Bài giảng Kỹ thuật lập trình - Chương 2: Cấu trúc và thành phần của chương trình C/C++

Chương 2

Cꢀu trúc và thành phꢁn

cꢂa chương trình C/C++

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

1

Nội dung

 Tìm hiểu một chương trì nh C/C++ đơn giản

 Xuất dữ liệu ra màn hì nh

 Đọc dữ liệu từ bàn phí m

 Các xử lý đơn giản

 Phong cách lập trì nh

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

2

Chương trình C đơn giꢀn

/* This is a simple program.

Ex1: Print out "Hello world…"

*/

#include <stdio.h>

#include <stdlib.h>

void main() {

printf ("Hello world ...\n");

// system("pause") is defined in <stdlib.h>

system("pause");

}

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

3

Chỉ thị #include

 Khai báo thư viện sẽ được sử dụng bằng chỉ thị #include:



Trong chương trình có sử dụng hai hàm printf và system.

Hàm printf được khai báo trong thư viện stdio

 #include <stdio.h>



Hàm system được khai báo trong thư viện stdlib

 #include <stdlib.h>

#include <stdio.h>

#include <stdlib.h>

void main(){

printf("Hello world...\n");

system("pause");

}

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

4

Hàm main()



Mꢀi chương trình C đều phải có một hàm main()

Chú ý: chữ main viết toàn chữ thường



Chương trình sẽ bꢁt đꢂu chꢃy từ hàm này.

Từ đi trước chữ main xác định kiểu kết quả trả về

void : hàm main không trả kết quả gì về cả

void main()

{

Dấu “{“ đánh dấu bꢁt đꢂu phꢂn thân hàm main

// Thâ n hàm

Dấu “}“ đánh dấu điểm kết thúc phꢂn thân hàm main

}

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

5

Chú thích

 Chú thí ch được chè n vào nhằm giải thí ch, ghi chú, đánh

dấu, làm tài liệu cho phꢂn tử trong chương trình C

 Hai dꢃng chú thí ch:



Chú thí ch trên nhiều dò ng:

/* chú thí ch

……

*/



Chú thí ch trên một dꢄng:

printf ("Hello"); // từ đây đến cuối dꢄng là chú thích

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

6

Thư viện stdio

 Thư viện nhập xuất chuẩn trong C là stdio (Standard

Input/Output)

Do đó ta thường khai báo thư viện này ở đꢂu chương trình

#include <stdio.h>

 Thư viện này có cung cấp hai hàm nhập và xuất dữ liệu có

định dꢃng:



printf(): hàm xuất có định dꢃng

scanf(): hàm nhập có định dꢃng



Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

7

Lệnh printf

 Cú phá p:

printf("<chuꢀi định dꢃng>", <danh sách tham số>);

trong chuꢀi định dꢃng chứa chỉ thị định dꢃng có cấu trúc



% [flags] [width] [.precision] [length] specifier

specifier là đặc tả cho kiểu dữ liệu:

d,i

Số nguyên thập phâ n có dấu

f, g Số dấu chấm động

e

x

o

c

s

Số dấu chấm động (ký hiệu số mũ)

Số nguyên hệ 16

Số nguyên hệ 8

Ký tự đơn

Chuꢀi ký tự

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

8

Lệnh printf

Ví dụ:

printf("%d\n", 123);

printf("%5d\n", 123);

printf("%05d\n", 123);

printf("%f\n", 123.456);

printf("%10.2f\n", 123.456);

printf("%010.2f\n", 123.456);

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

9

Lệnh printf

printf("%c\n", 'A');

printf("%3c\n",'b');

printf("%03c\n", '#');

printf("%s\n","1234567890");

printf("%s\n","DHBK");

printf("%9s\n","DHBK");

printf("%09s\n","DHBK");

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

10

Một số ký tự điều khiển

Escape sequence

Escape

sequence

Escape

sequence

Meaning

\\

\'

\ character

' character

" character

? character

Alert or bell

Backspace

Form feed

\n

\r

Newline

Carriage return

\"

\?

\a

\b

\f

\t

Horizontal tab

\v

Vertical tab

\ooo

Octal number of one to three digits

Hexadecimal number of one or

more digits

\xhh . . .

