Giáo trình nghề Kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính

Bài 5: QUẢN LÝ TÀI NGUYÊN DÙNG CHUNG

Mã bài: MĐSCMT21.05.

Giới thiệu:

Quản lý tài nguyên dùng chung là một trong những công việc tạo nên thành

công việc chia sẻ và phân quyền truy suất tài nguyên. Bài này sẽ cung cấp cho sinh

viên các kiến thức cần thiết để chia sẻ thư mục, máy in, quyền NTFS và những vấn đề

liên quan đến quyền. Được trình bày thành các mục chính được sắp xếp như sau:

- Quyền truy xuất tài nguyên

- Triển khai dịch vụ file – DFS

- Quyền quản lý File - NTFS

- Cài đặt và quản trị máy in mạng

Mục tiêu:

- Giải thích được việc chia sẻ và phân quyền truy xuất tài nguyên

- Trình bày được các quyền chia sẻ thư mục, máy in, quyền NTFS và những vấn

đề liên quan đến quyền

- Chia sẻ thư mục, phân quyền truy xuất cho User bởi công cụ đồ họa hay dòng

lệnh

- Triển khai dịch vụ chia sẻ tập tin DFS

- Triển khai máy in cục bộ, máy in mạng

- Xử lý các sự cố thông dụng về quyền và in ấn.

- Tính chính xác, đúng đắn khi ra những quyết định quản trị.

NỘI DUNG CHÍNH

1. Tổng quan về quyền truy xuất tài nguyên.

Mục tiêu

- Nắm được khái niệm quyền truy xuất: File (Shared, NTFS), Print, Services.

- Nắm được quản lý tài khoản (SID, ACE, DACL).

Khi người dùng truy xuất đến các tài nguyên hệ thống thì phải có một tài khoản

nhất định, mỗi tài khoản có một mức độ truy cập nhất định, còn gọi là Premission.

Permission là quyền hạn truy xuất tài nguyên của người dùng.

Permission đươc dùng để gán cho các đối tượng muốn bảo mật: File, Folder,

Printer.

Permission được áp dụng cho user và group hay Computer trên Activer Directory

hay Local on Computer.

83

1.1. Khái niệm quyền truy xuất: File (Shared, NTFS), Print, Services

Quyền truy xuất tài nguyên: người dùng muốn sử dụng tài nguyên hệ thống mạng:

PC, Foder, File, Printer phải có một tài khoản nhất định

Tài khoản còn gọi là username, được tạo ra và có một ID nhất định trên toàn hệ

thống

Khi người dùng truy xuất tài nguyên sẽ có xác thực của hệ thống.

Để xác thực quyền truy xuất tài nguyên của người dùng hệ thống dựa vào: SID,

DACL, ACL.

1.2. Quản lý tài khoản (SID, ACE, DACL)

- SID (Security Identifier): Số nhận dạng bảo mật. Thành phần nhận dạng không

trùng lặp được hệ thống tạo ra với tài khoản và dùng cho hệ thống nhận dạng.

- DACL: (Discretionary Access Control List): Danh sách điều khiển truy cập của

chủ sở hữu, chủ sở hữu đối tượng có quyền thay đổi nội dung danh sách này. Cho phép

hoặc không cho phép truy cập đối tượng.

- ACL: Một danh sách liên kết, chứa nhiều ACE là các phần tử. Mỗi ACE chứa

một một số bảo mật SID của người dùng hoặc nhóm người dùng, danh sách quy định

người dùng được phép hay không được phép truy cập đến đối tượng gọi là Access

Mask.

2. Quyền chia sẻ thư mục – Shared folder.

Mục tiêu.

- Biết được các chia sẻ quản trị, quyền thực hiện chia sẻ và các bước thực hiện

chia sẻ và các bước quảng bá thư mục chia sẻ Domain.

