Đề kiểm tra 90 phút môn Ngữ văn Lớp 12 - Bài số 5 - Năm học 2016-2017

SỞ GD-ĐT NINH THUẬN

TRƯỜNG THPT BÁC ÁI

ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT (BÀI VIẾT SỐ 5) - LỚP 12

NĂM HỌC: 2016 – 2017

Môn: Ngữ văn – Chương trình chuẩn

Thời gian làm bài: 90 phút

(Không kể thời gian phát đề)

I. MỤC TIÊU ĐỀ KIỂM TRA:

- Kiểm tra mức độ chuẩn kiến thức, kĩ năng được qui định trong chương trình môn

Ngữ văn lớp 12, sau khi học sinh kết thúc tuần 20. Nội dung bài viết số 5: Làm văn

nghị luận về văn học.

- Mục đích đánh giá năng lực đọc - hiểu và tạo lập văn bản nghị luận văn học về

tác phẩm văn xuôi.

- Hình thức kiểm tra tự luận.

- Cụ thể:

+ Ôn lại các kiến thức và kĩ năng cơ bản về đọc hiểu văn bản và kiến thức về văn

bản Người lái đò sông Đà, Ai đã đặt tên cho dòng sông?, Vợ chồng A Phủ.

+ Ôn lại kĩ năng nghị luận về một tư tưởng, một ý kiến bàn về văn học và vận dụng

thao tác. Chú ý các thao tác lập luận: phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận, chứng

minh. Xây dựng được luận điểm, luận cứ và dẫn chứng xác thực. Chú ý tính liên kết

trong bài viết.

+ Xem lại những bài làm văn trước để tránh lỗi diễn đạt, lập luận còn vướng mắc.

Chú ý ưu điểm, nhược điểm để rút kinh nghiệm.

II. Hình thức đề kiểm tra

Hình thức tự luận

III. Thiết lập ma trận

Mức độ Nhận biết

Chủ đề

Thông hiểu

Vận dụng

Cộng

Vận dụng thấp Vận dụng cao

1. Đọc

Biết

được Thấy

được

hiểu văn phong cách trách nhiệm

học

ngôn ngữ, ý bản thân đối

khái quát, với đất nước

phương thức

biểu đạt tạo

nên văn bản

2. Tiếng

Việt

3. Làm

văn

Vận dụng kiến Vận dụng kiến

thức, kĩ năng thức, kĩ năng

nghị luận để viết nghị luận về

cảm nhận riêng, một ý kiến

thể hiện tình yêu bàn về văn

quê hương, đất học để làm rõ

nước

giá trị nội

dung và nghệ

thuật

Số câu

Số câu : 1

Số câu

Số điểm Số điểm : 3,0 Số điểm

Số điểm:3,0

Tỉ lệ : 30%

Số câu: 1

Số điểm:4,0

Tỉ lệ : 40%

Số câu: 1

Tỉ lệ

Tỉ lệ : 30 % Tỉ lệ

Số câu: 3 Số câu: 1

TC

Số câu:6

Số điểm:

10

Số câu: Số điểm: 2,0 Số điểm: 1,0 Số điểm: 2,0

1

Số điểm: 5,0

Số

Tỉ lệ:

điểm: 10

Tỉ lệ:

100%

IV. BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA:

SỞ GD-ĐT NINH THUẬN

TRƯỜNG THPT BÁC ÁI

ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT (BÀI VIẾT SỐ 5) - LỚP 12

NĂM HỌC: 2016 – 2017

Môn: Ngữ văn – Chương trình chuẩn

Thời gian làm bài: 90 phút

(Không kể thời gian phát đề)

Đề: (Đề gồm có 01 trang)

Phần I: Đọc – hiểu văn học (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi nêu ở dưới.

Huyền bí và mênh mông đủ làm choáng ngợp, vẻ đẹp của Sơn Đoòng được báo

chí quốc tế cho rằng xứng đáng với số tiền mà du khách đã bỏ ra khi khám phá nơi

đây. Hang Sơn Đoòng dài khoảng 9km, có rừng rậm nhiệt đới và dòng sông. Không

gian bên trong hang có thể chứa được... một tòa nhà 40 tầng.

