounds, solid solutions,
eutecti mixtrures. Inorganic Compound nomenclature.
2/8
Chapter 5: Non-transition Elements
Changing rules on physical properties, acid-base properties and oxidation-reduction
properties of elemnts and some important compounds. To illustrate by VIIA, VIA, VA, IVA, and
IIIA sub-groups.
Chapter 6: Transition Elements
The differences of transition and non-transition elements. Changing rules on physical
properties, acid-base properties and oxidation-reduction properties of elemnts and some important
compounds. Coordination Compounds Theories (Co-valence bond theory, Crystal Field theory,
Molecule orbital theory). To illustrate by VIB, VIIB, VIIIB, IB and IIB sub-groups.
3. Tài liệu học tập
[1] Nguyễn Đình Soa. Hóa Vô cơ, NXB. Đại học quốc gia tp. Hồ Chí Minh, 2003
[2] N. Akmetov. General and Inoganic Chemistry, Mir publishers, Moscow, 1983
[3] Nguyễn Đình Soa. Hóa Đại cương, NXB. Đại học quốc gia tp. Hồ Chí Minh, 2002
[4] Nguyễn Thị Tố Nga. Hóa Vô cơ, Tập 1&2, NXB. Đại học quốc gia tp. Hồ Chí Minh, 2000
[5] Hoàng Nhâm. Hóa Vô cơ, 3 tập, NXB. Bộ giáo dục, 2001
[6] Bộ Môn KT Hóa vô cơ, Bài giảng Hóa Vô cơ.
4. Hiểu biết, kỹ năng, thái độ cần đạt được sau khi học môn học
Người học nắm bắt và phân tích kiến thức hóa vô cơ một cách có quy luật. Hiểu được mối quan
hệ giữa bản chất liên kết hóa học và các dạng cấu trúc tính thể với các tính chất vật lý quan
trọng nhất của các chất vô cơ. Vận dụng các hiểu biết về acid-base và tính oxy hóa-khử để nhận
biết độ mạnh tính acid-base và tính oxy hóa-khử của các chất và sử dụng các điều kiện môi
trường để thay đổi độ mạnh này, từ đây điều khiển các quá trình hóa học. Nắm được những tính
chất vật lý và hóa học đặc trưng của một số đơn chất và một số hợp chất quan trọng. Biết được
các loại hợp chất vô cơ và cách đọc tên chúng.
STT
Chuẩn đầu ra môn học
CDIO
1.1
L.O.1
Nắm bắt và phân tích kiến thức Hóa vô cơ một cách hệ thống và có quy
luật dựa trên bảng Hệ thống tuần hoàn.
L.O.1.1 – Định luật tuần hoàn tính chất các nguyên tố hóa học.
L.O.1.2 – Các tính chất của các hợp chất vô cơ
1.1.6
1.1.6
L.O.2
L.O.3
Hiểu được mối quan hệ giữa bản chất liên kết hóa học và các dạng cấu trúc
tính thể với các tính chất vật lý quan trọng nhất của các chất vô cơ
L.O.2.1 – Các hệ tinh thể trong hợp chất vô cơ, phân loại và tính chất.
L.O.2.2 – Liên hệ giữa trạng thái tập hợp và tính chất của hợp chất vô cơ
Các thuyết acid-base, vận dụng các hiểu biết về acid-base để nhận biết độ
mạnh tính acid-base và khả năng phản ứng
1.1, 1.2
1.1.6, 2.4.4
1.2.11
1.1, 2.4
L.O.3.1 – Hiểu các ý thuyết acid - base
L.O.3.2 – Vận dụng các thuyết acid-base để xét cường độ và khả năng
phản ứng.
1.1.6,
2.4.4
L.O.4
Các quy luật, định luật và tính oxy hóa-khử của các chất và khảo sát các
điều kiện ảnh hưởng đến tính oxy hóa – khử.
1.1, 2.4
1.1.6
L.O.4.1 – Các quy luật, định luật, giản đồ Latimer. Frost về tính oxy hóa
khử của các hợp chất.
3/8
L.O.4.2 – Phương trình Nernst và các yếu tố ảnh hưởng đến tính oxy hóa –
khử.
L.O.5
L.O.6
Hiểu các thuyết cấu tạo phức chất, từ đó vận dụng giải thích các hợp chất 1.1.6, 2.4.4
phức và khả năng phản ứng.
L.O.5.1 – Nắm vững các lý thuyết tạo phức.
L.O.5.2 – Khảo sát các phản ứng tạo phức, các yếu tố ảnh hưởng độ bền
phức chất.
1.1.6
Biết được các loại hợp chất vô cơ và cách đọc tên chúng. Dự vào hệ thống
kiến thức, đọc hiểu các phân nhóm trong hệ thống tuần hoàn: dạng hợp
chất, khả năng phản ứng, ứng dụng, điều chế…
1.1
L.O.6.1 – Nắm được hệ thống danh pháp trong Hóa Vô cơ.