Các tài nguyên chia sẻ là các tài nguyên trên mạng mà các người dùng có

thể truy xuất và sử dụng thông qua mạng. Muốn chia sẻ một thư mục dùng chung

trên mạng, bạn phải logon vào hệ thống với vai trò người quản trị

(Administrators) hoặc là thành viên của nhóm Server Operators, tiếp theo

trong Explorer bạn nhầp phải chuột trên thư mục đó và chọn Properties, hộp

thoại Properties xuất hiện, chọn Tab Sharing.

84

2.1. Chia sẻ quản trị: Drive$, Admin$, Netlogon, Sysvol

Shared Folder được dùng để cung cấp cho người dùng mạng các truy nhập đến các

tài nguyên file. Khi một folder được chia sẻ, người dùng có thể kết nối đến folder qua

mạng và đạt được truy nhập đến file mà nó chứa. Tuy nhiên, để đạt được truy nhập

đến các files, người dùng cần phải có giấy phép (permission) để truy nhập đến Shared

folder đó.

a. Shared foder permission

Một shared folder có thể chứa các ứng dụng, dữ liệu hoặc dữ liệu cá nhân củan

gười dùng (home folder). Mỗi kiểu dữ liệu có thể đòi hỏi các giấy phép trên share

dfolder khác nhau. Shared folder permisson có đặc điểm chung sau: Shared folder

permisson áp dụng cho folder, chứ không cho file cụ thể. Từ đó bạn có thể áp dụng

Shared folder permisson chỉ cho toàn thể shared folder và không áp dụng đến các file

cụ thể hoặc các subfolders trong cùng shared folder đó, sharedfolder permission cung

cấp ít chi tiết hơn NTFS permission.Shared folder permission không hạn chế tuy nhập

đối với các người dùng màcó được truy nhập đến folder đó tại máy tính nơi folder

được lưu. Chúng áp dụng chỉcho các người dùng kết nối đến folder qua mạng.Shared

folder permission là cách thức duy nhất để bảo mật tài nguyên mạngtrên một FAT

volume. NTFS permission không có trên FAT volumeDefault shared folder permission

là Full Controll và nó được gán đến nhómEveryone khi bạn chia sẻ folder Để điều

khiển cách thức người dùng có được truy nhập đến một shared folder, bạn phải gán

shared folder permision. Mỗi shared folder permission cho phép ngườidùng thực

hiệnRead: Người dùng có thể xem folder name, filenames, file data và attributes;chạy

các file chương trình, và di chuyển đến các subfoder bên trong shared folder. Change:

Người dùng có thể tạo folders, thêm file vào foldes, thay đổi dữ liệutrong các files,

thêm dữ liệu vào file, thay đổi file attributes, xoá folder và files, thự chiện các hành

động cho phép bởi Read permission. Full Control: Người dùng có thể thay đổi file

permissions, lấy quyền sở hữu (take ownership) của các files, và thực hiện tất cả các

tác vụ cho phép bởi Change permission.

Bạn có thể cho phép hoặc huỷ bỏ shared folder permission đối với cá nhân

cụthể hoặc đối với cả nhóm.

85

b. Áp dụng Shared folder permission

Việc áp dụng shared permission đối với user account và group ảnh hưởng đến

truy nhập đối với một shared folder. Việc huỷ bỏ permission được ưu tiên (ghi đè) qua

các permission mà bạn cho phép. Nhiều Permission. Một người dùng có thể là thành

viên của nhiều nhóm, mỗi nhóm với các permission khác nhau mà cung cấp các mức

truy nhập khác nhau đến shared folder. Khi gán một permission đến một người dùng

cho một shared folder; đồng thời ngườidùng đó là thành viên của một nhóm và bạn gái

các permission khác đến nhóm này, permission tổng hợp có tác động đến người dùng

đó là tổ hợp user permission và group permission. Ví dụ, nếu người dùng có Read

permission và là thành viên của một nhóm có Change permission, permission có hiệu