Nhưng điều quan trọng mà nhiều người chưa biết đến là việc hình thành hang

động Sơn Đoòng không phải theo cách truyền thống - đá vôi bị hoà tan bởi nước mưa,

lâu dần theo thời gian hàng triệu năm, nước bào mòn các hoà tan thành hang động vĩ

đại. Với "siêu hang động" Sơn Đoòng, câu chuyện ở một hướng khác.

Sơn Đoòng nằm trên một đường đứt gãy hướng Bắc - Nam, chính trục đứt gãy

này tạo điều kiện cho hang động lớn nhất thế giới này hình thành một cách mạnh mẽ

qua dòng chảy không gì cản được của dòng nước lũ và bào mòn thành hang động

tuyệt vời mà các nhà khoa học gọi là “Một vũ trụ bị bỏ quên nằm ẩn mình trong một

hệ sinh thái độc đáo. Điều này không được tìm thấy ở bất kỳ nơi nào khác trên hành

tinh này”.

(Theo dulich.dantri.com.vn ngày 17/05/2015).

Câu 1. Đoạn văn trên được viết theo phong cách ngôn ngữ nào? (0,5 điểm).

Câu 2. Hãy ghi lại câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích trên. (1,0 điểm).

Câu 3. Xác định phương thức biểu đạt chủ yếu được sử dụng trong đoạn trích. (0,5

điểm).

Câu 4. Từ nội dung của đoạn trích trên, anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn bày tỏ

cảm xúc và suy nghĩ về trách nhiệm của bản thân đối với các danh thắng thiên nhiên

của đất nước. (1,0 điểm).

Phần II: Làm văn (7,0 điểm)

Câu 1: 2,0 điểm

Viết cảm nhận trong khoảng 200 từ trình bày những điều ấn tượng nhất của anh

(chị) về dòng sông quê hương (danh lam thắng cảnh ở quê nhà).

Câu 2: 5,0 điểm

Anh (chị) hãy phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị trong truyện ngắn

Vợ chồng A Phủ của nhà văn Tô Hoài thể hiện trong cảnh ngộ từ khi cô bị bắt làm con

dâu gạt nợ cho nhà thống lí Pá Tra đến khi trốn khỏi Hồng Ngài đến Phiềng Sa.

---------Hết---------

SỞ GD-ĐT NINH THUẬN

TRƯỜNG THPT BÁC ÁI

ĐỀ KIỂM TRA 1 TIẾT (BÀI VIẾT SỐ 5) - LỚP 12

NĂM HỌC: 2016 – 2017

Môn: Ngữ văn – Chương trình chuẩn

ĐÁP ÁN, HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM

(Đáp án có 03 trang)

Câu

Hướng dẫn chấm và đáp án

Biểu

điểm

Phần I. Đọc

Phong cách ngôn ngữ báo chí; phong cách ngôn ngữ khoa học;

hiểu(3,0điểm) phong cách ngôn ngữ báo chí kết hợp phong cách ngôn ngữ 0,5

khoa học.

Câu 1

Câu 2

Câu văn nêu khái quát chủ đề của đoạn trích là: “Huyền bí và 1,0

mênh mông đủ làm choáng ngợp, vẻ đẹp của Sơn Đoòng được

báo chí quốc tế cho rằng xứng đáng với số tiền mà du khách đã

bỏ ra khi khám phá nơi đây.”

Câu 3

Câu 4

Phương thức biểu đạt chủ yếu: thuyết minh.

0,5

HS có thể có những cảm xúc và suy nghĩ khác nhau, nhưng cần 1,0

nêu bật được: Cảm xúc yêu mến, tự hào trước vẻ đẹp của hang

Sơn Đoòng cũng như những danh thắng thiên nhiên khác có

trên đất nước. Từ đó, nhận thức sâu sắc về trách nhiệm của

mình trong việc giữ gìn và phát huy những vẻ đẹp đó; đồng

thời, phải có những hành động thiết thực để bảo tồn cũng như

quảng bá các di sản thiên nhiên của đất nước.

Phần

Làm văn

II. * Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về

dạng bài nghị luận xã hội để tạo lập văn bản. Bài viết phải có 2,0

bố cục đầy đủ, rõ ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy,

bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ

pháp.

Câu 1

* Yêu cầu cụ thể:

a) Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận:

0,25

Trình bày đầy đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết luận. Phần

Mở bài biết dẫn dắt hợp lí và nêu được vấn đề; phần Thân bài

biết tổ chức thành nhiều đoạn văn liên kết chặt chẽ với nhau

cùng làm sáng tỏ vấn đề; phần Kết bài khái quát được vấn đề

và thể hiện được nhận thức của cá nhân.