L.O.6.2 – Hiểu các tính chất và khả năng phản ứng, điều chế các hợp chất
của các nguyên tố chính trong hệ thống tuần hoàn.
1.1.6
No.
Learning Outcomes
CDIO
1.1
L.O.1
Understand and analyse of basic knowledge in Inorganic chemistry
systematically base on Periodic table.
L.O.1.1 – Periodic Law of Chemical Elements.
L.O.1.2 – Properties of Inorganic Compounds.
1.1.6
1.1.6
L.O.2
Understanding well of relationship between chemical bonding and
crystalline structure to study important physico properties of Inorganic
Compounds.
1.1, 1.2
L.O.2.1 – Inorgnic Crystalline systems- classification and properties.
L.O.2.2 – Relationship between structure and properties of ionorganic
compounds.
1.1.6, 2.4.4
1.2.11
L.O.3
L.O.4
Acid-base theories, strength of acids- bases and their reaction abilitty.
L.O.3.1 – Understanding well of acid-base theories.
L.O.3.2 – Apply these theories to study acid-base reactions.
Laws and principles in redox properties and study effect conditions to
redox reaction.
1.1, 2.4
1.1.6,
2.4.4
1.1, 2.4
L.O.4.1 – Laws, principles, Latimer and Frost Diagram about redox
properties of inorganic compounds.
1.1.6
L.O.4.2 – Nernst equation and effect parameters on redox properties.
L.O.5
L.O.6
Complex compounds and theories, apply these theories to explain structure 1.1.6, 2.4.4
of comlexion copounds and their reactions.
L.O.5.1 – Understandig well f complex compound theories.
L.O.5.2 – Study complex reactions and effect parameters.
1.1.6
Understand the nomenclature of Inofganic compounds. Biết được các loại
hợp chất vô cơ và cách đọc tên chúng. Read and understand every groups
in periodic tabe: compounds, reactions, applications, products…
L.O.6.1 – Uderstand the Inorganic nomenclature.
1.1
1.1.6
L.O.6.2 – Understand properties and reactions as well producing of
important elements in periodic table and their compounds
5. Hướng dẫn cách học - chi tiết cách đánh giá môn học
4/8
Tài liệu được đưa lên BKEL và SV có thể trao đổi trực tiếp với bạn bè và giảng viên trên diễn đàn
của môn học. Sinh viên tải bài giảng về, in ra và mang theo khi lên lớp học. Điểm tổng kết môn học
được đánh giá như sau:
• Thí nghiệm: 30%, và xem như điểm giữa kỳ.
• Thi: trắc nghiệm, gồm Lý thuyết và trắc nghiệm thực hành 70% .
Điều kiện dự thi: Phải đáp ứng đầy đủ phần thi môn thí nghiệm, SV bị điểm cấm thi môn thí
nghiệm sẽ bị cấm tthi cuối kỳ.
6. Dự kiến danh sách Cán bộ tham gia giảng dạy
PGS. TS. Huỳnh Kỳ Phương Hạ
ThS-GVC Nguyễn Thị Bạch Tuyết
ThS-GV CTrần Minh Hương
ThS-GV Nguyễn Trương Xuân Minh
KS-GV Ngô Văn Cờ
K.KTHH
K.KTHH
K.KTHH
K.KTHH
K.KTHH
P. Đào tạo
K. KTHH
K.KTHH
K.KTHH
TS-GVC Lê Thanh Hưng
TS. GV. Nguyễn Tuấn Anh
ThS. Trần Thị Thanh Thúy
KS. Võ Nguyễn Lam Uyên
7. Nội dung chi tiết
Lý thuyết:
Tuần
1,2
Nội dung
Tài liệu
Ghi chú
Hiểu
Nắm vững
Chương 1. Mối liên hệ giữa kiểu liên kết, trạng thái tập [2,3,4,6]
hợp và tính chất vật lí của các chất vô cơ
1.1 Các kiểu liên kết (tự ôn tập)
