Bài giảng Hóa học hữu cơ - Chương 6: Alkadiene - Phan Thanh Sơn Nam

Hóa Học Hữu Cơ  
TS Phan Thanh Sơn Nam  
Bộ môn Kỹ Thuật Hữu Cơ  
Khoa Kỹ Thuật Hóa Học  
Trường Đại Học Bách Khoa TP. HCM  
Điện thoại: 8647256 ext. 5681  
1
Chương 6: ALKADIENE  
I. Phân loại  
I.1. Hai nối đôi đứng liền nhau (allene)  
CH2=C=CH2 propadiene  
CH3-CH2=C=CH2 1,2-butadiene  
2
I.2. Hai nối đôi liên hợp  
Có cấu tạo đặc biệt Æ có tính chất hóa học quan  
trọng Æ chú trọng các hợp chất này  
CH2=CH-CH=CH2 1,3-butadiene  
CH2=C(CH3)-CH=CH2 2-methyl-1,3-butadiene  
(isoprene)  
I.3. Hai nối đôi xa nhau  
Tính chất giống như alkene  
CH2=CH-CH2-CH=CH2 1,4-pentadiene  
4
II. Các phương pháp điều chế  
II.1. Tách nước từ 1,3-butadiol  
• Đi từ acetylene  
HgSO4  
+ H2O  
CH3-CHO  
HC CH  
H2SO4  
δ−  
OH  
O
O
O
OH-  
H2/Ni  
+
δ+  
H3C C  
H2C C  
H
H3C C CH2 C  
H
H
H
H
OH  
Al2O3  
350 oC  
H3C C CH2 CH2OH  
H
CH2=CH-CH=CH2  
+ 2H2O  
5
II.2. Từ ethanol  
ZnO/Al2O3  
450-500 oC  
2 CH3-CH2-OH  
CH2=CH-CH=CH2  
II.3. Từ 1,4-butadiol  
H2/Ni  
HC CH  
HO-CH2-C  
Al2O3  
C-CH2-OH  
+ HCHO  
CH2-CH-OH  
HO-CH2-CH2  
CH2=CH-CH=CH2  
350 oC  
6
III. Tính chất hóa học  
Các điện tử π được giải tỏa đều trên toàn bộ phân tử  
Æ linh động  
• C1-C2: 1.38Å (C=C bình thường: 1.34Å)  
• C2-C3: 1.46Å (C-C bình thường: 1.54Å)  
Khi có mặt tác nhân khác, hệ liên hợp sẽ phân cực:  
-
+
CH2-CH-CH=CH2  
CH2=CH-CH=CH2  
+
-
CH2-CH=CH-CH2  
7
Æ khác alkene bình thường  
III.1. Phản ứng cộng halogen  
Thu được 2 sản phẩm cộng 1,2 & 1,4  
CH2=CH-CH-CH2  
Br Br  
CH2=CH-CH=CH2  
+ Br-Br  
CH2-CH=CH-CH2  
Br  
Br  
Cơ chế:  
+
δ+  
δ−  
+
CH2=CH-CH=CH2  
CH2=CH-CH-CH2  
+ Br-Br  
CH2-CH=CH-CH2  
Br  
Br  
Br-  
Br-  
CH2-CH=CH-CH2  
CH2=CH-CH-CH2  
Br Br  
Br  
Br  
8
III.2. Phản ứng cộng HX  
Tùy theo nhiệt độ mà thu được hổn hợp sản phẩm  
khác nhau  
CH2=CH-CH=CH2  
+ HBr  
-80 oC  
40 oC  
CH2=CH-CH-CH2  
Br H  
CH2=CH-CH-CH2  
Br H  
80%  
20%  
20%  
80%  
40 oC  
CH2-CH=CH-CH2  
CH2-CH=CH-CH2  
Br  
H
Br  
H
9
III.3. Phản ứng Diels-Alder  
Phản ứng cộng hợp & đóng vòng của1,3butadiene  
hay dẫn xuất của nó với các hydrocarbon không no  
khác (ái diene)  
H
O
H C  
O
H C  
C H  
C H  
C CH3  
+
to  
CH3  
C
H C  
H H  
H
10  
Các hợp chất ái diene phải mang nhóm thế hút  
điện tử, ethylene phản ứng rất chậm  
CH2=CH-CHO acrolein  
CH2=CH-CN acrylonitrile  
(CN2)C=C(CN)2 tetracyan ethylene  
C6H5-CH=CH-COOH cinnamic acid  
O
maleic anhydride  
O
O
O
benzoquinone  
11  
O
III.4. Phản ứng trùng hợp  
--CH2-CH=CH-CH2--  
n CH2=CH-CH=CH2  
n
Trùng hợp isoprene chứa 94% cis ~ cao su  
thiên nhiên  
--CH2-C=CH-CH2--  
CH3  
n CH2=C-CH=CH2  
CH3  
n
12  
pdf 12 trang Thùy Anh 19940 Free
Bạn đang xem tài liệu "Bài giảng Hóa học hữu cơ - Chương 6: Alkadiene - Phan Thanh Sơn Nam", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên

File đính kèm:

  • pdfbai_giang_hoa_hoc_huu_co_chuong_6_alkadiene_phan_thanh_son_n.pdf