quả của người dùng là change, mà bao hàm ReadDeny ghi đè các permission khác

Denied permission lấy ưu tiên (take precedence) qua bất kỳ permission nào mà bạn có

thể cho phép trái lại cho các user và group account. Nếu bạn huỷ bỏ bất kỳ shared

folder permission với một người dùng, người dùng sẽ không thể có permission đó,

thậm chí nếu bạn cho phép permission cho một nhóm mà người dùng đó là thành

viên. NTFS permission Shared folder permission là đủ để đạt được truy nhập đến các

file và folders trên một FAT volume nhưng không là giải pháp tốt nhất cho một NTFS

partition. Trên một FAT partition, người dùng có thể đạt được truy nhập đến một

shared folder trong đó họ có các permission, tương tự như đến tất cả nội dung của

folders. Khi người dùng có được truy nhập đến một shared folder trên NTFS partition,

bạn nên dùng quyền chia sẻ (share right) hoặc NTFS permission nhưng không nên cả

hai. NTFS permission là thích hợp khi permission có thể thiết lập trên cả hai file và

folder. Nếu quyền chia sẻ được cấu hình cho một folder và các NTFS permission được

cấu hình cho các folders hoặc file bên trong một folders, quyền hạn chế nhất sẽ trở

thành quyền có tác dụng với người dùng. Điều này tăng một cách đáng kể độ phức tạp

của việc giải quyết quyền truy nhập cho các tài nguyên mạng. Sao chép hoặc di

chuyển các shared folder Khi bạn sao chép một shared folder, shared folder ban đầu

vẫn còn được chia sẻ, nhưng bản coppy thì không. Khi bạn di chuyển một shared

folder, nó không được chia sẻ nữa.

c. Chia sẻ thư mục

Các đòi hỏi cho việc chia sẻ thư mụcTrong Windows 2003, thành viên của

nhóm built-in Administrators, Server Operators và Power Users có khả năng phụ thuộc

vào việc máy tính thuộc domain hoặc workgroup và kiểu của máy trên đó shared

folder định vị. Trong Windows 2003 domain, nhóm Adminisstrator và Server

Operators cóthể chia sẻ các folder nằm trên bất kỳ máy nào trong domain. Nhóm

Power User lànhóm cục bộ (local group) và chỉ có thể chia sẻ folders nằm trên stand -

alone server

Trong một workgroup, nhóm Adminisstrator và Power Shared Objects có thể

tạo ra các shared folder trên máy tính nơi quyền này được gán. Chia sẻ một folder.

Khi bạn chia sẻ một folder, bạn có thể gán cho nó:- Share name- Lời chú thích

(comments) để mô tả về folder và nội dung của nó- Hạn chế số người dùng có quyền

truy nhập đến fofders, gán các permissions- Chia sẻ một folder nhiều lần. Để chia sẻ

một thư mục, nhấn chuột phải folder bạn muốn và nhấn Sharing. Để gán permission

cho các user hoặc group, bạn có thể nhấn nút Permission rồi gán. Thay đổi các thuộc

tính chia sẻ. Để thay đổi thuộc tính của một tài nguyên chia sẻ, bạn phải đăng nhập

vàonhư là một thành viên của các nhóm Administrators hoặc Server Operators. Bạn có

thể lựa chọn một tài nguyên đã chia sẻ và tạo ra các thay đổi cho các thuộc tính của nó.

86

Dùng hộp thoại share Properties để thay đổi đường dẫn thư mục, thêm lời chú thích,

thay đổi số người dùng cho phép kết nối đến share tại một thời điểm. Nhấn

Permissions để xem danh sách người dùng và nhóm mà được phép dùng share và thay

đổi sự cho phép. Dừng việc chia sẻ thư mục. Khi bạn dừng việc chia sẻ thư một thư

mục, nó không được tồn tại lâu hơn nữa trên mạng. Để dừng việc chia sử một thư mục,

bạn cần phải đăng nhập như thành viên của nhóm Administrators hoặc Server

Operators. Hộp thoại Shared Directory trình bày các thư mục chia sẻ bạn tạo ra cũng

nhưcác thư mục chia sẻ tạo bởi hệ thống. Nhìn chung, bạn không nên dừng việc chia

sẻ tạo bởi hệ thống. Các shares dành cho việc quản trị mà đã bị xoá sẽ được tạo lại

mộtcách tự động lần tiếp theo sau khi dịch vụ Server được khởi động.