0,25

1,0

b) Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: vai trò của việc tự nhận

thức đối với cuộc sống của cá nhân và của cả dân tộc, đặc biệt

là trong thời hiện đại.

c) Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp;

các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có sự liên

kết chặt chẽ; sử dụng tốt các thao tác lập luận để triển khai

các luận điểm; biết kết hợp giữa nêu lí lẽ và đưa dẫn chứng.

0,25

d) Sáng tạo:

Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (viết câu, sử dụng

từ ngữ, hình ảnh và các yếu tố biểu cảm,…); thể hiện được

quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc nhưng không trái với

chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

e) Chính tả, dùng từ, đặt câu:

Không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.

Câu 2

* Kỹ năng: Học sinh biết cách làm bài văn nghị luận về tác 5,0

phẩm văn học, không sa vào kể lể, phân tích chung chung.

- Vận dụng linh hoạt các thao tác Nghị luận (giải thích, chứng

minh, bình luận, phân tích....)

- Lập luận chặt chẽ, thuyết phục.

- Đưa ra được dẫn chứng và biết phân tích dẫn chứng phù hợp

với yêu cầu đề bài.

- Bài viết có cảm xúc; cách hành văn tốt, không mắc lỗi.

* Kiến thức: Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng

lý lẽ và dẫn chứng phải hợp lý. Cần làm rõ các ý chính sau:

- Giới thiệu vấn đề: Hình tượng nhân vật Mị với sức sống tiềm 0,5

tàng, mãnh liệt.

- Giải thích sơ lược:

0,5

+ Sức sống tiềm tàng là năng lực, sức mạnh tinh thần ẩn chứa ở

mỗi cá nhân.

+ Trong một điều kiện, hoàn cảnh nào đó, sức sống tiềm tàng

sẽ bừng thức và đưa con người thoát khỏi mọi sự kìm giữ, vây

hãm.

- Vài nét sơ lược về nhân vật Mị:

+ Xinh đẹp, hiền thảo, chịu khó, luôn mang trong mình khát

vọng hạnh phúc.

0,5

2,0

+ Sớm phải chịu cảnh làm dâu gạt nợ.

- Biểu hiện của sức sống tiềm tàng trong nhân vật Mị:

+ Về làm dâu nhà thống lí, Mị đã từng muốn chết mà không thể

chết vì món nợ của cha mẹ vẫn còn. Nhưng khi cha Mị chết đi,

cô lại không nghĩ đến cái chết. Tâm hồn Mị đã bị tê liệt.

+ Mị lặng lẽ cam chịu kiếp sống nô lệ, không hề có ý định phản

kháng.

+ Sức sống tiềm tàng của Mị ở những thời khắc:

. Khi bị bắt cóc về làm dâu, trốn về trên tay nắm lá ngón.

. Trong đêm tình mùa xuân.

. Trong đêm Mị quyết định cắt dây trói cứu A Phủ.

- Nguyên nhân dẫn đến sự bùng phát sức sống tiềm tàng ở Mị:

+ Tiền đề của sức sống tiềm tàng mãnh liệt chính là những

phẩm chất cao đẹp trong tâm hồn Mị.

0,5

+ Những dồn nén, uất ức từ kiếp sống làm dâu gạt nợ là nguyên

nhân chính yếu. Ngoại cảnh chỉ là chất xúc tác.

- Giá trị biểu hiện của sức sống tiềm tàng trong Mị:

+ Khẳng định tình yêu cuộc sống, niềm khát khao hạnh phúc ở

Mị.

+ Sức sống mãnh liệt của những người phụ nữ dân tộc HMông,

những người nông dân miền núi.

+ Niềm tin vào sức mạnh người phụ nữ, sức sống bất khả

kháng ở con người, tinh thần nhân văn cao cả và tấm lòng nhân

đạo sâu sắc của Tô Hoài.

0,5

- Khẳng định lại sức sống tiềm tàng trong nhân vật Mị.

* Lưu ý: Chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đạt cả yêu cầu về

kiến thức lẫn kĩ năng.

------Hết-----

Đề kiểm tra 90 phút môn Ngữ văn Lớp 12 - Bài số 5 - Năm học 2016-2017 - Trường THPT Bác Ái (Có đáp án)