1.2 Điều kiện polimer hóa từ các đơn phân tử (giảng)
1.3 Các loại liên kết hóa học trong tinh thể (hướng dẫn)
1.4 Các loại cấu trúc tinh thể chủ yếu của các chất vô cơ
(giảng)
1.5 Mối quan hệ giữa đặc điểm liên kết, trạng thái tập hợp và
tính chất vật lý (hướng dẫn)
Số giờ tự học: 8 tiết
3,4
Chương 2. Tính acid – base
2.1 Phân lọai các phản ứng không thay đổi số oxy hóa (hướng
dẫn)
[ 3,4,5,6]
Vận dụng
Tổng hợp
2.2 Thuyết acid – base Brönsted –Lowry (giảng)
2.3 Thuyết acid – base Lewis (giảng)
2.4 Thuyết acid – base Usanovich (hướng dẫn)
2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến độ mạnh tính acid-base (giảng)
2.6 Phản ứng acid – base (hướng dẫn)
2.7 Tiêu chuẩn đánh giá về độ bền nhiệt của các hợp chất vô
cơ (hướng dẫn)
Số giờ tự học: 8 tiết
5,6
Chương 3. Tính oxy hóa – khử
[3,4,5,6]
Vận dụng
Tổng hợp
3.1 Phân loại các phản ứng oxy hóa – khử
3.2 Quy luật độ bền của các số oxy hóa của các nguyên tố
trong bảng hệ thống tuần hòan (hướng dẫn)
3.3 Mối quan hệ giữa cấu tạo và tính chất xy hóa – khử của
các chất (giảng)
5/8
Tuần
Nội dung
3.4 ảnh hưởng của môi trường đến tính ox hóa – khử của các
chất (giảng)
Tài liệu
Ghi chú
3.5 Phản ứng oxy hóa - khử trong dung dich nước (giảng)
3.6 Phản ứng oxy hóa - khử ở nhiệt độ cao (hướng dẫn)
Số giờ tự học: 8 tiết
7,8
Chương 4. Phân lọai các chất vô cơ
[2,3,6]
Hiểu
4.1 Đơn chất (tự học)
Nắm vững
4.2 Hợp chất bậc hai (hướng dẫn)
4.3 Hợp chất bậc ba (hướng dẫn)
4.4 Dung dịch rắn (hướng dẫn)
4.5 Hỗn hợp eutecti (hướng dẫn)
4.6 Danh pháp hợp chất vô cơ (giảng)
Số giờ tự học: 8 tiết
Chương 5. Hóa học nguyên tố không chuyển tiếp (hướng [1,2,5,6]
9-11 dẫn)
5.1 Phân nhóm halogen
Hiểu
Nắm vững
5.2 phân nhóm VIA
5.3 Phân nhóm VA
5.4 Phân nhóm IVA
5.4 Phân nhóm IIIA
Số giờ tự học: 12 tiết
12-15 Chương 6. Hóa học nguyên tố chuyển tiếp (hướng dẫn)
1.1 Nhận xét chung về nguyên tố không chuyển tiếp
1.2 Các thuyết về hợp chất phối trí
1.3 Phân nhóm VIB
[1,2,5,6]
Hiểu
Nắm vững
1.4 Phân nhóm VIIB
1.5 Phân nhóm sắt
1.6 Phân nhóm IB
1.7 Phân nhóm IIB
Số giờ tự học: 12 tiết
Thực hành: 6 tuần, làm 5 trong 12 bài sau đây, tuần cuối cùng là tuần thi.
Tuaàn Noäi dung Taøi lieäu
Ghi chuù
Thöïc
haønh
1
[1],[2]
Baøi 1: Kim loaïi kieàm(IA), Kieàm thoå (IIA)
1. Ñieàu cheá xoda theo phöông phaùp Sônvay
2. Maøu ngoïn löûa kim loaïi kieàm
3. Phaûn öùng kim loaïi kieàm vôùi nöôùc vaø dung dòch muoái
CuSO4
4. Maøu ngoïn löûa kim loaïi kieàm thoå
5. Phaûn öùng kim loaïi kieàm thoå vôùi nöôùc
6. Tính chaát cuûa Manhe hydroxyt vaø hydroxyt kim loaïi kieàm
thoå
7. Ñoä tan cuûa muoái kim loaïi kieàm thoå
8. Xaùc ñònh ñoä cöùng cuûa muoái
2
3
[1],[2]
[1],[2]
Thöïc
haønh
Baøi 2 : Nguyeân toá nhoùm IIIA
1. Hydroxyt nhoâm : ñieàu cheá vaø tính chaát cuûa hydroxty nhoâm
2. Phaûn öùng cuûa nhoâm vôùi axit vaø baz
3. Phaûn öùng cuûa nhoâm vôùi oxy vaø nöôùc
4. Nhaän bieát axit boric vaø muoái borat
Baøi 3: Cacbon – Silic
Thöïc
6/8
1. Ñieàu cheá than hoaït tính
haønh
2. Tính chaát cuûa than hoaït tính