Chú ý: Nếu quyết định dừng việc chia sẻ một thư mục trong khi người

dùngđang kết nối, người dùng có thể mất dữ liệu. Dùng Window Explorer để dừng

việcchia sẻ một thư mục. Kết nối đến một thư mục chia sẻ. Có một vài cách để kết nối

đến thư mục chia sẻ bạn có thể dùng lện Find trên Start menu để kết nối đến bất kỳ

máy tính hoặc thư mục chia sẻ nào trên mạng, hoặc nhấn đúp một máy tính trong My

Network Places.

2.2. Quyền thực hiện chia sẻ Local

(Administrators, Power Users Group); Domain (Administrators, Server

Operators).

Quyền thực hiện chia sẻ Domain, giúp người quản trị dễ chia nhỏ việc ra nhiều phần,

mỗi phần đó sẽ có 1 máy quản lý riêng, giúp hệ thống quản lý tên miền hoạt động linh

hoạt hơn.

Mô hình

Các bước triển khai

Thực hiện việc ủy quyền trên máy DNS có tên miền là "thuvien-it.net.". Trên

máy DNS đang quản lý tên miền hcm.thuvien-it.net thực hiện việc Forwarder đến máy

DNS tên miền thuvien-it.net.

Thực hành:

Thông số IP như sau:

Miền

Thuvien-it.net

192.168.1.5

255.255.255.0

192.168.1.5

Hcm.thuvien-it.net

192.168.1.50

255.255.255.0

192.168.1.50

IP address:

Subnet mask:

Preferred DNS:

87

Thực hiện việc ủy quyền trên máy DNS có tên miền là "thuvien-it.net.".

Vào Run gõ dnsmgmt.msc để truy xuất vào hộp thoại quản lý DNS. Click phải vào

miền thuvien-it.net chọn New Delegation…

Hình 1 : New Delegation.

Tại hộp thoại New Delegation ta tạo tên mới để ủy quyền vídu: "hcm".

Hình 2 : Tạo tên để quản lý .

Tại hộp thoại Name server : bấm vào nút Add tại ô Text Server fully qualified

domain name điền chính tên của máy DNS đang quản lý tên miền hcm.thuvien-it.net

và địa chỉ Ip của máy.

Ví dụ : DNS.HCM.hcm.thuvien-it.net

DNS.HCM là tên của máy DNS có tên miền hcm.thuvien-it.net

88

Hình 3 : Khai báo tên máy và Ip muốn ủy quyền sang.

Sau khi điền đầy đủ thông tin -> Next

Hình 4 : Hộp thoại Name server.

Trên máy DNS đang quản lý tên miền "hcm.thuvien-it.net" thực hiện việc

Forwarder đến máy DNS miền thuvien-it.net. Trong hộp thoại quản lý DNS click

phải vào tên máy có tên DNS-HCM chọn properties.

89

Hình 5 : Hộp thoại quản lý tên miền.

Tại tab Forwarders tại ô điền Ip ta điền Ip của máy DNS đang quản lý tên miền

thuvien-it.net. Sau đó nhấn OK.

Hình 6 : Chỉ định việc truyền thông tin tới máy có IP.

Kiểm tra lại việc vừa cấu hình trên máy Client Xp.

90

Hinh 7 : kiểm tra hoạt động giữa các máy.

2.3. Các bước thực hiện chia sẻ: Computer Management, My Computer; Net

Share.