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

11

Ví dụ:

#include <stdio.h>

#include <conio.h>

void main() {

int a=4, b=5;

printf("Ket qua: %d + %d = %d \n",a, b, a+b);

getch();

}

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

12

Xuất dữ liệu trong C++

#include <iostream>

void main() {

std::cout << "This is a simple C++ program!" << std::endl;

system("pause");

}

_______________________________________

#include <iostream>

using namespace std;

void main() {

cout << "This is a simple C++ program!" << endl;

system("pause");

}

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

13 ¹³

Nhập dữ liệu trong C

 Nguyên tꢁc



Trong C, khi đọc dữ liệu từ bàn phí m, giá trị đọc được lưu

vào vùng nhớ có kiểu tương thí ch với kiểu ghi trong hàm đọc

Sinh viên tꢃm thời chấp nhận hai khá i niệm sau:

1. Vùng nhớ được đặt tên (cò n gọi là biến)

Ví dụ:

int x;

2. Cá ch lấy địa chỉ của vùng nhớ

Ví dụ:

&x

(sử dụng dấu & trước tên của vùng nhớ)

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

14

Hàm scanf()



Hàm scanf có trong thư viện stdio

Cú phá p:

scanf ("<chuꢀi đꢁnh dꢂng>" , <danh sꢃch đꢁa chꢄ biꢅn>)

Phꢂn liệt kê địa chỉ của các biến tương ứng

với những kiểu mong muốn

Phꢂn đặc tả những

kiểu mong muốn đọc

Dùng dấu phẩy (,) để phân cách nếu có

nhiều địa chỉ biến

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

15

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

Hàm scanf()

Cửa sổ ban đꢂu:

Ví dụ:

int x;

printf("Please enter x: ");

scanf("%d", &x);

printf("x = %d\n", x);

chương trình chờ người dùng

nhập vào một số nguyên

Cửa sổ sau khi nhập giá trị 123

và nhấn phím ENTER:

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

16

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

Nhập dữ liệu trong C++

#include <iostream>

using namespace std;

void main(){

int a;

cout << "Nhap a: ";

cin >> a;

cout << "a = " << a << endl;

system("pause");

}

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

17

Xử lý đơn giꢀn

Viết chương trình đọc hai số x và y là tọa độ trong không gian 2D.

Sau đó tính và in ra khoảng cách từ tâm hệ trục tọa độ đến điểm (x,y)

#include <iostream>

#include <math.h>

using namespace std;

void main(){

float x, y;

cout << "Please enter coordinates x and y: ";

cin >> x >> y;

cout <<"(x,y) = (" << x << "," << y << ")" <<endl;

cout <<"Distance to the origin = " << sqrt(x*x + y*y) << endl;

system("pause");

}

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

18

Phong cách lập trình

 Chương trì nh cũng như một bài văn trong ngô n ngữ tự

nhiên.

 Do đó, cꢂn được viết sao cho dễ đọc, dễ hiểu, và dễ phá t

hiện cá c sai só t.

 Trong cá c dự á n lớn, phong cá ch lập trì nh là rất quan trọng

nhằm



Dễ dàng phối hợp giữa cá c thành viên phá t triển

Dễ dàng phá t hiện sai só t

Dễ dàng bảo trì và nâ ng cấp

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

19

Phong cách lập trình

 Danh sá ch cá c chủ đề có thể xem chi tiết ở những trang sau

 Sinh viên cꢂn rè n luyện phong cá ch trong suốt quá trì nh

học, thô ng qua thực hành.

 Tất cả cá c bài nộp cho giảng viên xem phải tuâ n thủ hꢂu hết

cá c gợi ý.

 Xem thêm:

http://users.ece.cmu.edu/~eno/coding/CCodingStandard.html

http://www.cs.swarthmore.edu/~newhall/unixhelp/c_codestyle.html

Trần Quang

Kỹ thuật lập trình

Chương 02: Cấu trúc và thành phần chương trình C++

20

Bài giảng Kỹ thuật lập trình - Chương 2: Cấu trúc và thành phần của chương trình C/C++ - Trần Quang