a)Tính chaát haáp thuï
b)Tính chaát hoùa hoïc
3. Nhieät phaân muoái cacbonat
4. Muoái cuûa axit silixic
a) Ñieàu cheá Natri silicat
b) Thuûy phaân thuûy tinh
4
[1],[2]
Baøi 4: Nhoùm VA - Nitô vaø hôïp chaát
1. Ñieàu cheá khí nitô
2. Tính chaát cuûa axit nitric
3. Tính chaát cuûa dung dòch cöôøng thuûy
4. Tính chaát cuûa muoái nitrit
5. Ñieàu cheá amoniac
a) Ñieàu cheá amoniac
b) Caân baèng trong dung dòch amoniac
6. Nhieät phaân muoái amoniac
Baøi 5 : Hydro - Oxy - Löu Huyønh
1. Ñieàu cheá khí H2
5
2. Tính chaát cuûa Hydro
3. Ñieàu cheá khí oxy
4. Tính chaát cuûa oxy
5. Tính chaát cuûa H2O2
6. Tính chaát cuûa löu huyønh
7. Tính chaát cuûa muoái Tiosunfat
Baøi 6 : Nhoùm XIIA : Halogen
1. Ñieàu cheá khí clor, nöôùc clor vaø nöôùc Javen
2. Tính chaát cuûa clor
3. Hoaït tính cuûa nhoùm halogen
4. Tính oxy hoùa cuûa muoái KClO3
5. Ñieàu cheá khí HCl vaø axit clohydric
Baøi 7 : Nhoùm IB : Cu - Ag – Au
1. Ñieàu cheá CuSO4.5H2O
6
7
[1],[2]
Thöïc
haønh
2. Tính chaát cuûa Hydroxyt ñoàng (II)
3. Ñieàu cheá muoái ñoàng (I) clorua
4. Tính chaát cuûa Hydroxyt ñoàng (I)
5. Tính chaát cuûa muoái Iodua ñoàng vaø baïc
6. Tính chaát cuûa Hydroxyt ñoàng vaø baïc trong moâi tröôøng
Amoniac
7. Ñoä tan cuûa muoái Halogena baïc
8. Phaûn öùng traùng göông
8
[1],[2]
Baøi 8 : Nhoùm IIB : Zn - Cd – Hg
1. Phaûn öùng cuûa Zn vôùi H2SO4 vaø H2SO4CuSO4
2. Phaûn öùng cuûa Zn vôùi axit vaø baz
3. Tính chaát cuûa Hydroxyt keõm, Cadini vaø thuûy ngaân
4. Phaûn öùng cuûa muoái Zn2+, Cd2+, Hg2+ vôùi dung dòch NH4OH
5. Thuoác thöû Nesler
7/8
6. Tính chaát cuûa muoái Hg2+, Hg22
9
Baøi 9 : Nhoùm VIB : Crom
1. Ñieàu cheá vaø tính chaát cuûa oxyt crom (II)
2. Ñieàu cheá pheøn crom-kali sunfat
3. Tính chaát cuûa Cr3+
4. Tính oxy hoùa cuûa Cr6+
5. Caân baèng cromat - bicsmat
6. Ñieàu cheá vaø tính chaát cuûa muoái cromat daïng ít tan
10
11
[1],[2]
Thöïc
haønh
Baøi 10 : Nhoùm VIIB : mangan
1. Ñieàu cheá KMnO4
2. Tính chaát cuûa Mn2+
Baøi 11 : Kim loaïi chuyeån tieáp nhoùm VIII : Fe - Co - Ni
1. Ñieàu cheá muoái Morh
2. Tính chaát caùc hôïp chaát Fe2+
3. Tính chaát caùc hôïp chaát Fe3+
4. Tính chaát caùc hôïp chaát Co2+ vaø M2+
5. Tính chaát cuûa muoái CoCl2.6H2O phaûn öùng Tsugaep cuûa
Niken
6. Phaûn öùng cuûa CoCl2 vaø NiCl2 trong moâi tröôøng axit HCl vaø
amoniac
12
[1],[2]
Thöïc
haønh
Baøi 12 : Ñieàu cheá pheøn nhoâm – amoniac sunfat
1. Ñieàu cheá dung dòch sunfat nhoâm töø quaëng boxit
2. Ñieàu cheá pheøn nhoâm - Amoniac sunfat
3. Tính chaát cuûa pheøn nhoâm - Amoniac trong nöôùc
8. Thông tin liên hệ
Bộ môn/Khoa phụ trách KT Hóa Vô cơ/KT Hóa học
Văn phòng
Điện thoại
112 B2
5689
Giảng viên phụ trách
Email
PGS.TS. Huỳnh Kỳ Phương Hạ
Tp. Hồ Chí Minh, ngày 28 tháng 5 năm 2014
TRƯỞNG KHOA
CHỦ NHIỆM BỘ MÔN
CB PHỤ TRÁCH LẬP ĐỀ CƯƠNG
PGS.TS. Huỳnh Kỳ Phương Hạ
PGS.TS. Huỳnh Kỳ Phương Hạ
8/8
8 trang
19200
Free
Bạn đang xem tài liệu "Đề cương Hóa vô cơ", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên
File đính kèm:
- de_cuong_hoa_vo_co.doc