Bước 1: Mở My Computer. Trên thanh Menu, chọn Tools/Folder Options…

Bước 2: Trong cửa sổ Folder Options, bạn chọnView, kéo thanh cuộn xuống dưới

cùng, tick chọnUse simple file sharing (Recommended) như hình dưới và bấm

OK.

91

Bước 3: Trên cửa sổ My Computer, bạn di chuyển tới thư mục muốn chia sẻ. Bấm

chuột phải lên thư mục này, chọnSharing and Security…

Bước 4: Nếu tính năng chia sẻ lần đầu tiên được sử dụng trên máy tính, cửa sổ

mới xuất hiện có nội dung mục Network sharing and security như trong hình.

Bạn bấm vào dòng If you understand the security risks but want to share files

92

without running the wizard, click here. Nếu tính năng chia sẻ đã từng được sử

dụng, bạn có thể bỏ qua bước này và chuyển đến Bước 5.

Cửa sổ Enable File Sharing, bạn chọn Just enable file sharing và bấm OK.

Bước 5: Trong cửa sổ mới xuất hiện, bạn chọn Share this folder on the

network, sau đó bấm OK để hoàn tất việc chia sẻ thư mục trên mạng nội bộ.

93

2.4. Các bước quảng bá thư mục chia sẻ cho Domain

Trước khi bắt đầu cấu hình Windows Share, hãy chắc chắn rằng bạn có đặc quyền

Administrator để thay đổi các thiết lập chia sẻ mặc định, mà các máy tính mà bạn

muốn chia sẻ cùng thuộc một nhóm làm việc (workgroup). Để kiểm tra workgroup,

bạn nhấp chuột phải vào Computer, chọn Properties và kiểm tra workgroup của PC từ

mục Computer name, domain, and workgroup settings.

94

Vào mục Properties của Computer

Kiểm tra thông tin trong Computer name, domain và workgroup settings

Bây giờ, bạn chuyển tới thư mục muốn chia sẻ qua mạng. Nhấp phải chuột vào nó

và chọn Advance sharing từ menuShare with.

Từ menu Share with, chọn Advance Sharing

Trong hộp thoại tiếp theo, bạn nhấn vào Advanced Sharing

95

Chọn Advanced Sharing

Trong hộp thoại Advanced Sharing, bạn tích vào ô cho phép chia sẻ Share this

folder, sau đó nhấn nút Permissions.

96

Cho phép chia sẻ thư mục

Hộp thoại Permission hiện ra, ở đây bạn sẽ thay đổi việc cho phép truy cập tệp

tin cho các người dùng trong nhóm và các người dùng cá nhân khác. Trước hết, bạn

phải cho phép Home GroupUser object truy cập nội dung của các folder. Để làm điều

này, nhấn nút Add.

97

Thêm nhóm cho phép truy cập

Trong hộp thoại Select Users or Groups, nhấn Advanced.

Chọn Advanced trong hộp thoại Select Users or Group

Bạn có thể điền vào đối tượng Home GroupUser, hoặc chọn nó từ danh sách có

sẵn. Nhấn nút Find Now, kéo xuống đến khi thấy đối tượng HomeGroupUser$, nhấp

để chọn và OK.

98

Chọn đối tượng HomeGroupUsers

Sau khi bạn nhấn OK ở trên, đối tượng HomeGroupUser$ được thêm vào. Nhấn

tiếp OK để cho phép nhóm là việc này được phép truy cập vào thư mục chia sẻ.

Bây giờ, bạn chọn HomeGroupUser$ và từ các ô tick trong mục Permission,

đánh dấu vào Fullcontrol, cuối cùng chọn Apply sau đó OK.

99

Sau bước trên, bạn sẽ quay trở lại hộp thoại Advanced Sharing, việc còn lại là

tiếp tục nhấn OK để chia sẻ thư mục cho các PC kết nối trong homegroup

Hoàn tất việc chia sẻ

100

Bạn chú ý là phải khởi động lại máy tính, hoặc Disable và sau đó Enable lại kết

nối mạng thì khi đó thư mục mới thực sự được chia sẻ.

Nếu sau khi làm các bước trên, mà bạn vẫn không truy cập được thư mục chia

sẻ, bạn chuyển đến Network anh Sharing Center/ Advanced sharing và Turn on tất cả

các lựa chọn trong Home or Work.

Vậy là bạn đã có thể chia sẻ các thư mục và file hệ thống với máy tính khác.

Đây là việc rất cần thiết nếu bạn là một nhà quản trị mạng và muốn truy cập hoàn toàn

các máy tính từ xa hay đơn giản là bạn muốn kết nối các máy tính trong gia đình lại

với nhau một cách triệt để nhất.

2.5. Quyền chia sẻ: change, Write, Read.

3. Quyền quản lý File – NTFS

Mục tiêu.

- Nắm được đặc trưng của hệ thống file NTFS.

- Các bước thiết lập quyển NTFS cho file và Folder.

- Các ảnh hưởng và hiệu ứng của quyền hạn.

So với FAT32 thì hệ thống file NTFS trên HĐH Windows 2000 trở đi hỗ trợ

hiệu quả hơn trong việc quản lý dữ liệu partition.

3.1. Giới thiệu đặc trưng của hệ thống file NTFS

Có hai loại hệ thống tập được dùng cho partition và volume cục bộ là

FAT (bao gồm FAT16 và FAT32). FAT partition không hỗ trợ bảo mật nội bộ,

còn NTFS partition thì ngược lại có hỗ trợ bảo mật; có nghĩa là nếu đĩa cứng của

bạn định dạng là FAT thì mọi người đều có thể thao tác trên các file chứa trên đĩa

cứng này, còn ngược lại là định dạng NTFS thì tùy theo người dùng có quyền truy

cập không, nếu người dùng không có quyền thì không thể nào truy cập được dữ liệu

trên đĩa. Hệ thống Windows Server 2003 dùng các ACL (Access Control List) để

quản lý các quyền truy cập của đối tượng cục bộ và các đối tượng trên Active

101

Directory. Một ACL có thể chứa nhiều ACE (Access Control Entry) đại điện

cho một người dùng hay một nhóm người.

3.2. Các bước thiết lập quyển NTFS cho file và Folder

Bạn muốn gán quyền NTFS, thông qua Windows Explorer bạn nhấp phải

chuột vào tập tin hay thư mục cần cấu hình quyền truy cập rồi chọn Properties.

Hộp thoại Properties xuất hiện. Nếu ổ đĩa của bạn định dạng là FAT thì hộp thoại

chỉ có hai Tab là General và Sharing. Nhưng nếu đĩa có định dạng là NTFS thì

trong hộp thoại sẽ có thêm một Tab là Security. Tab này cho phép ta có thể quy

định quyền truy cập cho từng người dùng hoặc một nhóm người dùng lên các tập tin

và thư mục. Bạn nhầp chuột vào Tab Security để cấp quyền cho các người dùng.

Muốn cấp quyền truy cập cho một người dùng, bạn nhấp chuột vào nút Add, hộp

thoại chọn lựa người dùng và nhóm xuất hiện, bạn chọn người dùng và nhóm cần

cấp quyền, nhấp chuột vào nút Add để thêm vào danh sách, sau đó nhấp chuột vào

nút OK để trở lại hộp thoại chính.

Hộp thoại chính sẽ xuất hiện các người dùng và nhóm mà bạn mới thêm vào,

sau đó chọn người dùng và nhóm để cấp quyền. Trong hộp thoại đã hiện sẵn danh

sách quyền, bạn muốn cho người dùng đó có quyền gì thì bạn đánh dấu vào phần

Allow, còn ngược lại muốn cấm quyền đó thì đánh dấu vào mục Deny

.

102

Giáo trình nghề Kỹ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính - Môđun: Quản trị mạng (Phần 2)